Anadolu Ajansı'ndan Foto Muhabiri Ali Jadallah ve Orta Doğu Haberleri Müdür Yardımcısı Enes Canlı, Gazze'deki 1000 günü aşkın çatışmanın insani etkilerini ve yaşam koşullarını AA Analiz için detaylandırdı.
***
Küresel dikkat ABD-İsrail ve İran arasındaki gerilimlere odaklanmışken, Gazze'deki uzun süren kriz manşetlerde yeterince yer bulmuyor ve derinleşerek sürüyor.
Bu yazının yazarları olarak, 7 Ekim 2023'te başlayan saldırılardan bu yana Gazze’deki durumu Anadolu Ajansı adına izliyoruz. Zaman zaman ateşkes ve diğer gelişmelerin dikkatleri başka yöne çektiğine tanık olduk.
Ekim 2025'teki ateşkese rağmen, İsrail Gazze'deki kontrolünü genişletmeye çalışıyor. Gazze’nin %70’lik kısmı işgal altında ve Filistinliler, %30’luk bir alanda yaşam mücadelesi veriyor. İsrail’in yardım kısıtlamaları nedeniyle bölgeye günde 600 tır insani yardım girişi yapılması gerekirken bu miktar oldukça düşük kalıyor.
Gazze’deki işsizlik oranı %80’i aşıyor ve 1,6 milyon kişi gıda güvencesine sahip değil. İsrail’in saldırıları ve yardım engellemeleri su altyapısının %90’ını, sağlık hizmetlerini ise işlevsiz hale getirdi.
Sağlık Bakanlığı ve uluslararası raporlara göre, tedavi imkânlarının eksikliği nedeniyle günlük 6 ila 10 Filistinli hayatını kaybediyor. Gazeteciler de ağır risk altında, İsrail’in saldırılarında hedef alınıyor.
Gazze’deki saldırılarda Ekim 2025'ten bu yana 1100’den fazla Filistinli öldü. Gazeteciler sürekli olarak baskı altında çalışıyor ve hedef alınıyor; medyanın bölgeye erişimi engelleniyor. Gazze’de yaşananlar küresel sistem tarafından görmezden geliniyor.
Kudüs’ten Gazze’deki durumu aktarmaya çalışan gazeteciler, burada yaşananları anlamanın ve aktarmanın güçlüğünden bahsediyor. Fotoğraflar ve sosyal medya paylaşımları durumun sadece sınırlı bir kısmını yansıtabiliyor.
Yazarlar arasında yer alan ve evi Ekim 2023’te saldırılarla yıkılan bir gazeteci, Deyr Belah’ta zor koşullarda yaşamını sürdürüyor. Bölgedeki altyapı sorunları had safhada ve birçok aile kalabalık yerlerde barınıyor.
Gazze’de barınma zorluğu yaşayanlar, yapı malzemelerinin kısıtlı ve pahalı olması nedeniyle ev inşa edemiyor. Çadırlar ya da hasarlı binalar, insanların yaşam alanı haline gelmiş durumda.
Gıda erişimi hala büyük bir sorun. Yardımlar sınırlı ve ticari ürünlerin fiyatları çok yüksek. Elektrik yokluğu da gıdaların muhafazasını zorlaştırıyor.
Çarşılar hala kurulsa da eski canlılığını yitirmiş durumda. İnsanlar gündelik hayatlarını devam ettirmeye çalışırken, topluluklar zorluklara karşı dayanışma gösteriyor.
Eğitim sektörü de ağır darbe aldı. Birçok okul yıkıldığı veya sığınma merkezine dönüştüğü için öğrenciler eğitim alamıyor. Çocuklar, eğitim eksikliğinin yanı sıra psikolojik zorluklarla da mücadele ediyor.
Ekim 2025’teki ateşkesin ardından saldırılar yeniden başladı. Her yeni saldırı, halk arasında korku ve endişe yaratıyor, sürekli bir belirsizlik hâkim.
İsrail ordusu, askeri hedefleri vurduğunu iddia etse de, uluslararası raporlar sivil kayıpların yüksek olduğunu gösteriyor. On binlerce sivilin ölümü bu durumu destekliyor.
Gazze’deki birçok kişi çatışmalara rağmen kentten ayrılmak istemiyor. Bazıları ise çocukları için daha güvenli bir yaşam umuduyla başka yerlere gitmek istiyor.
Yapıların yeniden inşası mümkün olsa da, insanların yaşamlarını yeniden kurması çok daha zor. Buna karşın, birçok Gazzeli umutlarını kaybetmiyor ve bir gün tekrar dönebilme hayalini kuruyor.
Savaşın ortasında, futbol heyecanı Gazzelilere kısa bir süreliğine de olsa nefes alma imkanı verdi. Elektriksiz ortamlarda, dev ekranlardan dünya kupası maçları izlendi.
Gazze'de yıkım sadece fiziksel değil, aynı zamanda hafıza kaybı da yaşanıyor. İnsanlar, doğup büyüdükleri yerleri tanıyamaz hale geliyor.
[Ali Jadallah, Anadolu Ajansı Foto Muhabiri, Enes Canlı ise Anadolu Ajansı Orta Doğu Haberleri Müdür Yardımcısıdır.]
*Makalelerdeki düşünceler yazarın kendisine aittir, Anadolu Ajansı'nın editoryal politikasını yansıtmayabilir.
Bu yazı AA Brifing dergisinin ağustos sayısında ilk kez yayımlanmıştır.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol