Mardin Artuklu Üniversitesi'nde Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü'nde görev yapan Dr. Mehmet Rakipoğlu, Exeter Üniversitesi'nde Arap ve İslam Çalışmaları Enstitüsü'nde doktora sonrası araştırmalarını sürdürüyor. Dr. Rakipoğlu, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın Türkiye ziyaretini AA Analiz için analiz etti.
***
12 Ağustos'ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ı Ankara'da resmi bir törenle karşıladı. Bu ziyaret, yıllardır süregelen Türkiye-Filistin diplomatik ilişkilerinin yeni bir aşamasını temsil ediyor. Basın toplantısında Erdoğan, Doğu Kudüs'ü başkent kabul eden bağımsız bir Filistin Devleti'nin kurulması için mücadelenin süreceğini belirtirken, Abbas, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın bölgesel istikrar için önemini vurguladı. Ziyaret, hem ikili ilişkiler hem de Türkiye'nin Hamas ve Filistin Kurtuluş Örgütü ile olan temaslarının sürdüğü bir döneme denk geldi ve İsrail'e karşı net bir tutum sergilendi.
Abbas’ın ziyaretinin aslında bir diplomatik örüntüye uygun olduğunu söylemek mümkündür. Filistin Devlet Başkanı Abbas, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının arttığı bir dönemde (14-15 Ağustos 2024) Türkiye’ye gelerek TBMM’nin olağanüstü oturumunda konuşmuştu. Erdoğan da Abbas’ın TBMM’de konuşmasının önemine dikkat çekmişti. O zaman Abbas, Gazze’siz bir Filistin devletinin mümkün olamayacağını ifade etmişti. Bu ziyaret, Ankara’nın Filistin konusunda Batı Şeria ile Gazze arasında bir ayrım yapmadığını göstermişti.
İki yıl içinde durum önemli ölçüde değişti. 2024’teki ziyaret, Eski Hamas Lideri İsmail Heniyye suikastının ardından Türkiye’nin Filistin siyasetine dair kapsamlı bir mesaj taşıyordu. 2026’daki görüşmeler ise bölgede savaş sonrası düzenin ve güvenlik konularının yeniden şekillendiği döneme denk geldi. Bu süreklilik, Türkiye’nin Filistin davasını istikrarlı bir şekilde gündemde tuttuğunu ve söyleminde bir değişiklik olmadığını ortaya koyuyor. Mekke Anlaşması, Türkiye’nin artık sadece söylemde değil, kurumlar üzerinden de güvenlik ağırlığı koyduğunu gösteriyor.
Erdoğan’ın basın toplantısındaki sert açıklamaları, Siyonist yayılmacılığı ve zorla göç ettirmeyi eleştirdi. Mescid-i Aksa ve Halilürrahman’daki olaylara karşı tutumunu yineledi. Bu, Ankara'nın Filistin meselesini uluslararası kamuoyuna somut verilerle sunma çabasının bir örneği olarak değerlendirilebilir. Abbas ise İsrail’in el koyduğu yaklaşık 6,5 milyar dolarlık kaynak nedeniyle Filistin Yönetimi’nin mali sıkıntı yaşadığını belirtti ve Mekke Anlaşması’nın önemini vurguladı.
Ziyaretin dikkat çeken bir diğer noktası ise zamanlamasıydı. İstihbarat Başkanı İbrahim Kalın, Abbas’tan kısa süre önce İstanbul’da Hamas liderliğiyle görüşerek ateşkesin ikinci aşaması üzerine konuşmuştu. Bu, Türkiye’nin FKÖ ve Hamas ile olan temaslarının kesintisiz sürdüğünü göstermektedir. Ankara’nın Filistin siyaseti, FKÖ’nün uluslararası meşruiyetini artırırken Hamas’ı sürecin dışında bırakmayan bir yaklaşımı içeriyor.
Bu yaklaşım, Filistin devletinin inşasına çeşitli boyutlarda katkı sağlama kararlılığını yansıtıyor. Filistinli öğrencilerin ve yaralıların Türkiye’de ağırlanması da bu çabanın bir parçasıdır. Erdoğan, Netanyahu hükümetini Filistin’i uluslararası gündemden düşürmekle suçladı. Bu söylem, önceki yıllarda da benzer şekilde dile getirilmişti.
Abbas’ın Ankara ziyareti, Türkiye’nin Filistin diplomasisinde önemli bir yer tutuyor. Mekke Anlaşması bu politikaya yeni bir güvenlik boyutu kazandırırken, Türkiye’nin Filistin içindeki birliği koruma çabası bir kez daha öne çıktı.
[Doç. Dr. Mehmet Rakipoğlu, Mardin Artuklu Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi, Exeter Üniversitesi Arap ve İslam Çalışmaları Enstitüsü Doktora Sonrası Araştırmacıdır.]
*Makalelerdeki görüşler yazarına aittir ve Anadolu Ajansının editoryal politikasını yansıtmayabilir.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol