Yaşlılar sosyal medyaya yöneldi: İnternet kullanımı 6 kat arttı

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte sosyal medya kullanımı yalnızca gençlerle sınırlı kalmıyor. Yaşlı bireyler de dijital dünyaya giderek daha fazla ilgi gösteriyor. Ülkemizde son dokuz yılda yaşlılar arasındaki internet kullanımının yaklaşık altı katına çıkması, bu değişimi ortaya koyuyor.

Medicana Sivas Hastanesi Psikoloğu Burak Koçkanat, yaşlı bireylerin sosyal medyaya yönelmesinde yalnızlık duygusunun ve iletişim ihtiyacının önemli rol oynadığını belirtti. Dijital platformların doğru kullanıldığında sosyal bağları güçlendirebildiğini ifade eden Koçkanat, bilinçsiz kullanımın ise çeşitli psikolojik ve güvenlik sorunlarına yol açabileceği uyarısında bulundu.

Sosyal medya yalnızlık duygusunu azaltabiliyor

Geçmişte gençleri telefon kullanımına karşı uyaran büyüklerin bugün sosyal medyanın aktif kullanıcıları haline geldiğini belirten Koçkanat, aile içindeki rollerin de değiştiğini söyledi.

Yaşlı bireylerin dijital platformlara yönelmesinin arkasında görülme ve iletişim kurma ihtiyacının bulunduğunu dile getiren Koçkanat, emeklilik, çocukların başka şehirlere taşınması ve sosyal çevrenin daralmasının bu ilgiyi artırabildiğini ifade etti.

Koçkanat, sosyal medyanın doğru kullanıldığında yaşlı bireylere sağlayabileceği katkıları şöyle anlattı:

"Doğru kullanıldığında sosyal medya yaşlılar için gerçek bir destek. Uzaktaki torunu görüntülü aramak, yıllardır görmediği bir arkadaşı bulmak, yeni bir tarif ya da el işi öğrenmek beyni aktif tutar ve yalnızlık duygusunu azaltır. Kısacası sosyal medya, doğru dozda kullanıldığında yaşlı bireyin toplumla bağını koparmayan bir köprü"

Bilinçsiz kullanım kaygı ve dolandırıcılık riskini artırıyor

Sosyal medyanın aşırı kullanımının olumsuz sonuçlar doğurabileceğine dikkat çeken Koçkanat, uzun süre ekran karşısında kalmanın kaygı, mutsuzluk ve uyku sorunlarını artırabileceğini belirtti. Dijital platformlarda geçirilen zamanın artmasıyla fiziksel hareketliliğin azalabileceğini ve yüz yüze iletişimin yerini kısa mesajların alabileceğini kaydetti.

Yaşlı bireylerin internet dolandırıcılığına karşı da dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Koçkanat, özellikle kazanç ve hesapların bloke edilmesi gibi ifadeler içeren mesajların ciddi maddi kayıplara neden olabileceğini söyledi.

Koçkanat, bu tehlikeye ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Sorun, o köprünün bir duvara dönüştüğü noktada başlıyor. Saatlerce ekrana bakmak kaygıyı, mutsuzluğu ve uyku sorunlarını artırabiliyor. Hareket azalıyor, gerçek sohbetlerin yerini kısa mesajlar alıyor. Bir de dolandırıcılık var. Kazandınız, hesabınız bloke oldu gibi mesajlar en çok yaşlıları hedef alıyor ve bunun bedelini bazen bir ömrün birikimi ödüyor"

Yanlış bilgiler yaşlılar aracılığıyla yayılabiliyor

Sosyal medyanın bir diğer riskinin bilgi kirliliği olduğunu belirten Koçkanat, yaşlı bireylerin sevdiklerini korumak amacıyla doğruluğunu araştırmadan bazı içerikleri paylaşabildiğine işaret etti.

Yanlış haberlerin bu şekilde hızla yayılabildiğini ifade eden Koçkanat, dijital platformların aile içindeki iletişimi de etkilediğini söyledi. Aynı ortamda bulunan aile üyelerinin farklı ekranlarla ilgilenmesinin yüz yüze iletişimi geri plana itebildiğini belirtti.

Ailelere üç önemli öneri

Yaşlı bireylerin sosyal medya kullanımına yasaklarla yaklaşmak yerine onlara rehberlik edilmesi gerektiğini vurgulayan Koçkanat, ailelere üç temel öneride bulundu.

İlk olarak yaşlı bireylerin izledikleri içeriklere birlikte eşlik edilmesini öneren Koçkanat, şüpheli haberlerin ve para talep eden mesajların paylaşılmadan önce yakınlara danışılması gerektiğini belirtti. Ayrıca sosyal medyanın gerçek yaşamın yerine geçmemesi, aksine sosyal ilişkileri destekleyen bir araç olarak kullanılması gerektiğini ifade etti.

Koçkanat, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:

"Bu konuda üç basit öneri veriyorum. Birincisi, yasaklamak yerine eşlik edin. Annenize, babanıza ‘Bırak o telefonu' demek yerine onunla birlikte bir video izleyin, ne izlediğini merak edin. İkincisi, paylaşmadan önce sor, kuralı koyun. Şüpheli bir haber ya da para isteyen bir mesaj geldiğinde önce bir yakınına danışsın. Üçüncüsü, ekranı gerçek hayatın yerine değil, gerçek hayata açılan bir kapı olarak kullanın. Bir dikey videoyu kaydırmak birkaç saniye sürer, ama bir sohbet insanın hayatını değiştirebilir. Sosyal medya yaşlılarımız için ne tamamen bir tehlike ne de tamamen bir çözüm. O bir ayna yalnızlığı da gösterir, bağlılığı da. Bir büyüğümüz saatlerce ekrana bakıyorsa, belki de asıl söylemek istediği şey ‘Beni biraz daha fazla arayın' olabilir. Telefonu elinden almak yerine, elini tutmak gerekiyor"