Sanat Tarihçisi Kadir Atıcı, on dört yıllık saha tecrübesini Elazığ Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü pozisyonunda uyguladı. Bu süre zarfında, kentin Osmanlı dönemindeki merkezi eğitim merkezi olma özelliğini derinlemesine inceleyen "Tarihte Harput Medreseleri" başlıklı ikinci akademik eserini basıma sundu.
Elazığ Kültür ve Turizm İl Müdürü ve Sanat Tarihçisi olan Kadir Atıcı, bölgenin farklı coğrafi bölgelerinde ve tarihi arşivlerde gerçekleştirdiği ayrıntılı araştırmalar neticesinde bu ikinci kitabı yayımladı. Atıcı, akademik kariyerine 2004 ile 2013 yılları arasında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü'nde lisans ve yüksek lisans eğitimini tamamlayarak başladı. Malatya'da ilk görevini üstlendikten sonra 2014 yılında Elazığ'a yerleşti. Elazığ'a geldiği dönemde, Harput İçkale Kazısı projesinde kazı başkan yardımcılığı sorumluluğunu üstlendi.
Atıcı, saha çalışmaları ve yüzey incelemeleri yoluyla kırsal bölgelerde bulunan kültürel mirası tespit ediyor ve bu varlıkları resmi tescil süreçlerine dahil ediyordu. Bu araştırmalar sırasında Cumhurbaşkanlığı ve Osmanlı Arşivleri kayıtlarını temel alarak, 2021 yılında Harput'taki vakıflar ve meslek gruplarını ele alan ilk kitabını, adı "Harput’ta Vakfa Tabi Meslek Grupları" olan eserle yayımladı. Bu incelemeler, Harput'un Osmanlı döneminde on dokuz medreseye ev sahipliği yapan kritik bir eğitim merkezi olduğunu ortaya koydu. Ancak, günümüzdeki mevcut yapılar arasında sadece Esediye Külliyesi'ne ait bir medrese temelinin fiziksel olarak varlığını tespit etti.
Yeni yayımlanan "Tarihte Harput Medreseleri" adlı çalışmasında Atıcı, Harput medreselerinde görev yapan muallimlerin devam eden silsilesini detaylı biçimde aktardı. Ayrıca, İshak Sunguroğlu'nun "Harput Yollarında" adlı eserinde yer alan medrese tasvirlerini alarak mimari planlara dönüştürdü ve bu bilgileri bilimsel literatüre kazandırdı. 2026 yılının Şubat ayında Elazığ İl Kültür ve Turizm Müdürü olarak atanan Atıcı, idari sorumluluklarının yanı sıra, Harput yapıları üzerindeki mitolojik sembolleri ve Orta Asya kökenli izleri araştıran üçüncü kitabı üzerine çalışmalarını aktif olarak sürdürdüğünü belirtti.
Kadir Atıcı, eserlerini hazırlarken kariyer yolculuğunu özetledi. 2004'ten 2013'e kadar Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü'nde lisans eğitimini bitirdikten sonra, Kültür Varlıkları ve Korumacılık alanında yüksek lisans derecesi elde etti. İlk görevi Malatya'da olmasına rağmen, 2014 yılında memleketi Elazığ'a geri döndü ve sanat tarihi araştırmaları ile arkeolojik kazı faaliyetlerinin teknik ekibine katıldı. Prof. Dr. İsmail Aytaç başkanlığında yürütülen Harput İçkale Kazısı'nda kazı başkan yardımcısı olarak görev yaptı. Saha faaliyetlerinin bir parçası olarak, bölgenin korunmuş hazinelerini ortaya çıkarmayı hedefledi ve bu amaçla kırsal alanları, doğal ortamları ve mezraları ziyaret etti. Bu ziyaretler sırasında kültür varlıklarını tek tek belirledi ve birçoğunu tescil sürecine dahil etti. Elde edilen verileri tasnif ve analiz aşamalarından geçirerek müzeye teslim ettiler ve bu verileri hem yerli hem de yabancı ziyaretçilerin erişimine sundular.
Bu geniş kapsamlı saha ve kazı faaliyetlerinin yanı sıra, Atıcı Elazığ ve Harput özelinde derinlemesine incelemeler yaptı ve Cumhurbaşkanlığı ile Osmanlı Arşivleri'ndeki Hurûfât Defterleri'nden faydalandı. 2021'de yayımlanan ilk kitabında, Hurûfât Defterleri'ndeki verileri esas alarak Harput'ta vakıf çatısı altında faaliyet gösteren meslek gruplarını detaylandırdı; bu çalışmada, kamu binalarında görev yapan kişilerin mesleklerini ve aldıkları ücretleri gösteren vakıfları belgeledi.
Saha ve arşiv incelemeleri esnasında Kadir Atıcı, Harput'un geçmişte Osmanlı coğrafyasının en önemli ilim merkezlerinden biri olduğunu tespit ettiğini ifade etti. Bölgedeki yoğun ulema kadrosu ve talebe sayısının varlığını saptadı. Bu yoğunluğun temelinde, talebelerin medreselerde eğitim alıp icazetler edinerek Osmanlı coğrafyasının çeşitli noktalarına muallim olarak gönderildiği bir ağın merkezi Harput olduğunu gördü. Yaptığı araştırmalar sonucunda Harput'ta toplam 19 medrese belirledi. Bu medreselerden günümüze sadece Esediye Külliyesi'ndeki bir medrese temeli ulaştı; geri kalan 18 medreseden herhangi bir fiziksel iz bulunamadı. Atıcı, bu bulguların tamamını "Tarihte Harput Medreseleri" başlıklı ikinci kitabında bir araya getirdi. Çalışmasında Harput'taki ilk muallimden son muallime kadar olan silsileyi sunarken, merhum İshak Sunguroğlu'nun "Harput Yollarında" eserindeki medrese tasvirlerini mimari planlara çevirerek araştırmacıların hizmetine sunmayı amaçladı.
İlk eseri olan "Hurûfât Defterleri'nde Harput'ta Vakfa Tabi Meslek Grupları" konusunu işleyen Atıcı, Kültür ve Turizm müdürü olduğu şehre olan vefa borcunu yeni yayınlarıyla gidermeye devam edeceğini bildirdi. On dört yıl boyunca Elazığ'da sürdürdüğü bu akademik ve saha çalışmalarının ardından, 2026 yılının Şubat ayında Elazığ İl Kültür ve Turizm Müdürü olarak atandı. İdari görevlerini yerine getirirken araştırmalarına ara vermeden üçüncü kitabı üzerinde çalışmaya başladı. Şehrine ve mesleğine bir saygı ifadesi olarak hazırladığı bu yeni eserde, Harput'taki mimari yapıların üzerindeki sembolleri, Orta Asya'dan bu coğrafyaya gelen usta sanatçıların ve mimarların bıraktığı izler üzerinden mitolojik bir perspektifle değerlendiriyor. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü olarak şehrin kültürel ve doğal zenginliklerini gün yüzüne çıkarma ve sosyo-kültürel ile sosyo-ekonomik katkı sağlama çalışmalarını devam ettirirken, kaleme aldığı yayınlarla geleceğe somut belgeler aktarmaya devam ediyor.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol