Çanakkale'nin Çan ilçesi yakınlarında yer alan ve Batı Anadolu'da keşfedilen ilk Paleolitik dönem mağarası olan İnkaya Mağarası'ndaki kazılar, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nden Prof. Dr. İsmail Özer liderliğinde onuncu sezonuna girmiş durumda.
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izniyle sürdürülen çalışmalara, Truva Bakır Madencilik ve T-Design Mühendislik Şirketi destek veriyor. Cumhurbaşkanlığı kararı ile yürütülen kazılarda, bugüne dek Orta Paleolitik ve Üst Paleolitik dönemlerine ait 35 binden fazla çakmak taşı ve bazalttan yapılmış taş alet ile bunların parçalarına rastlandı.
Yapılan araştırmalar, mağaranın yaklaşık 86 bin ila 22 bin 500 yıl önce insanların yaşam alanı olarak kullandığını, bölgedeki su kaynakları ve taş hammaddesi gibi özelliklerinin bu tercihte etkili olduğunu ortaya koyuyor.
Batı Anadolu'da fosil insan varlığının tanımlanması ve Paleolitik Çağ insanının Anadolu ile Balkanlar arasındaki göçlerine ışık tutulması hedefleniyor. Bu yıl ilk defa jeofizik yer altı görüntüleme, termal drone, çevresel DNA (eDNA) ve optik tarihlendirme yöntemleri kullanılacak. Kazı Başkanı Prof. Dr. İsmail Özer, çalışmaların mağaranın üç alanında yürütüleceğini belirtti.
Özer, kazıların ağırlıklı olarak mağaranın batısında bulunan ve "işlik" adı verilen üretim alanında sürdürüleceğini ifade etti. Burada biriken dolgu toprağının kaldırılmasıyla daha önce kapalı olan batı girişinin ortaya çıkarıldığını söyledi.
Mağara içerisinde bozulmamış kültür katmanlarında geniş çaplı araştırmalar yapılmasının planlandığını aktaran Özer, bu sayede önemli bilgiler elde etmeyi umduklarını dile getirdi.
Özer, 2026 yılı kazı çalışmalarının mağaranın en az üç farklı bölümünde gerçekleştirileceğini belirtti.
"Kazıların büyük çoğunluğu mağaranın ana kısmının batısındaki atölye alanında devam edecek. Bu alan, mağara insanlarının üretim faaliyetlerini yürüttüğü ve daha sonra terk ettiği bir yer. Şu anda 3,5 metreyi aşan bir dolgu tabakası var. Bu bölgede biriken atık toprak nedeniyle kapanan giriş açılmaya başlanmış durumda. İlk kez bozulmamış katmanlarda kazı yapılması hedefleniyor."
Özer, çevre düzenlenmesi, buluntuların analizi ve ziyaretçiler için bilgilendirme panolarının yerleştirilmesi gibi çalışmaları da gerçekleştireceklerini ifade etti.
"Bu sezon, jeofizik yöntemlerle yer altı görüntülemeleri, RGB ve termal drone ile üç boyutlu haritalandırma, çevresel DNA (eDNA) analizleriyle paleoekolojinin belirlenmesi ve optik uyarmalı lüminesans (OSL) analizleriyle yeni alanların tarihlendirilmesi gibi çalışmalar da yapılacak. Bu bilimsel adımların, araştırmanın seyrini değiştirecek önemli bulgulara kapı aralamasını umuyoruz."
İnkaya Mağarası'ndan elde edilen bulguların, Türkiye'deki diğer Paleolitik mağara kazılarından farklı özellikler taşıdığına dikkat çeken Özer, bu bulguların Balkan Paleolitiği ile bağlantılı olabileceğini ve Anadolu ile Balkanlar arasındaki tarih öncesi insan hareketlerine ışık tutmasının beklendiğini belirtti.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol