Yarın saat 17.30'da Eyüpsultan'daki Mihrişah Valide Sultan Haziresi'nde Rasim Özdenören için bir anma töreni düzenlenecek.
Özdenören, Cahit Zarifoğlu, Erdem Bayazıt, Mehmet Akif İnan, Alaeddin Özdenören, Nuri Pakdil ve Sezai Karakoç'un yer aldığı "Yedi Güzel Adam" grubunun dikkat çeken hikayecilerindendi.
Modern Türk hikayeciliğinin önemli isimlerinden olan yazar, bireysel psikoloji, inanç, yabancılaşma, modernleşme ve ahlaki sorgulamalar gibi konuları kendi üslubuyla işledi.
1979'da yayımlanan "Gül Yetiştiren Adam" romanı, Türk edebiyatının kalıcı eserlerinden biri olarak öne çıktı. Rasim Özdenören, 1940'ta Kahramanmaraş'ta doğdu; babası İstanbul'dan Anadolu'ya atanmış bir mühendis, annesi ise Kahramanmaraşlıydı.
Şair Alaeddin Özdenören'in ikiz kardeşi olan yazar, çocukluk yıllarını dedesiyle geçirdi. Dedesinin vefatından sonra, anneannesinin şefkati ve ilgisi, Rasim Özdenören'in kişiliğinin gelişiminde etkili oldu. Ninesinin anlattığı masallar ve türküler, yazarın çocukluğunun unutulmaz anıları arasında yer aldı.
Özdenören, Kahramanmaraş'ta başladığı ilkokul eğitimine babasının tayini nedeniyle Malatya'da devam etti ve 1952'de ilkokulu tamamladı. 1955'te Tunceli Ortaokulu'ndan mezun oldu.
Kahramanmaraş Lisesi'nde Erdem Bayazıt, Hasan Seyithanoğlu, Sait ve Cahit Zarifoğlu kardeşlerle arkadaşlık kurarak Türkiye'nin önde gelen edebiyat dergilerini takip etti ve yerel gazetelerde sanat sayfaları düzenledi. Öğrencilik döneminde, ara verilmiş Maraş Lisesi'nin Hamle dergisini yeniden yayımladı.
Lise eğitimi 1958 yılında tamamladığında, edebi kariyerinde önemli bir dönüm noktasına ulaştı. "Akarsu" adlı ilk hikayesi, Varlık dergisinde 1 Ocak 1957'de yayımlandı. "Kasap" ve "Bayır Dereden Öyküler" eserleri de burada çıktı. İlk hikayeleri 1957-1958 yıllarında Türk Sanatı ve Arayış dergilerinde yer aldı.
Üniversite eğitimi için ailesiyle birlikte İstanbul'a taşınan Özdenören, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Gazetecilik Enstitüsü'nden 1964'te, Hukuk Fakültesi'nden ise 1967'de mezun oldu.
Özdenören, hikayelerinde yerel unsurları tercih etti. 1950'lerde yazdığı "Eskiyen", "Oda", "Yolda", "Kan Otları" gibi hikayeleri, 1964 ve 1965'te yönettiği Yeni İstiklal gazetesinde yayımlandı.
1969'da Nuri Pakdil, Mehmet Akif İnan, Erdem Bayazıt ve Alaeddin Özdenören ile birlikte Edebiyat dergisinin kurucu ekibinde yer aldı. Üniversite sonrası Ankara'da Devlet Planlama Teşkilatında uzman yardımcısı olarak çalışmaya başladı.
1969 yılında, Nuri Pakdil'in yayımladığı Edebiyat dergisinde Akif İnan ve Erdem Bayazıt ile birlikte yazı yazmaya başladı. 1970'te "Kalkınma İktisadı" üzerine yüksek lisans yapmak için ABD'ye gitti, ancak New Mexico Üniversitesi'ndeki tezini tamamlamadan geri döndü.
1971'de Ayşe Çalkaya ile Kahramanmaraş'ta evlendi. Çiftin Ömer Ümran ve Merve adında iki çocuğu oldu.
1972'de Bursa'da yedek subay personel okulunda altı ay eğitim alan yazar, 1973 Mart'ta Şırnak'ta askerliğini yaptı ve 1974 Şubat ayında terhis oldu.
1975'te Kültür Bakanlığında müşavir olarak göreve başladı ve 1977-1978 yıllarında müfettiş olarak çalıştı.
1980'de tekrar Devlet Planlama Teşkilatında çalışmaya başlayan Özdenören, çeşitli pozisyonlarda görev yaptı ve 2005'te genel sekreterlik görevindeyken emekli oldu. 1967'de "Hastalar ve Işıklar" adlı ilk kitabı yayımlandı. Cahit Zarifoğlu, Mehmet Akif İnan, Erdem Bayazıt ve Alaeddin Özdenören ile birlikte 1976 sonunda Mavera dergisini çıkardı. Yazıları birçok dergide yayımlandı, bunlar arasında Varlık, Türk Sanatı, Arayış, Hamle ve Edebiyat gibi dergiler bulunuyor.
1967'de yayımlanan "Hastalar ve Işıklar" kitabının ardından 1973'te "Çözülme" ve 1974'te "Çok Sesli Bir Ölüm" adlı kitaplarını okuyucularla buluşturdu.
"Çözülme" eseri 1973'te Prag'daki Uluslararası TV Filmleri Yarışması'nda Jüri Özel Ödülü'nü kazandı. "Çok Sesli Bir Ölüm" ise 1984'te televizyon filmi olarak uyarlandı.
Yazarın "Çarpılmışlar" kitabı 1977'de, "Gül Yetiştiren Adam" 1979'da, "Denize Açılan Kapı" 1983'te, "Kuyu" 1999'da, "Ansızın Yola Çıkmak" ve "Hışırtı" 2000'de, "Toz" ise 2002'de yayımlandı.
Tüm eserleri İz Yayıncılık tarafından basılan yazar, en son Hece dergisinde yayın yönetmenliği yaptı.
Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü, TBMM Üstün Hizmet Ödülü ve Necip Fazıl Kısakürek Saygı Ödülü gibi pek çok ödül kazandı. 23 Temmuz 2022'de Ankara'da 82 yaşında hayatını kaybetti. Cenazesi Eyüpsultan Mihrişah Valide Sultan Haziresi'ne defnedildi. Cumhuriyet döneminde İslam medeniyeti eksenli bir anlayışı benimsedi.
Özdenören, 1950 kuşağının modern hikaye anlayışına yakın bir yaklaşım sergileyerek, Türk hikayesine yeni bir mistik/metafizik bakış açısı kazandırdı.
Yazar, eserleri ve etkilediği edebiyat çevresi ile Türk edebiyatında kalıcı bir iz bıraktı.
Emekli olduktan sonra konferanslar vermeye ve yazı yazmaya devam eden Özdenören, özellikle genç okuyucularla buluşarak edebiyat ve düşünce üzerine değerlendirmelerde bulundu.
Özdenören'in bazı eserleri şunlardır:
Hikaye: "Hastalar ve Işıklar" (1967), "Çözülme" (1973), "Çok Sesli Bir Ölüm" (1974), "Çarpılmışlar" (1977), "Denize Açılan Kapı" (1983), "Kuyu" (1999), "Hışırtı" (2000), "Ansızın Yola Çıkmak" (2000), "Toz" (2002)
Roman: "Gül Yetiştiren Adam" (1979)
Deneme: "İki Dünya" (1977), "Müslümanca Düşünme Üzerine Denemeler" (1985), "Yaşadığımız Günler" (1985), "Ruhun Malzemeleri" (1986), "Yeniden İnanmak" (1987), "Kafa Karıştıran Kelimeler" (1987), "Çapraz İlişkiler" (1987), "Yumurtayı Hangi Ucundan Kırmalı?" (1987), "Müslümanca Yaşamak" (1988), "Red Yazıları" (1988), "Yeni Dünya Düzeninin Sefaleti" (1996), "Ben ve Hayat ve Ölüm" (1997), "İpin Ucu" (1997), "Acemi Yolcu" (1997), "Kent İlişkileri" (1998), "Yüzler" (1999), "Köpekçe Düşünceler" (1999), "Eşikte Duran İnsan" (2000), "Yazı İmge ve Gerçeklik" (2002), "Aşkın Diyalektiği" (2003), "Düşünsel Duruş" (2004), "Siyasal İstiareler" (2009), "Açık Mektuplar" (2014), "Edebiyat ve Hayat" (2012), "Hadislerin Işığında Hz. Muhammed" (2018)
Çeviri: "Hayvan Çiftliği" (George Orwell, 1964), "İslam’da Devlet Nizamı" (Mevdudi, 1967), "İslam Devletinde Mali Yapı" (Dr. S.A. Sıddıki, 1972)
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol