16. yüzyılda Osmanlı'nın bilimsel birikiminin matematik ve teknoloji alanındaki zenginliğini gösteren sergi, Osmanlı bilim tarihinin önemli isimlerinden Takiyyüddin Rasıd'ın 500. doğum yılı dolayısıyla hazırlandı. Kendisi, klasik İslam astronomisinin son büyük temsilcisi olarak kabul edilmektedir.
Sergide, Rasıd'ın eserlerinin yanı sıra matematik, geometri, optik, astronomi, mekanik ve coğrafya gibi alanlarda yazılmış nadir el yazmaları ile tarihi astronomi aletleri sergileniyor.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, açılışta yaptığı konuşmada, Takiyyüddin Rasıd'ın gözlem yöntemleri, matematiksel hesaplamaları ve optik alanındaki çalışmalarıyla dönemin en ileri bilim insanlarından biri olduğunu belirtti.
Ersoy, sergilenen eserlerin, Rasıd'ın temsil ettiği bilimin derinliğini ortaya koyduğunu ve bu nedenle büyük önem taşıdığını ifade etti.
"Sergimiz, yazma eserler ve tarihi astronomi aletleriyle bir döneme ışık tutmaktadır. Takiyyüddin, yeni gözlemler yapılması gerektiğini belirtmiştir. Sultan 3. Murad'ın desteğiyle kurduğu gözlemevi, dönemin en ileri astronomi aletleriyle donatılmıştır. İstanbul Rasathanesi kısa süre hizmet vermiş olsa da dünya genelinde benzerleriyle rekabet edebilecek bir bilim merkezi olmuştur." dedi.
Ersoy, Rasıd'ın ışığın küresel yayılımı üzerine çalışmalar yaptığını ve "uzaktaki şeyleri gösterebilen bir billur" icadından bahsetti. Bu çalışmalar, Batı'da teleskoplar geliştirilmeden önce Osmanlı'da bu konuda çalışmalar yapıldığını göstermektedir.
Rasıd'ın trigonometri alanındaki çalışmaları da tarih açısından önemlidir. İslam matematikçileri tarafından geliştirilen ondalık kesirleri daha da ilerleterek trigonometri ve astronomi alanlarında kullanmıştır.
Bakan Ersoy, Rasıd'ın sinüs ve tanjant tabloları hazırladığını ve zaman ölçümü alanında önemli eserler ortaya koyduğunu söyledi.
Rasıd'ın cep, duvar, masa ve astronomik gözlem saatleri üzerine yaptığı çalışmalar dönemin en kapsamlı çalışmaları arasında yer alır. "Takiyyüddin'in geliştirdiği saatler astronomi çalışmalarında kullanılabilecek hassasiyete sahiptir." dedi.
Ersoy, Rasıd'ın teknoloji alanındaki eserlerinin de tarih açısından önemli olduğunu vurguladı ve şöyle devam etti:
"Takiyyüddin, bilim alanında öncü bir isimdir. Eserleri ve icatlarıyla insanlığın ufkunu aydınlatmıştır. Biz, Türk-İslam medeniyetinin mirasçıları olarak bugün bilim ve teknolojide öncülük yapmaktayız." dedi.
TÜYEK Başkanı Coşkun Yılmaz, kurumun yazma eserler koleksiyonuna sahip olduğunu ve bu eserlerin dijitalleştirildiğini belirtti.
Yılmaz, farklı şehirlerde sergiler açarak halkla bir araya geldiklerini de ifade etti.
İstanbul Medeniyet Üniversitesi Bilim Tarihi Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. İhsan Fazlıoğlu, Rasıd'ın bilimsel çalışmalarının önemine değindi.
"Rasıd, İslam medeniyetinde çok önemli bir bilim insanıdır. İslam medeniyeti çok merkezli bir yapıya sahiptir ve Takiyyüddin bu medeniyetteki bilim tutumlarını sentezlemeyi başarmıştır." dedi.
Sergi, 30 Eylül'e kadar ziyaret edilebilecek.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol