Manisa'da, 60 ila 80 yaş aralığındaki on bir kadın, ailelerinden ve büyükannelerinden miras aldıkları imece usulü yufka açma geleneğini canlı tutuyorlar. Bu kadınlar, bu kadim geleneğin kendilerinden sonra devam edecek birinin kalmayacağı endişesi taşıyorlar.
Manisa'nın Şehzadeler ilçesine bağlı Karaoğlanlı Mahallesi'nde ikamet eden 11 kadın, Ramazan yufkası açma ritüelini annelerinden ve ninelerinden öğrendikleri yöntemlerle sürdürüyor. Her yıl, aynı evin bahçesinde odun ateşi etrafında toplanan bu kadınlar, yaklaşık elli yıldır devam eden bu geleneğin geleceği konusunda kaygı duyuyorlar.
Karaoğlanlı Mahallesi'ndeki bu on bir ev hanımı, çocukluk arkadaşı olanlar, kış mevsimi öncesinde Ramazan hazırlıkları kapsamında bir araya geliyorlar. Her yıl, kadının sırayla temin ettiği malzemelerle hazırlanan hamurlar, kadınların ellerinde incecik yufkalara dönüştürülüyor.
Bahçede odun ateşinin başında toplu olarak çalışan kadınlar arasında bazıları yufka açma işini yaparken, bir kişi pişirme görevini üstleniyor. Aynı zamanda bir başka kadın, pişirilen yufkaları özenle üst üste dizerek istifleme işini gerçekleştiriyor. Yorgunlanan kadınlar ise sırayla birbirlerinin görevlerini üstlenerek çalışmaya devam ediyorlar.
Odun ateşinde pişen yufkalar, Ramazan ayında özellikle sahur sofralarında tüketilmesi amacıyla saklanıyor.
"Sahur sofralarının olmazsa olmaz lezzetidir," diyen 62 yaşındaki Sebiha İnan, Ramazan yufkasının sahur sofralarında özel bir konuma sahip olduğunu ifade etti. Geleneği her yıl yaşatmaya çaba gösterdiklerini belirtti.
İnan, hazırlık sürecini detaylandırarak, "Her yıl Ramazan öncesinde hazırlık yapmaya çalışıyoruz. Sabah bahçede bir araya gelip iş bölümü yapıyoruz. Hazırlanan hamurdan parçalara ayırarak yufkaları açmaya başlıyoruz. Hepimiz aynı anda açamıyoruz; aynı anda altı veya yedi kişi yufka açıyor, bir kişi de odun ateşinde pişirme yapıyor. Diğer bir kişi ise yufkaları kutulara istifliyor. Yorulan olursa kenarda bekleyen kişiyle yer değiştiriyoruz," şeklinde konuştu.
Kışlık hazırlıklarının büyük bölümünü tamamladıklarını belirten İnan, "Kışlıkların tamamını hazırladık. Biber ve domatesleri kurutup şişelere koyuyoruz. Tarhanamızı da hazırladık. Şimdi son aşama olarak, hava soğumadan Ramazan yufkalarımızı da hazırlıyoruz," dedi.
"Bizden sonra ne olacağını merak ediyoruz," ifadelerini kullanan İnan, çocukluğundan beri annesiyle birlikte Ramazan yufkası yapma alışkanlığının kendileri tarafından sürdürüldüğünü ancak gençlerin bu çalışmalara katılmadığını dile getirdi.
İnan, durumun mevcut yapısını açıklarken, "Şimdi evlerin en büyükleri olarak bizler bu işi yapıyoruz. Ancak sonraki nesil çalışmalarımıza dahil olmuyor, katılmıyor. İş güç derdi, çocukların okul durumu ve yaşam koşulları değişti; maalesef bazı geleneklerimiz de yok olma tehlikesiyle karşı karşıya," şeklinde konuştu.
<Çocukluk arkadaşlarıyla bir araya gelerek uzun yıllardır bu geleneği yaşattıklarını kaydeden İnan, "Kızlık arkadaşlarımızla birlikte bir araya gelerek geleneğimizi yıllardır sürdürüyoruz. Bizden sonra 'Ramazan Yufkası' geleneğinin ne olacağını ve bu geleneğin nasıl devam edeceğini merak ediyoruz," şeklinde konuştu.
Karaoğlanlı Mahallesi'nde on bir kadının imece usulüyle yürüttüğü Ramazan yufkası hazırlığı, hem kışlık yiyeceklerin üretimi hem de uzun süredir devam eden mahalle kültürünün korunması açısından önemli bir değer taşıyor.
Bu gelenek, topluluk içinde işbirliğini ve kültürel aktarımı somut bir şekilde sergilemektedir. Kadınlar, nesilden nesile aktarılan bu mutfak sanatını devam ettirerek yerel kimliğin önemli bir parçası olmaya devam ediyorlar.
Yufka yapımı süreci, sadece bir yemek hazırlığı olmanın ötesinde, kadınlar arasındaki sosyal bağları güçlendiren ortak bir aktivite olarak da işlev görüyor.
Topluluk, zorlu kış koşullarına karşı hazırlık yaparken, bu gelenek sayesinde hem pratik ihtiyaçları karşılıyor hem de kültürel mirası koruyor.
Bu tür geleneksel üretim biçimleri, modern yaşamın getirdiği değişimlere rağmen kökleri sağlam tutarak toplumsal belleği canlı tutmaya devam ediyor.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol