Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Macaristan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Anita Orban, birlikte bir basın açıklaması gerçekleştirdi. Bakan Fidan, Mekke Ortak Savunma Anlaşması bağlamında yaptığı değerlendirmede, Türkiye’nin başka bir ülkenin topraklarına asker gönderme ve orada herhangi bir saldırı düzenleme niyetinde bulunmayacağını açıkça belirtti.
Bu ortak basın toplantısı, Dışişleri Bakanlığı bünyesinde gerçekleştirilen Türkiye ve Macaristan Ortak Planlama Grubu Birinci Toplantısı'nın hemen ardından düzenlendi.
Bakan Fidan, bu toplantının iki ülke arasındaki stratejik iş birliğini daha da sağlamlaştırma yönünde önemli bir adım olduğunu ifade etti. Fidan, görüşmeler sırasında ikili ilişkilerin tüm boyutlarının ele alındığını belirterek, gelecek yıl Macaristan'da gerçekleşecek olan Yüksek Düzeyli Stratejik İş Birliği Konseyi Toplantısı için hazırlıkların da gözden geçirildiğini dile getirdi.
"Macaristan'daki NATO İleri Kara Kuvvetleri'ne destek sağlamaya devam edeceğiz," şeklinde konuştu.
Bakan Fidan, 2025 yılı için belirlenen ve 5 milyar doları aşması beklenen ikili ticaret hacmini 10 milyar dolar seviyesine çıkarmayı hedeflediklerini aktardı. Bu hedefe ulaşmak için atılabilecek adımlar yeniden değerlendirildiğini söyledi. Ticaret Bakanları da bu amaçla kendi aralarında bir video konferans gerçekleştirdi. Ayrıca savunma sanayii alanındaki iş birliğini ilerletmek amacıyla çalışmalar sürdürülüyor. Ortak üretim ve teknoloji geliştirme projelerinde önemli ilerlemeler kaydedildi. Bu projelerin gelecekte nasıl geliştirileceği konusunda çalışmalar devam ediyor. Bu vesileyle, müttefik olan Macaristan'daki NATO İleri Kara Kuvvetlerine katkı sağlamaya devam edeceğiz dedi.
Türk ürünlerinin Avrupa pazarlarına ulaştırılması sürecinde Macaristan'ın kritik bir rol oynadığını vurgulayan Fidan, bilim, teknoloji, eğitim, kültür ve turizm gibi alanlardaki ortak faaliyetlerin ilişkilerin geleceğine yönelik uzun vadeli bir yatırım olarak görüldüğünü belirtti.
Macaristan'ın Türk dünyası ile kurduğu tarihi ve kültürel bağların Türkiye için büyük önem taşıdığını ifade eden Fidan, bu çerçevede Macaristan’ın Türk Devletleri Teşkilatı’ndaki gözlemci üye konumunu değerli bulduklarını dile getirdi ve bu iş birliğini daha da güçlendirmeyi amaçladıklarını söyledi.
"Şu anda savaşın Karadeniz bölgesine yayıldığını gözlemliyoruz," şeklinde konuştu.
Görüşmelerde Rusya ile Ukrayna arasında süregelen savaş durumu da değerlendirildi. Fidan, Ukrayna'daki çatışmaların bölgesel ve küresel istikrara yönelik başlıca tehditlerden biri olmaya devam ettiğini kaydetti. Savaşın başlangıcından bu yana çatışmaların Karadeniz'e yayılmasını engellemek için yoğun çaba gösterdiklerini belirtti. Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni titizlikle uygulamaları ve Karadeniz Tahıl Girişimi, bu stratejilerinin somut örnekleri oldu. Ancak şu an Karadeniz'e savaşın yayıldığını gördüklerini ifade etti. Sivil gemilere yönelik artan saldırıların bölgedeki can, mal, seyir ve çevre güvenliği üzerinde ciddi tehditler oluşturduğunu ekledi. Bölge ülkeleri olarak Karadeniz'in yeni bir çatışma cephesine dönüşmesine kesinlikle izin verilmemesi gerektiğini vurguladı. Tüm cephelerde savaş yaygınlaştıkça Karadeniz'de de etkisini gösterdiğini belirten Fidan, bu konudaki uyarıları her iki tarafa da yaptığını ve çözüm önerilerini de her iki tarafa sunduklarını söyledi. Ancak şu an kış gelmeden önce her iki tarafın da birbirlerine askeri üstünlük sağlamak amacıyla büyük bir saldırı içerisindeydi. Bu durumun Karadeniz'deki seyir güvenliğini ciddi biçimde etkilediğini, özellikle Türk bayraklı, Türk mülkiyetli veya Türk personelli gemilerinin de bu durumdan etkilendiğini gözlemlediklerini ve bu durumun sona ermesi için tüm imkanları kullandıklarını açıkladı.
Macaristan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Anita Orban ise, iki ülke arasındaki iş birliğini pekiştirecek temel oluşturacak, oldukça faydalı ve geleceğe dönük görüşmeler yaptıklarını belirtti.
Orban, Macaristan'ın dış politikalarında Türkiye'nin ne denli önemli bir yere sahip olduğunu ifade etti. Enerji, savunma sanayii gibi pek çok konuyu ele aldıklarını ve bu görüşmelerle ikili ilişkilerde yeni bir yön çizdiklerini, ayrıca teknik iş birliğini artırmaya karar verdiklerini dile getirdi.
Bakan Fidan ve Bakan Orban, yaptıkları açıklamaların ardından basın mensuplarının sorularını yanıtladılar.
Bir gazeteci, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması hakkında soru yöneltti. Fidan, Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da 5 Ekim'de düzenlenen Ortak Savunma için Mekke Anlaşması Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi Toplantısı'na katıldığını hatırlatarak şu açıklamayı yaptı:
"Bu olağanüstü toplantıya katılmamızın temel nedenleri arasında özellikle Suudi Arabistan'ın maruz kaldığı saldırıların ele alınması vardı. Ayrıca alınması gereken kurumsallaşma sürecine dair ciddi kararlar gündemdeydi. Özellikle askeri karargahın yapısı, sekreteryanın durumu ve yeni bir sekreterin atanması gibi konular kurumsallaşma maddeleri arasındaydı. Anlaşma imza altına alınmış olmasına rağmen, kurumsallaşma ve pratik adımlar çok hızlı bir şekilde atılıyor. Tarafların bu konuda ciddi olduklarını ve somut sonuçlar elde etmek istediklerini gösteren iradeyi sergilediklerini gördük."
"Türkiye başka bir ülkenin topraklarına asker gönderip orada herhangi bir saldırı yapmayacak," şeklinde net bir ifade kullandı.
Fidan, özellikle Yemen'den gelen saldırılara karşı Türkiye'nin Pakistan ile birlikte savunmaya ne tür katkılar sağlayabileceği konusundaki değerlendirmelerin de yapıldığını belirtti. Burada zaman zaman ortaya atılan ucuz siyasi söylemlerin gerçeklikle örtüşmediğini de dile getirdi. Yemen'de meşru hükümet güçlerinin mücadeleyi sürdürdüğünü ve Suudi Arabistan'ın bu güçlere destek verdiğini aktardı. Ancak diğer yandan olayın barışçıl yollarla, diyalogla çözümlenmesi için Türkiye'nin elimden geleni yaptığını ifade etti. Bu konuda Suudi Arabistan'ın yapıcı desteği mevcut olsa da, bu durumun bir savunma anlaşması niteliği taşımadığını vurguladı. Bu anlaşmaya taraf olan bir ülke saldırıya uğradığında, diğer taraf savunma için yanında yer alacaktır. Bu bir saldırı anlaşması değil; Türkiye, başka bir ülkenin toprağına asker göndermez.
Anlaşmanın Meclis'e gönderilmesi için gerekli tüm çalışmaların tamamlandığını kaydeden Fidan, Cumhurbaşkanına nihai taleplerini ilettiğini belirtti. Bu konuda en kısa sürede Meclis'e sevk etme kararı aldıklarını ifade etti. Kendi çalışmalarının büyük ölçüde tamamlandığını ekledi.
"Gazze'de devam eden soykırımın sona ermesi için tüm gücümüzle çalışıyoruz," şeklinde konuştu.
İsrail'de düzenlenecek seçimler öncesinde İsrail'in bölgedeki saldırganlıklarının sorulması üzerine Fidan, Gazze'de süren soykırımın durması ve kalıcı bir barışın sağlanması için yoğun bir çaba gösterdiklerini dile getirdi. Bu çabada sadece Türkiye değil, bölgedeki uluslararası ortaklar da aktif rol alıyor. İkili ve çok taraflı diplomasi araçlarının tümünü kullanıyorlar. Cumhurbaşkanlarının da tüm görüşmelerde bu konuyu birinci öncelik olarak tuttuğunu söyledi.
Gazze Barış Planı'nın maddelerinin hayata geçirilmesi için çalıştıklarını hatırlatan Fidan, İsrail'in Gazze Barış Planı'nın uygulanmasıyla doğrudan bir ilgisi olmadığını belirtti. Bu durumun sona ermesi için yeni bir uluslararası baskının fevkalade önemli olduğunu vurguladı ve bu konudaki çalışmaların devam ettiğini belirtti.
Bundan sonra atılacak adımların bölgesel dinamikleri de dikkate alarak daha geniş bir perspektiften ele alınması gerektiğini vurgulayan Fidan, sorunun çok katmanlı olduğunu ifade etti. İsrail'in bölgesel yayılmacılığı ve İsrail'in kendi iç politika dengeleri olduğunu belirtti. Yakında seçimler olacağı için, eğer kendisine sorulursa dış politikasında büyük bir değişim olmayacağını düşündüğünü söyledi. Ancak, belirli zeminlerde daha rahat konuşulabileceği ve daha rahat tartışılabileceği, yeni bir hükümetle bazı konularda daha ileri adımlar atılabileceği yönünde uluslararası kamuoyunun beklentisi olduğunu ekledi. Bu seçimler nedeniyle bazı konuların beklemeye alınmış gibi görünse de, bu durumun kendi çalışmalarını asla durdurmadığını belirtti.
Bir gazeteci, Macaristan hükümetinin Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik sürecine yönelik tutumunu sordu. Buna karşılık Macaristan Dışişleri Bakanı Orban şu yanıtı verdi:
"Macaristan, Türkiye'nin Avrupa Birliği ilişkilerine dair her zaman yanında durdu. Her türlü yaklaşımı destekledik ve desteklemeye devam edeceğiz. Macaristan, Avrupa Birliği içerisinde Türkiye'nin dostudur. Türkiye ile AB arasında ortak çıkarlara dayalı bir yaklaşımın benimsenmesini arzu ediyoruz."
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol