Adıyaman'da, UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'nde yer alan Nemrut Dağı’ndaki tarihi heykel çalışmalarına, nano teknolojisi destekli yeni bir yaklaşım benimsendi. Bu kapsamda, eserlerin hem zamanın etkilerine hem de doğal çevresel koşullara karşı direncini artırmayı hedefleyen özel bir kireç çözeltisi kullanılıyor.
Adıyaman’ın Kahta ilçesinde konumlanan ve UNESCO listesinde kayıtlı olan bu önemli tarihi yapıların korunması amacıyla, Kültür ve Turizm Bakanlığı 2022 yılında ‘Nemrut Dağı Tümülüsü Heykelleri Sağlamlaştırma Projesi’ni hayata geçirdi. Projenin ilk aşamasında, eserlerin doğa koşullarına karşı dayanıklılığını yükseltmek amacıyla nano teknoloji ile hazırlanmış kireç çözeltisi denemeleri gerçekleştirildi. Bu ilk testler, batı terasındaki Zeus heykelinin gövdesi ile doğu terasındaki kartal heykelinin gövdesinde uygulandı. Heykellerin yüzeyleri temizlendikten sonra, çatlak bölgelere nano teknoloji ile hazırlanan kireç çözeltisi şırınga yöntemiyle enjekte edildi. Uygulamanın beklenen olumlu sonuçları vermesi üzerine proje çalışmaları genişletildi. 2025 yılında beş yıl sürmesi planlanan sağlamlaştırma faaliyetlerine geçilirken, batı terasındaki Kral I. Antiochos heykelinin başı ile doğu ve batı teraslarındaki kartal başlarının çatlaklarına da kireç çözeltisi uygulanmaya devam etti. Bir yıllık takip sürecinde ekipler, uygulanan yöntemlerin bölgeler üzerinde pozitif etkiler yarattığını tespit etti ve 2026 yılı uygulamalarına başladılar. Bu yıl da batı terasta bulunan Kommagene Tyche ve Zeus-Oramandes heykel başlarında güçlendirme çalışmaları devam ediyor. Gaziantep Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürü Ayşe Ebru Çorbacı başkanlığındaki restoratörler, heykellerdeki çatlakları onarmayı ve yağmur suyunun yapı içerisine sızmasını engellemeyi amaçlayan çalışmalarını sürdürüyor. Nano teknolojik uygulamalar tamamlanırken, özellikle kireç taşı malzemeden yapılmış heykellerin yüzeylerindeki derin çatlaklara dolgu işlemleri de titizlikle yürütülüyor. Bu çalışmaların nihai amacı, tarihi yapıların atmosferik etkilere karşı korunmasını sağlamak ve bu mirasın gelecek nesillere aktarılmasını temin etmek.
Gaziantep Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürü Ayşe Ebru Çorbacı, geçmiş yıllarda yapılan uygulamaların yeni çalışmalar için önemli bir rehber olduğunu ifade etti. Çorbacı, “2022 yılında gerçekleştirdiğimiz çalışmaların oldukça başarılı sonuçlar verdiğini kaydettik. Bu başarıyı temel alarak, 2025 yılındaki beş yıllık çalışmalar için heykel başlarına uygulamalara başladık. 2025 yılında Antiochos başını hem doğu hem de batı teraslarda uyguladık ve sağlamlaştırma işlemlerini başarıyla tamamladık. Bu yıl yaptığımız kontrollerde heykellerin genel durumunun iyi olduğunu ve uyguladığımız yöntemlerin etkili olduğunu gördük. 2026 yılı için Kommagene Tyche başı ve Zeus başlarını belirledik. Her iki terasta da sağlamlaştırma ve nano teknolojik süreçleri şu anda tamamlamış bulunuyoruz. Özellikle kireç taşı yapılı heykellerin yüzeyindeki derin çatlaklardan su girişini önlemek amacıyla şu an dolgu işlemlerini aktif olarak yürütüyoruz,” şeklinde konuştu.
Çalışmaların, tarihi eserlerin gelecekteki kuşaklara güvenle aktarılması açısından hayati bir öneme sahip olduğunu vurgulayan Adıyaman Müze Müdürü Mehmet Alkan, Nemrut Dağı Ören Yeri’nde 2026 yılında restorasyon ve konservasyon işlemlerine yeniden başlanacağını bildirdi. Alkan, bu restorasyon ve konservasyon faaliyetlerinin Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın desteğiyle Gaziantep Bölge Laboratuvarı ekipleri tarafından yürütüldüğünü belirtti. 2 bin 50 yıldır ayakta duran bu devasa heykellerin, gelecekteki nesillere aktarılmasını hedeflediklerini dile getirdi.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol