Kahramanmaraş'ta Geleneksel Yorgancılık, Teknolojinin Etkisi Altında

Kahramanmaraş'ta yorgancılık mesleği, yaklaşık elli dört yıldır devam eden bir zanaat olarak teknoloji karşısında ciddi bir tehdit altında bulunuyor. Bu durumu, 54 yıldır bu işi yapan Kerim Kılıç dile getirdi. Kılıç, el emeğiyle hazırlanan yün yorganlar ve sırma işlemeciliği gibi geleneksel üretim biçimlerinin mevcut teknolojik gelişmeler nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu ifade etti.

Kentteki yorgancılık mesleğinin teknolojik ilerlemeler karşısında zayıfladığı gözlemleniyor. 67 yaşında olan ve 1972 yılında bu mesleğe başlayan Kerim Kılıç, bugün dahi büyük bir özveriyle çalışmaya devam ediyor. Kılıç, el emeği ve ustalıkla hazırlanan yorganların geçmiş dönemlerde özellikle çeyiz hazırlıklarında vazgeçilmez bir parça olduğunu hatırlattı. Ancak günümüzde bu zanaata gösterilen ilginin giderek azaldığını belirtti.

"Şu an mesleğimizin son evrelerindeyiz," dedi Kılıç.

Kılıç, ürettiği yorganların tamamen el işçiliğiyle hazırlandığını vurguladı. Kahramanmaraş’ta 'sır sırma' olarak bilinen uygulamanın el yapımı olduğunu belirten Kılıç, bu zanaatın son demlerini yaşadığını söyledi. Kendisinin de birkaç yılı daha beklediğini ifade etti. Bölgede dört yorgancı arkadaşının olduğunu ve tümünün aynı çarşıda faaliyet gösterdiğini aktardı. Bu mesleği sürdürmek için istek ve zevk şart olduğunu, aksi takdirde bu işin yapılamayacağını dile getirdi. Bu işin doğası gereği zevk ve gönül işi olduğunu, sağlıkları ne kadar iyi olursa olsun devam edeceklerini ancak arkadan yeni eleman yetişmediğini ekledi.

"Bu iş zevk işi, gönül işi. Sağlığımız ne kadar iyi olursa olsun yapacağız. Arkadan eleman yetişmiyor," şeklinde konuştu.

"Yün, yaz aylarında serinlik sağlarken, kışın da sıcak tutar ve sağlık açısından faydalıdır. Vücuttaki elektriği dengelediği uzman araştırmalarıyla da kanıtlanmıştır. Kahramanmaraş'ın yün yorganlarının meşhur olduğunu da ekledi," diye konuştu Kılıç.

"Geçmişte, yün ve sırıklı yorganlar çeyizlerin olmazsa olmazı konumundaydı," diye konuştu Kılıç.

Kılıç, geçmişte kızların çeyizlerinde mutlaka bir sırıklı yorganın bulunması gerektiğini belirtti. Bu tür yün ve sırıklı yorganların çeyiz olarak talep edildiğini anlattı. Her düğünde mutlaka bir yorganın olması gerektiğini, ancak şu an bu durumun değiştiğini ifade etti.

"Sim sırma, Osmanlı dönemine dayanan köklü bir sanat dalıdır," diye konuştu Kılıç.

Sim sırmanın, Osmanlı İmparatorluğu dönemine uzanan bir geçmişe sahip olduğunu belirten Kılıç, bu sanatın o dönemde saygı gören bir zanaat olduğunu dile getirdi.

"Bir türlü çırak bulamadık," diye ekledi Kılıç.

Mesleğin geleceği açısından karşılaşılan en büyük zorluklardan birinin çırak bulamamak olduğunu belirten Kılıç, devlet tarafından sağlanan desteklere rağmen gençlerin bu mesleğe yönelmediğini aktardı. Gençlerin mesleğe yönelmemesinin temel nedeninin, aylık ücret ve sigorta gibi ekonomik beklentiler olduğunu söyledi.

Kılıç, durumu daha detaylı açıklarken, devletin desteği hakkında konuştu. Kendisine dahi, "Aylığını ve sigortanı yatıracak durumda yetiştirin" şeklinde yönlendirmeler yapıldığını ifade etti. Ancak mevcut gençlerin, mesleğe gelme motivasyonunun sadece aylık gelir ve sigorta konuları üzerine kurulu olduğunu söyledi.

"Gelecek nesillerin mesleğe gelme isteği, öncelikle aylık ve sigorta konularına bağlı," şeklinde konuştu Kılıç.

"Bu meslek maalesef makineye ve teknolojiye yenik düştü," diyerek durumu özetledi. Kılıç, el emeği ve göz nuru gerektiren bu mesleği sürdürme çabalarının devam ettiğini ifade etti.

"El emeği, göz nuru mesleğimizi sürdürmeye çalışıyoruz," diye son sözlerini söyledi.

"Bu meslek makineye ve teknolojiye maalesef yenik düştü. El emeği, göz nuru mesleğimizi sürdürmeye çalışıyoruz."

"Bu meslek makineye ve teknolojiye maalesef yenik düştü. El emeği, göz nuru mesleğimizi sürdürmeye çalışıyoruz.