Amerika Birleşik Devletleri'nde 'Üstün Katkı Ödülü'nü kazanan Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Eğitim Fakültesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Ayşenur Büyükgöze Kavas, gençlerin karşılaştığı en yaygın problemlerden birinin belirsizlik olduğunu dile getirdi.
American Psychological Association (APA) Division 17-International Section tarafından takdir edilen "Excellent Contribution Award" (Üstün Katkı Ödülü), Prof. Dr. Ayşenur Büyükgöze Kavas'a OMÜ adına önemli bir onur getirdi. Prof. Dr. Büyükgöze Kavas, bu prestijli ödülü, APA'nın 2026 Kongresi kapsamında Washington D.C.'de düzenlenecek törende teslim aldı.
Ödülünü kazanan çalışmaların içeriğinin uluslararası ölçekte uyarlama çalışmaları ve kuramsal araştırmalardan oluştuğunu belirten Prof. Dr. Büyükgöze Kavas, farklı ülkelerden akademisyenlerle işbirliği içinde çalıştıklarını aktardı. Bu işbirlikleri sayesinde özellikle çalışma psikolojisi kuramı, insana uygun iş ve eğitim modelleri ve algılanan istihdam eksiklikleri konularında derinlemesine araştırmalar gerçekleştirdiler. Prof. Dr. Büyükgöze Kavas, kendi çalışmalarını temel olarak iki ana başlık altında topladığını ifade etti: birincisi, kuram temelli ölçek uyarlama ve geliştirme faaliyetleri; ikincisi ise, kültürlerarası karşılaştırmalı analizler.
Bu kapsamda, Türkiye'de henüz mevcut olmayan bazı ölçme araçlarını Türkçeye başarıyla aktarmayı başardılar. Uluslararası meslektaşlarıyla, özellikle Amerika, Brezilya, Çin ve Güney Kore gibi ülkelerdeki araştırmacılarla bu alanda ortak çalışmalar yürüttüler. Ayrıca, çalışma psikolojisi kuramı çerçevesinde, bireyin genel iyi oluşu üzerindeki kariyerin etkisini incelediler. Gençlerin kariyer kararları alırken hangi kriterlere odaklandığını ve üniversite eğitiminden iş hayatına geçiş sürecinde deneyimledikleri durumları analiz ettiler.
"Gençler, kendilerini tam olarak tanımlayamıyorlar," şeklinde konuştu.
Prof. Dr. Ayşenur Büyükgöze Kavas, gençlerin kariyer seçiminde karşılaştıkları zorlukların başında belirsizliğin geldiğini vurguladı. Çok miktarda bilgi ve uyarıya ulaşma durumunda, bu verileri nasıl yorumlayacaklarını bilemediklerini veya bazen olgunlaşmamış kararlar aldıklarını belirtti. Bireylerin aslında hangi alanda ne yapmak istediğini ve bu hedefin kendilerine ne ölçüde uygun olduğunu netleştiremediklerini ifade etti. Üniversite sınav sürecini tamamlayıp karar verme aşamasına geldiklerinde, 'Bunların hangisi benim için uygun?' sorusuyla tek başlarına yüzleşmek zorunda kaldıklarını söyledi. Güncel şartlarda, sadece istihdam imkanının yüksek olduğu yönündeki eğilimle hareket edip bu yöne yönelmenin, okurken tatminsizliğe, iş hayatına başladıklarında ise verimsizlik ve isteksizlik gibi sonuçlara yol açabileceğini gözlemlediklerini dile getirdi.
"Sosyal medya ve yapay zekâ teknolojileri de gençlerin karar verme süreçlerini etkiliyor," diye ekledi.
Prof. Dr. Büyükgöze Kavas, gençlerin meslek seçiminde etkili olan faktörlerin zamanla değiştiğini belirterek, aile ve öğretmenlerin yanı sıra arkadaş çevresi, sosyal medya ve yapay zekânın da belirleyici bir rol oynadığını ifade etti. Sosyal medyanın, gençlerin çeşitli meslekleri ve iş ortamlarını keşfetmelerine yardımcı olduğunu ancak bu keşiflerin çoğunlukla o pozisyonların arkasındaki gerçek çaba ve başarı hikayelerinin görünür olmadığını savundu. Büyükgöze Kavas, "On yıl önce çocuğun çevresinde aile, yakın çevre ve öğretmenler etkiliyken, günümüzde aile kadar, hatta bazen onlardan daha etkili olan arkadaşlar, sosyal medya ve yapay zekâyı görüyoruz. Sosyal medyada çok çeşitli örnekler karşımıza çıkıyor; bu durum onların vizyonlarının genişlemesine ve normalde erişim imkanı olmayan iş ortamlarını görmelerine olanak tanıyor. Ancak gençlerin yalnızca başarılı kişilerin yüzeysel başarılarını gördüklerini, o kişilerin ne denli başarısızlıklarla karşılaştığını, ne kadar çabaladığını ve bu noktaya ulaşana kadar hangi engelleri aştığını görmediklerini ifade etti."
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol