2012 yılında yürürlüğe giren ve kamuoyunda "Kentsel Dönüşüm Kanunu" olarak bilinen 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, Türkiye'de kentsel dönüşüm sürecinde yeni bir dönemi başlattı.
Bu kanun ile yalnızca alan bazlı değil, bireysel yapıların da dönüşümünün önü açılmış, riskli yapı tespitinden yıkım ve yeniden inşa süreçlerine kadar birçok aşama hızlanmıştır. Böylece ekonomik ömrünü tamamlayan veya deprem riski taşıyan binaların yenilenmesi daha etkin ve sistematik hale getirilmiştir.
Bu tarihten itibaren İstanbul'da kentsel dönüşüm kapsamında alınan bağımsız bölüm sayısı 1 milyon 274 bine ulaşmış ve bunların 998 bininin yapımı tamamlanmıştır.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın destekleri ve Kahramanmaraş merkezli depremlerin etkisiyle, son yıllarda dönüşüme giren konut ve iş yeri sayısı artmıştır. Temmuz ayı itibarıyla İstanbul'un 39 ilçesinde dönüşüm süreci devam eden bağımsız bölüm sayısı 276 bine ulaşmıştır. "Yarısı Bizden Kampanyası" kapsamında ise 376 bin 212 bağımsız bölüm dönüşüme dahil edilmiştir.
Kampanya çerçevesinde konutlar için 875 bin lira hibe, 875 bin lira düşük faizli kredi ve 125 bin lira taşınma desteği sağlanırken, iş yerleri için toplam 1 milyon lira destek belirlenmiştir.
31 Aralık 2026'ya kadar uzatılan bu kampanyadan, bu tarihe kadar ev ve iş yerini riskli yapı ilan ettiren tüm vatandaşlar yararlanabilecektir. Nisan ayı başında yürürlüğe giren yeni destek paketi kapsamında hak sahiplerine 3 milyon liraya kadar kredi desteği sağlanmaktadır.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Kentsel Dönüşüm Başkanlığı tarafından, Dünya Bankası işbirliğiyle yürütülen İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi kapsamında, kentsel dönüşüme katılmak isteyen hak sahiplerine ilk 12 ay geri ödemesiz, 180 aya varan vade ve aylık yüzde 0,69 faiz oranıyla finansman desteği sunulmaktadır.
Dönüşüm alanları ve riskli yapılar için vatandaşlara aylık 8 bin lira kira desteği verilmektedir, bu destek riskli yapılarda 18 ay, dönüşüm alanlarında ise 48 aya kadar sürmektedir.
Megakentte Yüzyılın Konut Projesi kapsamında 100 bin sosyal konut ayrılırken, kurası çekilen 100 bin konutun dışında 15 bin sosyal konut da vatandaşın hizmetine kiralık olarak sunulacaktır. Kentsel Dönüşüm ve Şehircilik Vakfı (KENTSEV) Başkanı Haldun Ersen, İstanbul'da kentsel dönüşümün son dönemde ivme kazandığını, özellikle Bahçelievler, Kadıköy, Kartal, Beşiktaş, Büyükçekmece ve Maltepe ilçelerinde hareketliliğin arttığını belirtmiştir.
Deprem riski taşıyan ve milyonlarca nüfusa sahip bir megakent için dönüşümün daha hızlı olması gerektiğini dile getiren Ersen, bu konuda değerlendirmelerde bulunmuştur:
"Buna rağmen son 2 yılda kentsel dönüşümde ivme artmış durumda. Bu alanda verilen destekler, kat maliklerinin bilincinin artması, Yarısı Bizden Kampanyası'nın uzatılması, ada bazında dönüşümlerin artması, belediyelerin bu konuda daha istekli olması ve kentsel dönüşüm uzmanlarının sayısının artması bu hıza etki eden nedenler arasında. Öte yandan kentsel dönüşüm uzmanlarının piyasada vatandaşları bilgilendirme isteklerinin de arttığı gözüküyor."
Şehircilik, Kentsel Dönüşüm ve Entegre Tesis Yönetim Derneği Başkanı Hüseyin Kılınçarslan, İstanbul'un deprem gerçeğiyle yaşamak zorunda olan önemli bir metropol olduğunu belirterek, çevre bakanlığının çalışmaları ve artan toplumsal farkındalık sayesinde kentsel dönüşümün hız kazandığını ifade etmiştir.
"Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yürüttüğü çalışmalar ve son yıllarda artan toplumsal farkındalık sayesinde İstanbul'da kentsel dönüşüm önemli ölçüde hız kazandı. Dönüşüm kapsamına alınan ve yapımı tamamlanan bağımsız bölüm sayıları, devletimizin bu alandaki kararlılığını ortaya koymaktadır. Bu iradenin daha da güçlenerek devam etmesi, ülkemizin geleceği açısından büyük önem taşımaktadır. Bununla birlikte, İstanbul'un mevcut yapı stoku ve deprem riski dikkate alındığında önümüzde hala çok büyük bir sorumluluk bulunmaktadır. Kentsel dönüşüm yalnızca yeni bina yapmak değildir, doğru şehir planlaması, güçlü mühendislik, etkin denetim, sosyal uzlaşı ve dönüşüm sonrası profesyonel tesis yönetimiyle birlikte ele alınması gereken bütüncül bir süreçtir."
Kılınçarslan, kentsel dönüşüm alanında "hak sahipleri arasındaki uzlaşma süreçleri, finansmana erişim, artan maliyetler, teknik ve hukuki işlemler ile vatandaşların doğru bilgiye ulaşması" gibi konularda geliştirilmesi gereken alanların bulunduğunu belirterek, "Bu sorunların çözümü ise ancak kamu, özel sektör, akademi ve sivil toplumun aynı hedef doğrultusunda hareket etmesiyle mümkün olacaktır." dedi.
Kamu kurumları ile kentsel dönüşüm alanında faaliyet gösteren önemli sivil toplum kuruluşlarının kurumsal işbirliğini artırmaları gerektiğini vurgulayan Kılınçarslan, "Bakanlıklarımızın, valiliklerimizin, belediyelerimizin ve ilgili tüm kamu kurumlarımızın, bu alanda çalışan nitelikli sivil toplum kuruluşlarını sürecin daha etkin bir parçası haline getirmesi, hem vatandaşlarımızın doğru bilgilendirilmesine hem de dönüşüm süreçlerinin daha hızlı, daha sağlıklı ve daha güvenilir ilerlemesine önemli katkılar sağlayacaktır." diye konuştu.
Kılınçarslan, bu konuda yaptıkları çalışmalardan bahsederek, ilgili bakanlıkların, valiliklerin ve diğer kamu kurumlarının kentsel dönüşüm alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının bilgi birikiminden daha fazla yararlanmasının ülkeye önemli katkılar sağlayacağını söyledi.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol