İzmir’in gecekondu hikayelerini anlatan belgesele uluslararası festivalden ödül

İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) Mimarlık Bölümü Araştırma Görevlisi Ali Rıza Bayrak, yönetmenliğini yaptığı ‘Bir Gecede Kondular’ adlı belgesel filmle önemli bir başarı elde etti. İzmir’in gecekondu mahallelerini, göçle şekillenen yaşamları ve kent hafızasını konu alan 45 dakikalık yapım, 20’nci İstanbul Uluslararası Mimarlık ve Kent Filmleri Festivali’nde ‘Sami Yılmaztürk Özel Ödülü’ne layık görüldü.

Bir yıllık çalışmanın ürünü

Yaklaşık bir yıllık çalışmanın ardından tamamlanan belgesel, İzmir’in Gültepe ve Çimentepe mahallelerinde gerçekleştirilen çekimlerle hazırlandı. Gecekonduların yalnızca fiziksel yapılarından hareket etmeyen film, bu mahallelerde yaşayan insanların hayallerini, emeklerini ve yaşam mücadelelerini merkeze aldı.

Bayrak, filmde kendi çizimlerinin yanı sıra el çizimi dijital animasyonlara da yer verdi. Mahalle kültüründeki dayanışmayı ve kentte kendine yer edinme çabasını görsel anlatımla buluşturan belgeselin kurgusu, İEÜ İletişim Fakültesi Sinema ve Dijital Medya Bölümü 2026 mezunu Yağmur Canpolat ile birlikte tamamlandı.

"Toplumsal hafıza belgelendi"

Belgeselinin ödüle değer bulunmasından duyduğu memnuniyeti dile getiren Ali Rıza Bayrak, çalışmasının yalnızca gecekondu yapılarını değil, bu yapıların ardında şekillenen insan hikayelerini görünür kılmayı amaçladığını belirtti.

Bayrak, belgeselin çıkış noktasını şu sözlerle anlattı:

"Belgeseli hazırlarken amacım, yalnızca bir yapılaşma biçimini anlatmak değil, o yapıların ardında biriken insan hikayelerine, umutlara, zorluklara ve yaşam mücadelelerine görünürlük kazandırmaktı. Gecekondulara baktığımızda çoğu zaman fiziksel bir yapı görüyoruz. Oysa bu yapıların her biri, yeni bir yaşam kurmak isteyen insanların hayallerini ve emeklerini de taşıyor. Zaman içinde mahallelerle birlikte yalnızca kent dokusu değil, o mahallelere ait anılar ve yaşam biçimleri de dönüşüyor. Bu belgesel, giderek kaybolan bu toplumsal hafızayı bugünün metotları ile belgeleme amacı taşıyor. Mimarlığın yalnızca yapılar tasarlamakla sınırlı olmadığına; insanı, toplumu ve yaşadığımız çevreyi anlamak gibi önemli bir sorumluluk taşıdığına inanıyorum. Bu ödülü, kentimizin hafızasında iz bırakan ve yaşam mücadeleleriyle filme ilham veren tüm insanlara ithaf ediyorum" diye konuştu.