Uzmanlar, Uluslararası Ceza Mahkemesi Başsavcısı Kerim Han'ın görevden alınmasının, mahkemenin bağımsızlığına zarar verebilecek bir siyasi karar olduğunu dile getiriyor.
İngiltere'den Sussex Üniversitesi'nin emekli Uluslararası İlişkiler ve Siyaset Profesörü Martin Shaw ve Kanada York Üniversitesi Osgoode Hall Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Heidi Matthews, AA'ya yaptıkları açıklamalarda, ABD ve İsrail'in mahkemeye uyguladığı baskıların bu sürecin arka planında önemli bir faktör olduğunu ve Han'ın görevden alınmasının, özellikle Filistin soruşturmasına zarar verebileceğini belirtti.
24 Temmuz'da New York'ta düzenlenen Taraf Devletler Meclisi özel oturumunda, 125 ülkenin 82'sinin oyuyla Han görevden alınırken, başsavcının avukatları kararın adil olmadığını ve müvekkillerinin savunma şansı verilmeden görevden alındığını ifade ediyor.
Prof. Martin Shaw, yaklaşık çeyrek asırdır faaliyette olan UCM'nin, geçmişte ağırlıklı olarak Afrikalı liderleri yargıladığı için eleştiri aldığını, ancak son üç yılda Kerim Han'ın yönetiminde bu durumun değiştiğini belirtti.
Shaw, Han'ın Gazze'de soykırım suçlarını soruşturduğunu, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hakkında tutuklama kararı çıkardığını hatırlatarak, mahkemenin, Batılı devletler de dahil olmak üzere güçlü aktörlerin uluslararası suçlarına odaklanmaya başladığını ifade etti.
Shaw'a göre, ASP, Han'ın kişisel davranışlarını görevden alma gerekçesi olarak gösterse de, mahkemenin kendi atadığı yargıçlar Han'ı ciddi bir suistimal ile suçlamak için yeterli bulguya ulaşamamıştı.
Shaw, bu durumu siyasi bir karar olarak nitelendirerek, Han'ın avukatlarının da bunun siyasete dayalı bir karar olduğunu söylediğine dikkat çekti. "İsrail ve ABD mahkemeyi zayıflatma çabasında." ifadelerini kullanan Shaw, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun mahkemeye karşı yeni bir kampanya başlattığını belirtti.
Shaw, görevden alma kararının, devam eden soruşturmaları resmi olarak etkilemediğini ancak mahkemenin gelecekteki tutumunun daha önemli olduğuna vurgu yaptı.
Yeni başsavcı, güçlü devletleri rahatsız edecek adımlar atarsa, benzer bir durumla karşılaşabileceğinin bilincinde olacaktır. Shaw, Filistin soruşturmasının geriletilmek istendiğini ve Han'ın görevden alınmasının bu çabalara güç kattığını aktardı. "Bu, 24 yıllık tarihin en önemli kurumsal krizlerinden biri."
Dr. Matthews, Han'ın görevden alınmasının ciddi kurumsal bir kriz yarattığını belirterek, şikayetçi olan kişinin iddiaları ile bu sürecin değerlendirilmesi ve mahkemeye yönelik siyasi saldırıların birbirinden bağımsız ele alınması gerektiğini vurguladı.
Han hakkındaki iddiaları inceleyen bağımsız yargıçlardan oluşan panelin, Han'ın görevini kötüye kullandığına dair yeterli delil bulamadığını söyleyen Matthews, buna rağmen Taraf Devletler Meclisi'nin görevden alma oylamasına gittiğini belirtti. Kararın, Trump yönetiminin mahkemeye yönelik kampanyasının bir parçası olarak alındığını ifade etti.
Matthews, Rubio'nun UCM'ye yönelik alınan kararları, "hükümetin tamamını kapsayan bir kampanya" olarak değerlendirdiğini aktararak, "Görevden alma kararı, mahkemenin işlerini itibarsızlaştırmaya ve aksatmaya yönelik benzeri görülmemiş siyasi çabalardan ayrı düşünülemez." dedi.
Netanyahu ve eski İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkındaki tutuklama kararlarının yürürlükte olduğunu belirten Matthews, yeni başsavcının kim olacağı ve bu süreçlerin siyasi baskı altında yürütüleceği konularının belirsiz olduğunu belirtti.
Geçen ay Darfur davasındaki sanık Abdullah Banda hakkındaki suçlamaların, delil yetersizliği nedeniyle geri çekilmesine izin verildiğini hatırlatan Matthews, benzer bir gerekçenin Netanyahu ve Gallant davalarında da ileri sürülebileceğini söyledi.
Matthews, Filistin'deki durumun, mahkemenin meşruiyeti için bir turnusol testi olarak görüldüğünü belirterek, Hamas liderleri hakkında da tutuklama kararları çıkarıldığını ancak bu kişilerin öldürülmesi nedeniyle davaların ileriye taşınamadığını ifade etti.
Matthews, "Yeni başsavcı bu soruşturmayı bırakırsa, mahkemenin ve Batılı devletler tarafından işlenen suçlara karşı tutumunun kritik bir dönemeçte olduğunu göreceğiz." dedi.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol