2007'den beri Afrika Birliği tarafından Somali'de yürütülen güvenlik misyonu, terörle mücadele ve Afrika Boynuzu'nun istikrarı açısından önemli bir dönüşüm geçiriyor. Bu süreçte güvenlik sorumluluklarının kademeli olarak Somali güvenlik güçlerine devri planlanıyor.
Afrika Birliği Somali Misyonu (AMISOM), 2007 yılında kurularak Somali'de devlet otoritesinin yeniden sağlanması ve Eş-Şebab'a karşı mücadelenin temel unsurlarından biri oldu.
2022'de değişen güvenlik ihtiyaçlarına yanıt olarak, misyon Afrika Birliği Somali Geçiş Misyonu'na (ATMIS) dönüştü ve güvenlik görevlerinin kademeli devrini hedefledi.
2025'te ATMIS'in görev süresi bittiğinde, Afrika Birliği Somali Destek ve İstikrar Misyonu (AUSSOM) devreye girdi. AUSSOM, doğrudan askeri operasyonlar yerine Somali güvenlik güçlerinin kapasitesini artırmayı amaçlıyor.
2026 sonunda tamamlanması planlanan AUSSOM, Somali güvenlik güçleriyle iş birliği yaparak kritik altyapının korunmasına ve güvenlik görevlerinin Somali'ye kademeli devrine odaklanıyor. Finansman, bu sürecin en önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
Bununla birlikte, Eş-Şebab orta ve güney bölgelerde etkinliğini sürdürüyor. Bu durum, güvenlik devir sürecini yalnızca askeri değil, aynı zamanda kurumsal kapasite ve kamu yönetimi açısından da hassas bir duruma getiriyor.
Finansman, sürecin zorlukları arasında yer alırken, Afrika Birliği'nin sürdürülebilir finansman konusunda uluslararası destek arayışları devam ediyor. Kaynaklardaki eksiklikler, çeşitli alanlarda kapasiteyi etkileyebilir.
Türkiye, Mogadişu'daki TURKSOM Askeri Eğitim Merkezi'nde binlerce Somali askerine eğitim vererek güvenlik kapasitesinin geliştirilmesinde önemli bir partner olarak dikkat çekiyor.
Güvenlik sorumluluklarının Somali'ye devri, yalnızca ulusal güvenlik değil, aynı zamanda Afrika Boynuzu'nun istikrarı açısından da izleniyor.
Uzmanlar, bu sürecin başarısının Somali güvenlik güçlerinin kapasitesinin artırılmasına ve uluslararası desteğin devamlılığına bağlı olduğunu belirtiyor. Prof. Dr. Sonkor Geyre, AUSSOM'un çekilme sürecinin, 2017-2020 Londra Somali Güvenlik Mimarisi Planı'nda yer aldığını ifade etti.
Geyre, sürecin daha sonra 2020 Ulusal Kalkınma Planı'nın güvenlik sütununda ATMIS kapsamında yeniden planlandığını ve AUSSOM'un amacının Somali'nin güvenliğini kendi sağlama kapasitesine ulaşmasını desteklemek olduğunu vurguladı.
AUSSOM'un 2026'da Somali'den çekilmesinin, ülke için güvenlik tehdidi oluşturmadığını belirten Geyre, Eş-Şebab tehdidinin bu süreçten önce ve sonrasında da devam edebileceğini söyledi.
Geyre, Puntland güçlerinin DEAŞ'a karşı gerçekleştirdiği operasyonların, Somali'nin kendi güvenliğini sağlayabileceğini gösterdiğini ekledi.
Somali'nin Mısır ve Türkiye ile geliştirdiği dostane ilişkileri sürdürmesinin stratejik önem taşıdığını belirten Geyre, bunların dış politika açısından önemli kazanımlar sağlayabileceğini dile getirdi.
Doktor Mahad Hashim Azhar, Somali güvenlik güçlerine sorumluluk devrinin, ülkenin egemenliği ve kurumsal kapasitesini güçlendirdiğini söyledi.
Azhar, Somali güvenlik güçlerinin son yıllarda özellikle eğitim ve askeri liderlikte önemli ilerlemeler kaydettiğini ifade etti.
Azhar, Somali'nin kontrol altındaki bölgelerde güvenlik sorumluluklarını üstlenebileceğini düşündüğünü belirtti.
Azhar, Eş-Şebab'ın Afrika Birliği'nin çekilmesinden yararlanabileceği konusunda uyardı.
Geçiş sürecinin başarısının, güvenlik kurumları arasındaki koordinasyona bağlı olduğunu söyleyen Azhar, planlamanın önemine vurgu yaptı.
Azhar, AUSSOM'un başarısının sürdürülebilir finansmana dayandığını, mali kaynaklardaki gecikmelerin güvenlik operasyonlarını etkileyebileceğini belirtti.
Türkiye'nin bölgesel arabuluculuk girişimleri sayesinde Somali ile Etiyopya ilişkilerinin gelişebileceğini ifade eden Azhar, bu durumun güvenlik işbirliğini kolaylaştırabileceğini söyledi.
Azhar, AUSSOM'un geleceği ve etkinliğinin mali destek, siyasi işbirliği ve Somali'nin istikrarını sağlama konusunda ortak bir vizyon taşımasına bağlı olduğunu belirtti.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol