Yemen hükümetinin hava sahası ihlali olarak tanımladığı uçuş, Sana Havalimanı'nın hedef alınması, Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları ile karşılıklı sert açıklamalarla sonuçlandı.
Nisan 2022'de yürürlüğe giren ateşkesle büyük ölçüde azalan cephe çatışmaları, son gelişmelerle birlikte Yemen'de yeni bir askeri tırmanış ihtimalini gündeme getirdi.
Yemen hükümeti, İran'ın Husilerle doğrudan hava bağlantısı kurmaya çalıştığını belirtirken, Husiler ise Sana Havalimanı'nın hedef alınmasını "savaş ilanı" olarak nitelendirdi ve Suudi Arabistan'a karşı saldırılar düzenlediklerini açıkladı.
Yemen'deki Husiler: Suudi Arabistan, Uluslararası Sana Havalimanı'nı hedef aldı.
İran uçağıyla başlayan kriz, Yemen hükümetinin "ülkenin egemenliğinin ihlali" olarak değerlendirdiği İran uçuşları etrafında gelişiyor.
Yemen yönetimi, İran'a ait Mahan Air'in 3 Temmuz'da Husilerin kontrolündeki Sana Uluslararası Havalimanı'na doğrudan uçuş gerçekleştirdiğini ve 13 Temmuz'da İran'dan gelen başka bir uçağın yine Sana'ya inmeye çalıştığını açıkladı.
Hükümet, bu uçuşların Birleşmiş Milletler kararlarını ve Yemen'in egemenliğini ihlal ettiğini savunurken, Husiler ise uçuşların normal sivil faaliyetler olduğunu iddia etti.
Krizin tırmanması üzerine Yemen ordusu, İran uçağının Sana Uluslararası Havalimanı'na inişini engellemek amacıyla havalimanı pistlerini hedef aldığını duyurdu. Yemen hükümeti, saldırının İran uçağının inişini önlemek için yapıldığını belirtti. Husiler ise saldırının Suudi Arabistan tarafından gerçekleştirildiğini öne sürdü.
Saldırı sonrası İran uçağı rotasını değiştirerek Yemen'in batısındaki Hudeyde Havalimanı'na yöneldi. Husilere yakın kaynaklar uçağın Hudeyde'ye indiğini bildirirken, Tahran yönetimi resmi bir açıklama yapmadı.
Yemen'deki Husiler: Suudi Arabistan'ın Abha Havalimanı'nı balistik füze ve İHA'larla hedef aldık.
Hükümetten sert açıklamalar geldi. Yemen Başkanlık Konseyi ve hükümet, son gelişmeler üzerine peş peşe açıklamalarda bulundu.
Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi, hükümet, ordu ve güvenlik güçlerine hazırlık seviyesinin en üst düzeye çıkarılması talimatını verdi.
Alimi, İran uçuşlarının Yemen'in egemenliğini ihlal ettiğini belirterek, ülkenin hava sahasında "fiili durum oluşturulmasına izin verilmeyeceğini" ifade etti.
Yemen Savunma Bakanı Tahir el-Ukayli de yayımladığı görüntülü açıklamada, İran uçaklarının Yemen hava sahasını ihlal ettiğini belirterek, "Sabrımız tükendi." dedi ve bu ihlallere askeri karşılık verileceğini duyurdu.
Enformasyon Bakanı Muammer el-İryani ise Husileri, Uluslararası Kızılhaç Komitesine ait uçağı ve mürettebatını Sana Havalimanı'nda alıkoymakla suçladı ve uluslararası toplumu harekete geçmeye çağırdı.
Yemen hükümeti, İran uçağı nedeniyle yayımlanan hava sahası kapatma genelgesinin kısa süre sonra kaldırıldığını ve ülke genelindeki havalimanlarında faaliyetlerin normal şekilde sürdüğünü açıkladı.
Trump'ın Suudi Arabistan'ın Husilere yönelik saldırısına destek verdiği iddiası vardı.
Husilerden askeri karşılık geldi. Yemen'deki İran destekli Husiler, Sana Havalimanı'nın hedef alınmasının ardından Suudi Arabistan'ın güneyindeki Abha Havalimanı'nı balistik füze ve insansız hava araçlarıyla vurduklarını öne sürdü.
Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Husiler tarafından fırlatılan balistik füzelere karşı hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini duyurdu.
Husiler ayrıca Suudi Arabistan hava sahasını kullanan uluslararası hava yolu şirketlerini tehdit ederek, Sana Havalimanı üzerindeki kısıtlamalar kaldırılıncaya kadar saldırıların süreceğini belirtti. Esir takasının ertelenmesi de gerilimi artırdı. Askeri gerilim sürecinde 11 Temmuz'da yapılması planlanan kapsamlı esir takası ertelendi.
Yemen hükümeti, Husilerin anlaşmayı uygulamayı reddettiğini açıklarken, Husiler ise hükümetin son anda yeni isimlerin eklenmesini kabul etmediğini savundu.
Toplam 1728 kişinin serbest bırakılmasını öngören anlaşmanın ertelenmesi, taraflar arasındaki güven krizinin derinleştiğine işaret eden bir gelişme olarak değerlendirildi. BM'den itidal çağrısı geldi. Birleşmiş Milletler (BM) gelişmeler üzerine Güvenlik Konseyini acil gündemle topladı.
BM Genel Sekreter Yardımcısı Muhammed Halid Hayari, İran uçuşları, Sana Havalimanı'nın hedef alınması ve Hudeyde'ye yapılan uçuş dahil son gelişmelerin barış sürecini ciddi biçimde riske attığını belirtti.
Hayari, tek taraflı adımların Yemen'deki bölünmeyi derinleştireceği uyarısında bulunarak tüm tarafları gerilimi düşürmeye ve anlaşmazlıkları diyalog yoluyla çözmeye çağırdı. Analistler yeni bir döneme girildiği görüşünde. Yemenli siyasi analistler, son gelişmelerin yalnızca bir uçuş krizinden ibaret olmadığını, Yemen'deki askeri ve siyasi dengelerde yeni bir dönemin işaretlerini taşıdığını belirtiyor.
Analistlere göre İran'ın Sana ile doğrudan hava bağlantısını sürdürme girişimi, Yemen hükümeti ve Suudi Arabistan'ın buna askeri yöntemlerle karşılık vermesi, tarafların sahada yeni "kırmızı çizgiler" oluşturmaya çalıştığını gösteriyor.
Uzmanlar, hem Husilerin hem de Suudi Arabistan'ın kapsamlı bir savaştan kaçınmaya çalıştığını ancak karşılıklı mesajların sertleşmesi nedeniyle yanlış hesaplama riskinin arttığını vurguluyor.
Değerlendirmelerde, Yemen ordusunun önceki yıllara göre daha organize hareket ettiği, Husilerin ise hükümet cephesindeki olası birliktelikten rahatsız olduğu belirtilirken, mevcut tablonun kısa vadede geniş çaplı savaşı zorunlu kılmadığı ancak yeni askeri gerilimlere açık bir zemin oluşturduğu ifade ediliyor. Kırılgan ateşkes yeniden sınanıyor. Yaklaşık 11 yıldır iç savaşın sürdüğü Yemen'de, Nisan 2022'de başlayan ateşkes sayesinde büyük çaplı cephe çatışmaları önemli ölçüde azalmıştı.
Buna karşın son günlerde İran uçuşları etrafında şekillenen gelişmeler, tarafların uzun süredir koruduğu kırılgan dengelerin yeniden sınandığını ortaya koyuyor.
Uzmanlar, tarafların doğrudan kapsamlı bir savaşı tercih etmediğini ancak mevcut gerilimin kontrol altına alınamaması halinde Yemen'in yeniden geniş çaplı çatışma sürecine sürüklenebileceği uyarısında bulunuyor. Yemen'de sahadaki fiili durum, uluslararası toplum tarafından tanınan Yemen hükümetinin, geçici başkent Aden başta olmak üzere ülkenin güneyi ve doğusundaki geniş bölgelerde kontrolü elinde bulundurduğunu gösteriyor. İran destekli Husiler ise başkent Sana ile kuzey ve batıdaki birçok vilayeti kontrol ediyor.
Yaklaşık 11 yıldır süren iç savaşta taraflar arasında Nisan 2022'den bu yana büyük çaplı cephe çatışmaları önemli ölçüde durmuş olsa da son günlerde İran uçuşları etrafında yaşanan gelişmeler, sahadaki kırılgan askeri dengelerin yeniden sınandığına işaret ediyor.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol