ABD'nin Yeni İran Hedefi: Kazma Dağı

22 Haziran 2025 tarihinde ABD'nin "Gece Yarısı Çekici Harekatı" adını verdiği saldırılarda Fordo, Natanz ve İsfahan'daki nükleer tesisler hedef alınmıştı. Washington ve Tel Aviv, bu operasyonların İran'ın nükleer programına ciddi bir darbe vurduğunu belirtmişlerdi.

Ancak daha sonra uydu görüntülerinde Kazma Dağı'nın çevresinde inşaat ve tahkimat faaliyetlerinin başladığı gözlemlendi. Uluslararası değerlendirmelerde, dağ içindeki tünel girişlerinin hava saldırılarına karşı güçlendirildiği ve bölgede ağır iş makineleri kullanılarak kazı yapıldığı iddia edildi.

İsrail istihbaratına göre, İran son teknoloji nükleer santrifüjlerini Kazma Dağı'na taşıyıp yer altına gömerek hava saldırılarına karşı direnç sağladı. Kazma Dağı'nın Natanz Nükleer Santrali'ne yakın konumu dikkat çekiyor.

Dağın önemli bir özelliği sert granit yapısına sahip olmasıdır. İran'ın dağın altında 80 ila 100 metre derinliğe kadar kazı yaptığı iddia edilmekte olup, dağın toplam derinliğinin 600 metreyi bulduğu belirtiliyor.

İlk kazı çalışmalarının 2007'de planlandığı, ancak sistematik kazıların 2020'de başladığı rapor ediliyor.

2020 ve 2021 yıllarında Natanz Nükleer Santrali'nde yaşanan sabotajlar nedeniyle İran, önemli santrifüjlerini Kazma Dağı'na taşıyarak güvence altına almayı hedeflemiş olabilir.

Granit yapısı nedeniyle en gelişmiş sığınak delici bombaların bile dağın iç kısımlarına nüfuz edemediği belirtiliyor.

İran’ın eski Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi, 2020 ve 2021'de Natanz'ın zarar görmesinin ardından santrifüjlerin taşınmasının gündeme geldiğini ve bunun bir dağ içine yerleştirilmesi planlandığını açıklamıştı.

Salihi, santrifüjlerin hangi bölgeye taşınacağını açıklamasa da, üretim zincirinin korunması adına Kazma Dağı'na taşındığı yönünde yorumlar yapıldı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, 12 gün süren çatışmalar sırasında İran'a ait bir nükleer tesisin zarar gördüğünü, bu tesisin İsfahan yakınlarında olduğunu ve henüz faaliyete geçmediğini belirtmişti.

Erakçi’nin ifadeleri, yeni santralin Kazma Dağı’nın derinliklerinde kurulduğu iddialarını güçlendirdiği şeklinde yorumlandı.