Filistinli uzmanlar, AA'ya yaptıkları değerlendirmelerde, Vance’ın açıklamalarının ABD ve İsrail hükümetleri arasındaki artan fikir ayrılıklarına işaret ettiğini, ancak bu durumun iki ülke arasında tam bir kopuş anlamına gelmediğini belirtti.
Uzmanlar, Tel Aviv’in mevcut politikalarının devam etmesi durumunda, Washington ve Tel Aviv arasındaki ilişkilerin kademeli olarak yeniden şekillenebileceği yeni bir döneme girebileceğini ifade etti.
Vance, 16 Temmuz'da yaptığı basın açıklamasında, İsrailli bazı yetkililerin İran'la yürütülen diplomatik süreci başarısız kılmak için Amerikan kamuoyunu etkilemeye çalıştığını belirtti.
Vance, İsrail’in ABD siyaseti üzerindeki “anlaşma ve çıkar” ayrımına dikkat çekti.
ABD dış politikasının Washington'da belirlenmesi gerektiğini vurgulayan Vance, İran'ın nükleer silah edinmesinin engellenme çabalarının, ABD’yi Orta Doğu’da yeni bir savaşa sürüklememesi gerektiğini dile getirdi.
Bu açıklamalar, İran konusunda ABD ve İsrail arasındaki artan görüş ayrılıkları döneminde geldi.
ABD ve İran, Pakistan ve Katar arabuluculuğunda yapılan müzakerelerle 18 Haziran'da ateşkes ve 28 Şubat'ta saldırıların sona ermesi konusunda mutabakata varmıştı.
Ancak, Başkan Trump, İran’ın 7 Temmuz’da Hürmüz Boğazı’nda 3 gemiye saldırmasıyla çatışmaların tekrar başlaması üzerine 8 Temmuz’da ateşkesin sona erdiğini açıkladı.
Washington, bu gelişmeler üzerine İran’daki bazı hedeflere saldırılar düzenledi. "Görüş ayrılığı var fakat kopuş yok" diyen İsrail uzmanı Haldun el-Bergusi, Vance’ın açıklamalarının onun uzun zamandır savunduğu görüşlerle örtüştüğünü belirtti.
Bergusi, Vance’ın ABD’nin yeni savaşlara müdahil olmasına karşı çıktığını ve askeri müdahaleleri azaltmayı savunduğunu, bu durumun ise İsrail’in alıştığı çatışma anlayışıyla çeliştiğini ifade etti.
Vance’ın İsrail hükümetine yönelik eleştirilerinin Tel Aviv’de kaygıya yol açtığını söyleyen Bergusi, Trump’ın görev süresinin sona ermesinin ardından başkanlığa aday olabileceği düşüncesinin bu endişeleri artırdığını belirtti.
Bergusi, ABD’nin askeri müdahalelerini sınırlayan Cumhuriyetçi bir başkanın İsrail’in çıkarlarına hizmet etmeyebileceğini söyledi ve Demokrat Parti içindeki İsrail eleştirilerinin arttığını kaydetti. "Vance’ın başkanlık ihtimali İsrail’i kaygılandırıyor" diyen Bergusi, bu endişelerin Vance’a karşı erken bir İsrail kampanyasının başlamasına neden olduğunu belirtti.
Söz konusu kampanyanın, Vance’ın Cumhuriyetçi Parti’nin başkan adaylarından biri olmasını engellemeyi amaçladığını söyleyen Bergusi, onun Beyaz Saray’a çıkmasının ABD’nin İsrail’i savunma isteğini azaltabileceğini belirtti.
Bergusi, Washington ve Tel Aviv arasında bir kopuştan söz edilemeyeceğini vurgulayarak, "İki ülke arasındaki görüş ayrılıkları bir kopuş anlamına gelmiyor. Trump yönetimi, önceki yönetimlere göre İsrail’e en yakın Amerikan yönetimi olmaya devam ediyor." dedi.
İki ülke arasındaki stratejik ilişkinin temelde değişmediğini belirten Bergusi, ilişkinin yönünün Trump’ın kararlarına bağlı olduğunu ifade etti.
Bergusi, Trump'ın özellikle İran konusunda zaman zaman Netanyahu'nun politikalarını benimsediğini, ancak gerektiğinde İsrail hükümetine baskı yapmaktan çekinmediğini söyledi.
ABD’nin, İsrail’i Lübnan’ın güneyinden çekilmeye ve İran konusuna odaklanmaya yönlendiren baskılarını örnek gösteren Bergusi, İsrail’deki seçim süreci yaklaştıkça görüş ayrılıklarının büyüyebileceğini söyledi.
Bergusi, Netanyahu’nun siyasi hesaplarıyla ABD yönetiminin İran’la yeniden anlaşma isteğinin çelişmesi halinde daha önce görülmemiş bir siyasi gerilim yaşanabileceğini ifade etti. "Netanyahu politikaları uçurumu büyüttü" diyen İsrail uzmanı İsmet Mansur, Vance’ın açıklamalarının, son yıllarda İsrail-ABD ilişkilerinde yaşanan değişikliklerden bağımsız ele alınamayacağını ifade etti.
Mansur, sorunun yalnızca Vance’ın sözlerinden değil, Netanyahu hükümetinin politikalarının ABD'deki geniş kesimlerde oluşturduğu uçurumdan kaynaklandığını belirtti.
Mansur, Netanyahu’nun Washington ile ilişkileri kendi siyasi ve kişisel çıkarları için kullanmaya çalıştığını, bunun Amerikan karar alma çevrelerinde tepki oluşturduğunu kaydetti.
Mansur, Vance’ın Trump sonrası Cumhuriyetçi Parti’nin güçlü başkan adaylarından biri olabileceği düşüncesinin İsrail’de kaygıya neden olduğunu ve Vance’ın tutumlarının alışılmış Amerikan yaklaşımlarından farklı olduğunu söyledi.
Washington ile ilişkilerin geleceğine yönelik kaygıların yalnızca İsrailli siyasetçilerle sınırlı olmadığını vurgulayan Mansur, İsrail’deki araştırma merkezleri ve eski güvenlik yetkililerinin stratejik ilişkilere verilen zarar konusunda uyarılarda bulunduğunu ifade etti. "Geleneksel destek tabanı aşınıyor" diyen Mansur, Netanyahu’nun, İsrail’e destek konusunda ABD’de var olan geleneksel uzlaşmaya zarar verdiğini belirtti.
Mansur, Netanyahu’nun Cumhuriyetçi Parti'ye yakınlaşmasının, Demokrat Parti içindeki İsrail desteğini zayıflattığını ve Tel Aviv’in Washington’daki en önemli siyasi güç kaynaklarından birine zarar verdiğini söyledi.
Mansur, Gazze’deki savaşın devam etmesi, siyasi bir çözümün bulunmaması ve İsrail hükümetinin söylemlerinin Amerikan kamuoyundaki İsrail algısını olumsuz etkilediğini ifade etti.
Bu değişimin yalnızca siyasi partilerle sınırlı kalmadığını belirten Mansur, İsrail’e daha yakın olan bazı toplumsal kesimlere de yayıldığını söyledi.
Mansur, “İsrail, Washington’daki geleneksel destek tabanının aşınması şeklinde stratejik bir sorunla karşı karşıya.” dedi.
Gelecekteki herhangi bir İsrail yönetiminin, ülkenin ABD siyasetindeki konumunu korumak için hem Cumhuriyetçiler hem de Demokratlarla ilişkilerini yeniden inşa etmesi gerektiğini belirten Mansur, İsrail’in Washington’daki iki partili desteği yeniden kazanmak zorunda olduğunu ifade etti. "ABD’nin bakışında kademeli değişimin başlangıcı" diyen Yebus Araştırmalar Merkezi Müdürü Süleyman Beşarat, Vance’ın açıklamalarının, ABD’nin İsrail’e bakışında kademeli bir değişimin başladığını gösterdiğini söyledi.
Bu değişimin, siyasi ve sahadaki gelişmelerin birikimi sonucu ortaya çıktığını belirten Beşarat, İsrail’in Gazze, Lübnan ve İran’da hedeflediği sonuçlara ulaşamadığını savundu.
Beşarat, söz konusu cephelerin açık kalmasının Amerikan ve Batı politikaları için çözümü güç krizler yarattığını söyledi."İsrail, Amerikan çıkarları açısından yüke dönüşüyor" diyen Beşarat, ABD’de İsrail politikalarının Amerikan çıkarlarına yük oluşturmaya başladığı görüşünün güçlendiğini belirtti.
Washington’ın, İsrail hükümetinin eylemlerini ve uluslararası hukuk ihlali suçlamalarını savunmakta giderek daha fazla zorlandığını kaydeden Beşarat, bunun ABD iç siyasetini de etkilediğini dile getirdi.
Amerikan kamuoyunun İsrail’e koşulsuz desteğe karşı daha hassas hale geldiğine dikkat çeken Beşarat, Vance’ın da gelecekteki olası bir başkanlık yarışı öncesinde Netanyahu hükümetiyle siyasi mesafe koymaya çalıştığını söyledi.
Beşarat, buna rağmen Vance’ın İsrail’le stratejik ittifaktan vazgeçmediğini vurguladı.
ABD’nin İsrail’e yönelik tutumunda köklü bir değişimin henüz başlangıç aşamasında olduğunu belirten Beşarat, Washington ile Tel Aviv arasındaki görüş ayrılıklarının iki ülke ilişkilerini yeniden şekillendirme düzeyine ulaşmadığını ifade etti.
Beşarat, İsrail’in mevcut politikalarını sürdürmesi halinde aradaki mesafenin daha da açılabileceğini söyledi.
Tel Aviv’in Batılı müttefiklerini bölgede Batı çıkarlarını koruyabilecek taraf olduğuna eskisi kadar ikna edemediğini savunan Beşarat, İsrail’in bu çıkarlar açısından giderek daha fazla sorun kaynağı olarak görülmeye başlandığını belirtti.
Beşarat, Vance’ın açıklamalarının sadece kişisel bir tutum olarak değerlendirilemeyeceğini, ABD’de İsrail’le ilişkilerin geleceğine ilişkin daha geniş bir tartışmanın başladığını gösterdiğini vurguladı. Vance’ın İsrail ile ilgili açıklamalarını, "Daha önce Trump’ın seçim döneminde bizzat İsrail hükümeti tarafından fonlanmış kişiler bana acımasızca saldırıyor. Başkan’ın ülke için koyduğu müzakere hedefini gerçekleştirmeye çalıştığım için bana saldırıyorlar." şeklinde yapmıştı.
Vance, İsrail’in ABD siyaseti üzerindeki etkisinin diğer ülkelerden daha fazla olduğunu belirterek, kendisine saldıranlara "Cehenneme kadar yolunuz var." dediğini söyledi.
İsrailli bazı yetkililerin İran ile ABD arasındaki barış görüşmeleri konusunda rahatsızlık duyduğunu ifade eden Vance, "İsrail hükümetinin Amerikan siyasetini ne kadar etkilediği konusu çok konuşuluyor ve hükümet içinde anlaşmadan hoşlanmayan bazı kişiler var. Bunun somut kanıtlarını görüyoruz." dedi.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol