Köprülülü Hamdi Bey'in Hayatı ve Millî Mücadeledeki Rolü Kitapla Ortaya Çıktı

Köprülülü Hamdi Bey’in polislikten mülkî idareye geçişini ve bu sürecin ardından Millî Mücadele’ye katılımını içeren hayat hikayesi, detaylı bir araştırmayla okuyucularla buluştu. Bu eserde, ilk kez başvurulan belgeler ve fotoğraflar kullanılarak zenginleştirildi. Yayınlanan kitap, Millî Mücadele’nin bölgede nasıl bir güçlenme yaşadığını anlatarak aynı zamanda bölgenin tarihî hafızasının korunmasına önemli bir katkı sunuyor.

T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen kültür yayınları faaliyetleri kapsamında, Güney Marmara Kalkınma Ajansı (GMKA) tarafından yayımlanmaya hazırlanan bir çalışma dikkat çekti. Prof. Dr. Yücel Yiğit tarafından kaleme alınan "Direnişin ve Fedakârlığın İzinde: Şehit Edremit Kaymakamı Köprülülü Hamdi Bey" adlı eser, Millî Mücadele’nin kilit isimlerinden biri olan Köprülülü Hamdi Bey’in yaşam yolculuğuna ve bağımsızlık mücadelesindeki pozisyonuna ışık tutuyor.

Arşiv belgeleri sayesinde aydınlatılan bir yaşam öyküsü sunuluyor.

Köprülülü Hamdi Bey’in 1889 ile 1920 yılları arasındaki yaşamı mercek altına alan bu çalışma, eğitim hayatından mesleki kariyerine, Edremit Kaymakamlığı görevine ve Kuvayımilliye faaliyetlerine kadar uzanan geniş bir biyografiyi okuyucuya sunuyor. Devlet Arşivleri Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve askeri tarih arşivlerinden elde edilen çeşitli belgelerle desteklenen bu araştırma, Köprülülü Hamdi Bey’in yaşamı ve mücadelesi hakkında yeni veriler ortaya koyuyor.

Dört bölümden oluşan kitap, Hamdi Bey’in Edremit’teki görevlerini, Ayvalık Cephesi’ndeki direnişini ve Balıkesir ile Biga bölgelerindeki faaliyetlerini ayrıntılı bir şekilde inceliyor. Çalışmada ilk kez kullanılan belgeler, fotoğraflar ve haritalar, dönemin şartlarını ve olayların gelişimini okuyucular için daha anlaşılır hale getiriyor.

Eser, benzer yayınlardan farklılaşan özgün belgeler içeriyor.

Yayımlanan eser, Köprülülü Hamdi Bey’in özellikle Edremit Kaymakamlığı öncesindeki yaşamına dair ilk kez erişilen bilgilere odaklanarak diğer benzer çalışmalardan ayrılıyor. Emniyet Genel Müdürlüğü Arşivindeki sicil dosyası, tercüme-i hâl varakası ve nüfus tezkirelerinden faydalanılan araştırmada, kişinin doğum tarihi, aile detayları, bildiği diller, aldığı eğitim ve mesleki kariyerinin ayrıntıları ele alınıyor. Bu sayede, onun polislikten mülkî idareye ve nihayet Millî Mücadele’ye uzanan hayatı çok daha bütüncül bir şekilde ortaya konuyor. İlk kez yayımlanan bu kişisel veriler, Millî Mücadele kahramanının tanınmasını kolaylaştırıyor.

Tek bir baskıdan oluşan bu kitap, bir kahramanlık hikayesini anlatıyor.

Kitabın önemli bir bölümü, Köprülülü Hamdi Bey’in 26-27 Ocak 1920 gecesi planladığı ve yönettiği Akbaş Cephaneliği Baskını olayını kapsıyor. Bu harekât, işgal kuvvetlerinin kontrolündeki silah ve mühimmatın Anadolu’daki direniş güçlerine ulaştırılmasını sağlamak amacıyla gerçekleştirildi. Baskının keşif, planlama ve lojistik aşamaları bu bölümde detaylıca ele alınıyor.

Hamdi Bey’in işgale karşı halkı organize etme çabaları, Anzavur Ayaklanmaları sırasında üstlendiği sorumluluklar, Biga’da gelişen gelişmeler ve şehit edilmesine yol açan süreç, tüm bu belgeler ışığında inceleniyor. Böylece eser, bir mülkî idare amirinin sorumluluk alma ve inisiyatif kullanma biçimi üzerinden Millî Mücadele’nin önemli kahramanlarından birine dönüşmesini kapsamlı bir bakış açısıyla aktarıyor.

"Hamdi Bey’in hatırasını gelecek nesillere aktarıyoruz" şeklinde bir vurgu yapılıyor.

Mustafa Kemal Atatürk’ün “Kardeşim” diye hitap ettiği ve Akbaş Cephaneliği Baskını’nın kahramanı Köprülülü Hamdi Bey’i konu alan bu biyografiyi ilk kez kullanılan belgeler ve fotoğraflarla hazırlayan Prof. Dr. Yücel Yiğit, araştırmasını şöyle açıkladı: "Arşiv kaynaklarından yola çıkarak yaşamına dair bilgileri derinleştirmeyi, üstlendiği görevleri ve mücadelesini bütüncül bir çerçevede ortaya koymayı amaçladık. Bu çalışma ile Hamdi Bey’in tarihimizdeki yerinin daha net anlaşılmasına ve hatırasının gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlamayı hedefliyoruz."

Yıllarca Balıkesir’de görev yapan Yiğit, bu eseri kaleme almayı şehre ve onun tarihî hafızasına karşı bir vefa borcu olarak gördüğünü belirtti. Yiğit, "Köprülülü Hamdi Bey’in yaşamını kayda geçirmek benim için Millî Mücadele’deki konumunu ve taşıdığı tarihî birikime duyduğum saygının ve vefanın bir ifadesidir. Daha önce ulaşamadığımız belgeler ve bilgiler ışığında hazırladığımız bu eserle, onun yaşamına ve mücadelesine yeni bir bakış açısı sunmayı ve hatırasını geleceğe taşımayı hedefledik" dedi.

"Tarihî mirasımızı koruyoruz, ortak hafızamızı güçlendiriyoruz" mesajı veriliyor.

GMKA Genel Sekreteri Onur Adıyaman, esere dair değerlendirmesinde, "Ülkemizin ve bölgemizin tarihî ve kültürel değerlerinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması bizim için büyük önem taşır. Kültür yayınları kapsamında yayımlanan Köprülülü Hamdi Bey’in hayatı; sorumluluk, cesaret ve fedakârlığın bağımsızlık mücadelesindeki karşılığını gösteren son derece değerli bir örnektir. Bu kitabın, bölgemizin Millî Mücadele’deki rolünün daha iyi anlaşılmasına ve ortak hafızamızın güçlenmesine katkı sağlayacağına inanıyorum. Hazırlık sürecinde emeği geçen herkese teşekkür ediyorum" şeklinde konuştu.