Gaziantep'in Araban ilçesinde yer alan Araban Ovası, sahip olduğu verimli topraklar ve yüksek tarımsal üretim potansiyeli sayesinde tarih boyunca bölgenin başlıca üretim merkezlerinden biri konumunda yer aldı. Araban Ziraat Odası ile Sarımsak Üretici Birliği Başkanı Hasan Altun, bu ovanın geçmişten günümüze ulaşan stratejik ve ekonomik önemini analiz etti.
Hasan Altun, Araban Ovası'nın Anadolu ile Mezopotamya arasındaki doğal geçiş rotası üzerinde bulunduğunu ifade etti. Bu durum, ovanın tarih boyunca hem tarımsal üretim hem de ulaşım ağları açısından merkezi bir konumda olduğunu gösteriyor. Yaklaşık 25 bin hektarlık genişliğe sahip olan ova, Fırat Nehri ve onun kolları tarafından beslenen verimli topraklarla binlerce yıldır tarımsal faaliyetlere ev sahipliği yaptı. Altun, bu dönemlerde yetiştirilen buğday, arpa ve bakliyat gibi temel gıda maddelerinin, bölgedeki çeşitli medeniyetlerin hayati ihtiyaçlarını karşılamada kritik bir rol oynadığını vurguladı.
Bu bölge, tarih boyunca önemli bir geçiş yolu işlevi gördü.
Altun, Araban Ovası'nın ilk çağlardan itibaren Anadolu ve Mezopotamya medeniyetlerini birbirine bağlayan askeri, ticari ve idari bir kavşak noktası olduğunu belirtti. Bölgedeki yerleşim tarihinin Tunç Çağı'na kadar uzandığını ifade eden Altun, Araban Höyüğü ve Kalesi gibi Fırat Nehri yakınlarındaki tarihi alanların, bölgenin geçmişine dair önemli ipuçları sunduğunu aktardı. Tarihsel süreçte Hititler, Mitanniler, Persler, Kommagene Krallığı, Roma ve Bizans gibi farklı medeniyetlerin hakimiyetinde kaldığını dile getirdi.
Roma ve Bizans dönemlerinde bölgenin savunma ve ulaşım açısından stratejik öneme sahip olduğunu kaydeden Altun, Elif, Hisar ve Hasanoğlu anıt mezarları ile Karasu üzerindeki tarihi Septimius Severus Köprüsü'nün, bölgenin kültürel mirasının ayrılmaz bir parçası olduğunu söyledi. İslam fetihlerinin ardından bölgenin farklı siyasi güçlerin kontrolüne girdiğini belirten Altun, Araban Kalesi'nin kaynaklarda Kale-i Zerrin adıyla anıldığını belirtti. Anadolu Selçukluları, Zengiler, Eyyubiler, Memlükler ve Dulkadiroğulları dönemlerinin ardından bölgenin Osmanlı yönetiminde olduğunu ifade etti.
Araban sarımsağı başta olmak üzere çok çeşitli ürünler bu ovada yetiştiriliyor.
Altun, Araban Ovası'nın günümüzde de tarımsal üretim açısından taşıdığı önemin devam ettiğini vurguladı. Avrupa Birliği tarafından coğrafi işaret tescili alan Araban Sarımsağı'nın yanı sıra, karpuz, kavun, pamuk, Antep fıstığı, makarna ve baklavalık sert buğday, mısır, zeytin, arpa ve çeşitli meyve ve sebzelerin ovada yetiştirildiğini aktardı.
Ovanın alüvyon bakımından zengin toprak yapısı ve sahip olduğu mikroklima özellikleri sayesinde tarımsal üretimin desteklendiğini belirten Altun, Araban ilçesinin ekonomik yapısının büyük ölçüde tarım ve hayvancılığa dayandığını söyledi. Ekim, bakım ve hasat dönemlerinde sadece ilçe halkı değil, çevre bölgelerden gelen mevsimlik işçiler de istihdam edildi. Ayrıca, ovada yetiştirilen ürünlerin Gaziantep'teki un, bulgur, makarna, tekstil ve yağ sanayileri için önemli bir hammadde kaynağı oluşturduğunu kaydetti.
Üretimin artırılması amacıyla sulama projelerinin hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Altun, Araban Ovası'nın tarımsal potansiyelini daha da yükseltmek adına kuru tarımdan sulu tarıma geçişin kritik önem taşıdığını belirtti. Ardıl Barajı'nın devreye girmesinin ardından, sulama projelerinin tamamlanmasının üretimi doğrudan destekleyeceğini söyledi. Çat Boğazı ve Harmancık barajlarına yönelik sulama çalışmalarının başlatılmasının önemine dikkat çeken Altun, sulama imkanlarının genişlemesiyle verimli arazilerde yılda birden fazla ürün alınabileceğini ifade etti. Sondaj kuyularından yüksek elektrik maliyetleriyle su çıkaran çiftçilerin, bu sulama projeleri sayesinde maliyetlerini düşürebileceğini belirten Altun, artan üretim miktarının bölgenin ekonomisine, sanayisine ve ihracatına pozitif katkı sağlayacağını ifade etti.
Altun, Araban Ovası'nın tarih boyunca üstlendiği üretim rolünü bugünkü zamanda da sürdürdüğünü ve sulama yatırımları ile tarımsal kapasitesinin daha ileri seviyelere taşınabileceğini sözleriyle sonlandırdı.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol