Kastamonu Üniversitesi bünyesinde hazırlanan "Kastamonu Raporları" serisi kapsamında, sel ve taşkın olaylarının meydana gelmesine yol açan doğal ve insan kaynaklı faktörler bilimsel veriler kullanılarak titizlikle incelendi ve değerlendirildi.
Kastamonu Üniversitesi tarafından hazırlanan bu rapor serisinin sekizinci çalışması yayımlandı. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Senem Güneş Şen, "Kastamonu İlinde Sel ve Taşkınlar: Mevcut Durum, Risk Faktörleri ve Yönetim Perspektifi" başlığını taşıyan çalışmayı hazırladı. Bu çalışmada, Kastamonu’daki sel ve taşkınların oluşumunda etkili olan doğal ve beşeri unsurlar, bilimsel veriler temelinde detaylıca analiz edildi.
Rapor, Kastamonu’nun coğrafi konumu, jeomorfolojik ve jeolojik yapısı, iklimsel özellikleri, hidrolojik sistemleri, arazi kullanım biçimleri, bitki örtüsü durumu ve akarsu/havza yapıları gibi unsurları sel ve taşkın riski bağlamında ayrıntılı olarak inceledi. Ayrıca çalışma, geçmişte kaydedilen sel ve taşkın olaylarının tarihsel gelişimine de yer verdi.
Çalışma kapsamında, Kastamonu bölgesinde yakın zamanda gerçekleşen 2021 yılındaki Bozkurt taşkını ile 2026 yılındaki Cide taşkını olayları detaylı bir şekilde ele alındı. Bu iki taşkın, meteorolojik ve hidrolojik koşullar, havza özelliklerinin yapısı, altyapı bileşenleri, insan faaliyetleri ve çevresel etkiler açısından kapsamlı bir değerlendirmeye tabi tutuldu. Rapor, kısa süreli ve yoğun şiddetli yağışların, özellikle küçük ve orta ölçekli kıyı havzalarında taşkın tehlikesini yükselttiğini vurguladı. Kastamonu havzalarının yüksek eğimli ve dar vadi özelliklerine sahip olmasının, yoğun drenaj ağları ile birleştiğinde taşkın oluşumunda kritik bir rol oynadığı belirtildi.
Raporun "Sel ve Taşkın Oluşum Mekanizması" başlığı altındaki bölüm, yağış karakteristiği, topoğrafya, havza morfolojisi, jeolojik yapı ve toprak özelliklerini doğal faktörler çerçevesinde ele aldı. Buna karşılık, arazi kullanımındaki değişimler, bitki örtüsündeki farklılıklar, şehirleşme süreçleri, yerleşim düzeni ve insan müdahaleleri ise beşerî faktörler olarak incelendi.
Uzun yıllara ait yağış verileri de analiz edilen çalışma, taşkınların sadece toplam yağış miktarına bağlı olmadığını ortaya koydu. Yağışın şiddeti, süresi ve zamansal dağılımının yanı sıra, havzaların topoğrafik, hidrolojik ve ekolojik özelliklerinin de taşkın dinamikleri üzerinde etkili olduğunu gösterdi.
Raporun havza bazlı analiz bölümü, Ezine Çayı, Devrekani Çayı ve Gökırmak havzaları ile Karadeniz’e doğrudan deşarj sağlayan daha küçük havzaların taşkın risklerini değerlendirdi. Çalışma ayrıca iklim değişikliğinin Kastamonu’daki sel ve taşkın riski üzerindeki potansiyel etkilerine de değindi. Kısa süreli ve şiddetli yağışlarda meydana gelebilecek değişimlerin, gelecekteki taşkın riskini artırabileceği ifade edildi. Riskleri azaltma çabaları için taşkın tehlike haritalarının oluşturulması, erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi, doğa temelli çözümlerin yaygınlaştırılması, kurumlar arası iş birliğinin artırılması ve toplumun bu süreçlere aktif katılımının sağlanmasının gerekliliğine dikkat çekildi.
Konuya dair değerlendirmelerde bulunan Kastamonu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal, Kastamonu Raporları serisinin, Üniversitenin bilimsel birikimini şehrin mevcut ihtiyaçlarıyla birleştiren bir çalışma olduğunu belirtti. Rektör Topal, Kastamonu’nun karşı karşıya olduğu sorunların bilimsel veriler ışığında ele alınmasının önemine dikkat çekerek, sel ve taşkınların sadece afetler sonrasında gündeme gelen konular olmaması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, risklerin önceden tespit edilmesi ve gerekli tedbirlerin bilimsel veriler doğrultusunda geliştirilmesi gerektiğine dikkat çeken Rektör Topal, raporu hazırlayan Doç. Dr. Senem Güneş Şen'e teşekkürlerini iletti.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol