Türkiye'nin ilk derin uzay görevi kapsamında tasarlanan Ay Uzay Aracı, üretim, montaj ve entegrasyon aşamalarını başarıyla tamamladı. Bu çalışmaların ardından araç, çevresel testlere tabi tutuluyor. 2027 yılının ilk aylarında fırlatılması planlanan ve yaklaşık 3,5 ton ağırlığında olan uzay aracının Ay'a ulaşma yolculuğu için hazırlıklar devam ederken, Türkiye'nin de taraf olduğu Artemis Mutabakatı'nın üst düzey temsilcileri ekim ayında Antalya'da düzenlenecek 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nde bir araya geliyor.
Türkiye Uzay Ajansı (TUA), Milli Uzay Programı çerçevesinde yürüttüğü Ay Araştırma Programı (AYAP) kapsamında önemli bir ilerleme kaydettiğini açıkladı. TUA'nın 16 Eylül'de yaptığı açıklamaya göre, Türkiye'nin ilk derin uzay görevini gerçekleştirmek üzere geliştirilen Ay Uzay Aracı'nın üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetlerini bitirdi. Araç, sistem düzeyindeki çevresel testleri yapmak üzere TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'ne gönderildi.
Geliştirilen Ay Uzay Aracı, yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranıyla üretildi. Bu araç, IMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinden edinilen mühendislik tecrübesini uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç sistemleri, termal kontrol, yönelim ve yörünge operasyonları gibi kritik sistemlere aktardı. Görevde kullanılacak hibrit itki sistemi ise tamamen milli imkanlarla geliştirildi. Uzay aracı, fırlatma sırasında ve uzay ortamında karşılaşacağı zorlu koşullara dayanıklılığını test edilecek. Testler ve nihai kontrollerden sonra aracın fırlatma için ABD'deki Kennedy Uzay Merkezi'ne gönderilmesi planlanıyor.
Ay Uzay Aracı'nın Ay yüzeyinden yaklaşık 100 kilometre yükseklikte görev yapması hedefleniyor. Türkiye Uzay Ajansı'nın verilerine göre, uzay aracının 2027 yılının başlarında fırlatılması amaçlanıyor. Yaklaşık iki aylık bir yolculuk süresinin ardından, aracın Ay yüzeyinden 100 kilometre yüksekliğindeki kutupsal veya dairesel görev yörüngesine ulaşması öngörülüyor. Bu yörüngede en az üç ay görev yapması planlanıyor.
Görev performansına bağlı olarak, bu operasyon süresinin bir buçuk yıla kadar uzayabileceği belirtiliyor. Bu bilimsel görev kapsamında Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, Ay yüzeyinde suyun oluşum mekanizmaları, Ay'ın manyetik alanı ve yüzeyin ısıl özellikleri detaylıca incelenecek. Ayrıca, yerli bilimsel ekipmanlar kullanılarak Ay çevresindeki radyasyon ortamına dair ölçümler de gerçekleştirilecek. Bilimsel analizler tamamlandıktan sonra uzay aracının kontrollü manevralarla Ay yüzeyine indirilmesi planlanıyor.
Türkiye, Artemis Mutabakatı'nın 71. imzacısı olarak bu gelişmeleri destekliyor. Ay görevi hazırlıkları sırasında Türkiye, 31 Ağustos'ta NASA'nın Washington kentindeki merkezinde düzenlenen bir törene katıldı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, bu mutabakatı imzaladı. Tören sırasında NASA Yöneticisi Jared Isaacman ve Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç da hazır bulundu.
2020 yılında NASA ve ABD Dışişleri Bakanlığı işbirliğiyle oluşturulan Artemis Mutabakatı, Ay, Mars ve ötesindeki sivil uzay faaliyetlerinin barışçıl, şeffaf ve güvenli bir şekilde yürütülmesini amaçlayan ilkeleri içeriyor. Bu mutabakat kapsamında bilimsel verilere erişim, uzay faaliyetleri arasında müdahale olmaması, karşılıklı yardımlaşma ve tarihi öneme sahip uzay alanlarının korunması gibi temel başlıklar yer alıyor.
Artemis Mutabakatı çerçevesindeki etkinlikler, 5 ila 9 Ekim tarihleri arasında Antalya'da gerçekleşecek 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026) gündeminde yer alacak. Uluslararası Astronotik Federasyonu'nun yayınladığı programa göre, ABD ve Peru, Artemis Mutabakatı'nın beşinci yıllık üst düzey temsilciler toplantısına Antalya'da ev sahipliği yapacak.
Toplantının hemen ardından, 7 Ekim Çarşamba günü saat 12.00'de NEST kongre merkezinde basın mensuplarına yönelik bir NASA Artemis Mutabakatı basın toplantısı düzenlenecek. Bu toplantıya NASA Başkan Yardımcısı Matt Anderson ile Peru Uzay Ajansı (CONIDA) Direktörü Tümgeneral Roberto Melgar Sheen katılacak. Basın toplantısında, Artemis Mutabakatı'ndaki en son gelişmeler ve uzayın güvenli, şeffaf ve sürdürülebilir keşfine yönelik çalışmalar ele alınacak.
Uzay camiası, Antalya'da bir araya gelecek. Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yapacağı 77. Uluslararası Uzay Kongresi, 5-9 Ekim 2026 tarihleri arasında Antalya'da NEST Kongre ve Fuar Merkezi'nde gerçekleştirilecek. Kongre, "The World Needs More Space" teması altında düzenlenecek ve uzay ajanslarını, bilim insanlarını, mühendisleri, sektör temsilcilerini ve uzay profesyonellerini tek bir platformda bir araya getirecek.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol