Çocukların Duygusal Gelişiminde Ailenin Rolü Kritik

Klinik Psikolog Enise Öziç, ailenin, bireyin kendini tanıdığı ve duygusal tepkileri öğrendiği ilk sosyal çevre olduğunu ifade ediyor. Öziç, anne ve babaların duygularını nasıl deneyimledikleri ve bunları nasıl yansıttıkları üzerinden, çocukların da benzer mekanizmalarla duygularını öğrenip ifade ettiğini belirtiyor. Bu bağlamda, çocuğun duygularını doğru bir şekilde algılaması, bu duyguları anlamlandırması ve yönetebilmesi, sağlıklı bir gelişim süreci için hayati bir öneme sahip.

Liv Hospital Samsun’dan konuşan Klinik Psikolog Enise Öziç, çocukların duygusal gelişiminde ailenin belirleyici bir rol oynadığını detaylı değerlendirmelerde bulundu. Klnk. Psk. Öziç, ailenin çocuk için bir tür 'ayna' işlevi gördüğünü açıklıyor. Ebeveynlerin duygusal dinamikleri, çocuğun da duyguları öğrenme ve dışa vurma biçimini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle, çocuğun duygularını tanıyabilmesi, bunları doğru bir şekilde yorumlayabilmesi ve düzenleyebilmesi, genel gelişim açısından büyük önem taşıyor.

"Ebeveynin yaklaşımı, bu süreçte belirleyici bir faktör teşkil ediyor," şeklinde konuştu Öziç.

Ebeveynlerin tutumlarının çocuklar üzerindeki etkisine odaklanan Klnk. Psk. Öziç, ebeveynlerin iki ana yaklaşım türünden bahsetti. Bu yaklaşımlardan biri duyguyu tamamen reddetme yönündeyken, diğeri ise duyguyu kabul edip yönlendirme stratejisine dayanıyor. Yapılan araştırmalar, duyguyu kabul eden ebeveynlerin çocuklarda daha az davranış sorunları ortaya çıkardığını ve stresle başa çıkma yeteneklerinin daha gelişmiş olduğunu gösteriyor.

Çocuğun beyin gelişiminin ilişkiler ağı içinde şekillendiğini belirten Öziç, duyguların isimlendirilmesinin gelişimdeki önemine de değindi. Ona göre, çocuğa 'üzgünsün' gibi ifadeler kullanmak, çocuğun kendi duygusal durumunu düzenlemesine yardımcı oluyor. Ayrıca, ebeveynlerin sakin kalması, çocuğun sinir sistemini olumlu yönde etkileyen bir etki yaratıyor. İsimlendirilen duyguların yoğunluğu artmak yerine, bu sayede yatışma eğilimi gösterdiği ifade edildi.

"Duyguları reddetmek, en sık rastlanan hatalardan biridir," diye ekledi Öziç.

Klnk. Psk. Öziç, ebeveynlerin en sık yaptığı hatalardan birinin çocuğun yaşadığı duyguyu reddetmek olduğunu belirtti. 'Ağlama' veya 'abartıyorsun' gibi tepkilerin verilmesinin, çocuğun kendi yaşadığı duyguyu yanlış yorumlamasına yol açabileceğini söyledi. Zira çocuk yoğun bir duygu yaşarken, düzeltilmekten ziyade, duygusunun anlaşılmasına ihtiyaç duyar.

<

Empatik bir yaklaşımın önemine dikkat çeken Öziç, çocuğun duygusunu anlamanın, o davranışı onaylamak anlamına gelmediğini vurguladı. Örneğin, öfke yaşayan bir çocuğa 'öfkelendiğini anlıyorum' şeklinde bir ifade kullanılabilir; ancak aynı zamanda 'vurmak doğru bir davranış değildir' diyerek net sınırlar çizmek gerekir. Bu yaklaşım, hem empatiyi hem de sağlıklı sınırları bir arada barındırıyor.

<

"Çocuğun duygusunu kavramak ile onun davranışını onaylamak farklı şeylerdir," şeklinde konuştu.

<

"Mükemmel bir ebeveynin varlığına inanılmamalıdır," diyerek Öziç, ebeveynlere yönelik öneriler sundu. Her ebeveynin, öncelikle kendi duygularını nasıl yaşadığını ve bu duyguları nasıl yönettiğini sorgulaması gerektiğini belirtti. Eğer bu konuda zorluklar yaşıyorsa, destek aramanın önemli olduğunu ekledi. Zira çocuklar büyük ölçüde ebeveynlerini rol model olarak kabul eder. Mükemmel bir ebeveynin var olmaması, yeterince iyi ebeveynlerin mevcut olması anlamına gelir.

Çocuklarla kaliteli zaman geçirmenin duygusal gelişim için ne kadar kritik olduğunu da belirten Klnk. Psk. Öziç, her gün sadece on dakika bile olsa, çocuğun gerçekten dinlendiği bir zaman dilimi oluşturmanın önemine dikkat çekti. Bu tür etkileşimler, çocuğun kendini anlaşıldığını hissetmesini sağlar ve duygusal gelişimine önemli katkılar sunar.