Türkiye'de on iki ay boyunca devam eden yerel muz yetiştiriciliği süreci, yerli ve ithal muz çeşitleri arasındaki belirgin farklılıkları kamuoyunun ana gündemine taşıdı. Bu durum, üreticilerin kendi ürünlerinin pazarda korunması yönündeki taleplerini güçlendirirken; aynı zamanda beslenme uzmanları da yerli muzun sofralara daha çabuk ulaşması ve çevresel açıdan sunduğu avantajları derinlemesine inceledi.
Türkiye'deki muz yetiştirme döngüsünün on iki ay sürdüğü göz önüne alındığında, yerel üretim ile ithal muzlar arasındaki ayrımlar yeniden ön plana çıktı. Üreticiler, kendi muzlarının tüketicilere ulaşmasını sağlamak ve mevcut ithal ürünlere karşı kendi sektörlerini güvence altına alma arzusunu dile getirdi. Buna karşılık, uzmanlar, muzun yetiştirilmesinden hasat aşamasına, nakliye süreçlerine ve olgunlaşma evrelerine odaklanarak bu aşamaların kritik önem taşıdığını vurguladı.
İki ürün arasındaki temel ayrım, yerli muzun tüketiciye kısa mesafe üzerinden ulaşması ile ithal muzların uzun süreli taşıma ve olgunlaşma aşamalarından geçerek satışa sunulması şeklinde ortaya çıkıyor.
1 milyon tonluk rekolte beklentisi
Mersin'in Anamur ve Bozyazı gibi Akdeniz kıyısındaki bölgelerde muz üretim faaliyetlerinin aktif olarak sürdüğünü belirten Anamur Muz Üreticileri Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Salim Erdem, mevcut yılki verim ve kalite seviyelerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu ifade etti. Ancak Erdem, fiyatlandırma mekanizmalarında bazı zorluklarla karşılaşıldığını kaydetti. Erdem, herhangi bir çözümün bulunması halinde memnuniyet duyacaklarını dile getirirken, bu yıl için öngörülen rekolte miktarının 900 bin ton ile 1 milyon ton aralığında olması gerektiğini belirtti. Mevcut piyasa koşulları çerçevesinde yerli muzun satış fiyatının tavan seviyesinin 25 lira, taban fiyatının ise 8 lira olduğunu bildirdi.
"Yerli muzumuzun doğal bir lezzeti ve tadı var"
Erdem, yerli muz ile ithal muz arasındaki temel farklılıkları ele alarak, yerel muzun kendine özgü özelliklerine dikkat çekti. Erdem, yerli muzun özellikle deniz ve dağ iklimleri arasında konumlanması sayesinde doğal bir mikroklima özelliği sergilediğini belirtti. Toprakların bugüne kadar verimli ve bakir kalması sebebiyle muzların daha fazla güneş ışığı alması sonucunda doğal bir lezzet kazandığını söyledi. Bu doğal lezzetin ek bir önemli bileşeni ise yerli muzlarda kimyasal kullanımının bulunmaması nedeniyle ürünlerin raf ömrünün kısa olmasıdır.
"İthal muzlar çeşitli kimyasallarla 3 aya yakın yolculuk geçiriyor"
İthal muzların uzun süreli nakliyesi ve depolanması nedeniyle farklı işlemlerden geçtiğini öne sürerek Erdem, yerli muzlarda kimyasal kullanılmaması sebebiyle ürünlerin uzun süre dayanmadığını ifade etti. Erdem, dışarıdan gelen ithal muzların çeşitli kimyasallar kullanılarak yaklaşık üç aylık bir yolculuk geçirdiğini aktardı. Bu süreçte ürünler öncelikle bir ay depoda bekler, ardından bir ay market raflarında bekler. Erdem, bu beş aylık toplam süreçte bir ürünün dayanmasının mümkün olmadığını belirtti. Tüketicilerin marketlere gittiğinde özellikle yerli muzları talep etmeleri gerektiğini, zira yerli muzun lezzetli olduğunu, organik olduğunu ve hiçbir kimyasal katkı maddesi içermediğini vurguladı.
"Yerli muzumuzun besin değerleri ithal muza göre iki kat daha fazla"
Vatandaşların yerli ve ithal muzları ayırt ederken yalnızca dış görünüşlere odaklanmamaları gerektiğini belirten Erdem, ithal muzların mevcut görsel çekiciliğine aldanılmaması gerektiğini ifade etti. Erdem, tüketicilerin bu ürünler hakkında detaylı analizler yaptırmalarını önerdi. Yerli muzun besin değerlerinin ithal muzlara kıyasla ortalama iki kat daha fazla olduğunu ve aynı zamanda daha sağlıklı olduğunu aktardı. Ayrıca yerli muzun nasıl üretildiği ve hangi koşullarda yetiştirildiği konusunda şeffaflığın mevcut olduğunu ve hiçbir kimyasal katkı maddesi ya da koruyucu madde kullanılmadığını ekledi.
İthal muz alımının, kaynakların yurt dışına aktarılması anlamına geldiğini açıklayan Erdem, gümrük vergileri ve devlet destekleri aracılığıyla yerli üretimin daha da artırılmasının mümkün olduğunu dile getirdi. Bu desteklerin, ülkenin tarımsal stratejisine olumlu katkılar sağlayacağını ifade etti.
"Yerli muz üretimi cari açığın önlenmesine katkı sağlıyor"
Yerli muz üretiminin ülke ekonomisine sağladığı pozitif katkıyı vurgulayan Erdem, Türkiye'deki üretimin artmasının ithalata olan bağımlılığı azalttığını belirtti. Erdem, bu üretimi gerçekleştirmeseydiler, bu ihtiyacın tamamının dışarıdan sağlanmasıyla ülkenin büyük bir cari açık yükü altına gireceğini ifade etti. Mevcut durumda hem cari açığını kontrol altında tuttuklarını hem de vatandaşlara sağlıklı, kaliteli ve taze ürünler sunduklarını kaydetti.
İthal muzla rekabet edebilmek adına üreticilerin desteklenmesi ve gümrük vergilerinin yeniden yükseltilmesi gerektiğini savunan Erdem, yerli çiftçilerin korunmasını talep etti. Erdem, gümrük vergilerinin eski seviyelere çıkarılması gerektiğini belirtti. Bu korumanın hem üreticilerin gelirlerini artıracağını hem de son kullanıcı olan tüketicilerin faydalanacağını açıkladı.
Erdem, uygulanan gümrük vergisi değişikliğinin ardından muz üreticisinin endişelenmeye başladığını dile getirdi. Erdem, Türkiye'nin muz üretiminin 2000 yılında 30 bin tondan başladığını, 2023 yılında ise 1 milyon tonun üzerine çıktığını ancak 2025 yılının sonunda bu rakamın 860 bin tona gerilediğini aktardı. İthal sevkiatlardaki artışın maliyeti 42 lira olan muzun piyasada 8 ila 25 lira arasında satıldığını gözlemledi. Erdem, fiyatların bu seviyelerde devam etmesi durumunda üreticilerin muz üretiminden vazgeçme riskiyle karşı karşıya kaldığını uyardı.
"Talebimiz marketlere de en azından gümrük vergisini yükletmesi"
Marketlerin ürünlerin raf ömrü kısıtlamaları nedeniyle ithal muza yönelme eğiliminde olduğunu savunan Erdem, yerli muzun da tüketicilere ulaşmasının sağlanması gerektiğini bir kez daha vurguladı. Ticaret Bakanlığı'na yönelik bir çağrıda bulunan Erdem, gümrük vergisinin geçmişteki seviyesi olan yüzde 145,8'e yükseltilmesini talep etti. Ayrıca, market zincirlerinde yüzde 50 yerli-yüzde 50 ithal veya yüzde 80 yerli-yüzde 20 ithal muz bulundurulmasının yönetmelikle zorunlu hale getirilmesini istedi.
Erdem, vatandaşlara doğrudan yerli muz tüketmeleri yönünde bir çağrı yaptı. Erdem, marketlere, manavlara ve pazarlara giderken ithal muz yerine yerli muz talep etmelerini rica etti. Bu talebin, bireylerin ve özellikle çocukların sağlığı açısından kritik bir önem taşıdığını belirtti. Tekrar rica etti: "Marketlere, manavlara, pazarlara gittiğiniz zaman ithal muz değil yerli muz, kendi sağlığınız için, özellikle çocuklarınızın sağlığı için yerli muz talep edin."
"Ben yerli muzu tercih ederim"
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol