Bakan Ersoy, Hitit Mirasını Sergide İnceledi

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğü ile Amerika Birleşik Devletleri İllinois Üniversitesi’nin ortak girişimiyle hazırlanan bir sergiyi ziyaret etti. Bu sergi, Prof. Dr. Ömür Harmanşah’ın küratörlüğünde organize edildi.

Bakan Ersoy, Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde ziyaretçilerle bir araya gelinen ‘Yalburt Pınarı’nda Bir Hitit Kralı’ başlıklı sergiyi inceledi. Hitit İmparatorluğu’nun izlerini günümüze taşıyan bu kapsamlı sergide toplam 40 eser yer alıyor. Bakan Ersoy, Yalburt’un 1970 yılında keşfedilmesinin üzerinden bugüne uzanan arkeolojik araştırma sürecinin, görsel ve belgesel materyaller kullanılarak ziyaretçilere detaylı bir şekilde sunulduğunu belirtti.

Bakan Ersoy, serginin, Konya’nın Ilgın ilçesindeki Yalburt Yaylası’nda 1970 yılında ortaya çıkarılan Hitit İmparatorluğu’na ait hiyeroglif Luvice kitabeli kutsal su anıtını ve bu önemli kültürel varlığın çevresinde yapılan arkeolojik faaliyetleri detaylıca tanıttığını ifade etti. Bu sayede Hitit medeniyetinin izlerini günümüze taşıyan özel bir serginin ziyaretçilerle buluştuğunu vurguladı.

Sergide toplam 40 eser sergileniyor.

Bakan Ersoy, 1970 ile 1975 yılları arasında Raci Temizer başkanlığında yürütülen kazı ve restorasyon çalışmalarında elde edilen buluntular kapsamında bu 40 eserin sergilendiğini aktardı.

Ersoy, sergide sunulan eserlerin Anadolu’nun derin ve köklü tarihine ışık tuttuğunu ve Hititlerin bıraktığı güçlü kültürel mirasın yakından gözlemlenme fırsatı sunduğunu söyledi. Ayrıca sergide sadece arkeolojik objelerin değil, Yalburt’un keşfinden günümüze uzanan tüm araştırma sürecinin farklı yönlerinin ele alındığını ekledi.

Keşif aşamasından bilimsel belgelemeye kadar olan süreci kapsayan çalışmalar sergide yer alıyor.

Prof. Dr. Ömür Harmanşah ve Dr. Peri Johnson’ın 2010 ile 2021 yılları arasında yönettiği Yalburt Yaylası Arkeolojik Yüzey Araştırma Projesi kapsamında elde edilen bulguların da sergide ziyaretçilerle paylaşıldığını bildirdi.

Bakan Ersoy, bu keşiflerin video kayıtları, fotoğraflar, arkeolojik buluntular, çizimler, saha defterleri ve arazi formları gibi çeşitli görsel ve belgesel araçlar aracılığıyla ziyaretçilere aktarıldığını dile getirdi.

Ersoy, ziyaretçilerin böylece bir arkeolojik alanın keşfinden başlayarak kazı ve restorasyon çalışmalarına, yüzey araştırmalarından bilimsel kayıt tutma süreçlerine kadar uzanan geniş araştırma yolculuğuna yakından tanıklık ettiğini ifade etti. Tüm vatandaşları bu sergiyi görmeye Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne davet etti.

Bakan Ersoy ayrıca serginin hazırlanmasında emeği geçen Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğüne, İllinois Üniversitesi’ne, serginin küratörleri Prof. Dr. Ömür Harmanşah ve Dr. Peri Johnson’a, bilim insanlarına, uzmanlara ve çalışma arkadaşlarına teşekkürlerini sundu.

Yalburt Pınarı’ndaki keşif faaliyetleri 1970 yılında başladı.

Sergide sergilenen arşiv belgeleri, Yalburt Anıtı’nın ortaya çıkarılma sürecini de açıkça gözler önüne seriyor. 1970 yılının Eylül ayında Yol Su Elektrik’in kaynak suyunu kanalize etmek amacıyla Yalburt Pınarı’nda kazılar başlattığı sırada, hiyeroglif kabartma kitabeli taş bloklara rastlandı. Bu durum, Yalburt Yaylası’na davet edilen Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi araştırmacılarını harekete geçirdi. Bu araştırmacılar, 1970 ile 1975 yılları arasında bölgede arkeolojik kazıların yanı sıra mimari koruma ve restorasyon çalışmaları yürüttüler. Bu çalışmalar, Raci Temizer liderliğinde Mahmut Akok, Aliye Öztan, Levent Zoroğlu ve Kemal Balkan’ın da dahil olduğu bir ekip tarafından gerçekleştirildi.

Ortaya çıkan yapının, Hitit Büyük Kralı IV. Tudhaliya’nın (MÖ 1245-1215) emriyle inşa edilmiş ve hiyeroglif Luvice kitabeli bloklara sahip kutsal bir havuz anıtı olduğu tespit edildi. 1971 ile 1972 yılları arasında yapılan kazılarda, anıtın özgün havuz temellerine ve döşemesine ulaşıldı. Bu sayede anıtın 12,70 metreye 8,30 metre boyutlarında, doğu-batı doğrultusunda bir planı yeniden oluşturuldu.

Bu çalışmalar, Yalburt Pınarı üzerine kurulan Hitit havuzunun eski çağlarda uzun süre kullanıldığını gösterdi. Ayrıca Erken Roma Dönemi’nde ise hiyeroglifli Hitit bloklarının devşirme olarak kullanılarak havuz yaklaşık 5 metreye 4 metre ölçülerinde yeniden inşa edildiğini ortaya çıkardı.

Raci Temizer ve ekibi, kutsal havuzun keşfedilmesinin ardından Yalburt Yaylası’ndaki Hitit yerleşimini belirlemek amacıyla kazı ve sondaj çalışmalarını sürdürdü. 1971 ve 1972 yıllarında Yalburt Höyüğü ile Kalkamak Mezarlığı sırtında yapılan çalışmalarda Demir Çağı, Helenistik ve Erken Roma dönemlerine ait yerleşim izleri tespit edildi. Günümüzde Yalburt Yaylası’nda görülen anıt ise Temizer ve ekibi tarafından 1972 yılında yeniden inşa edildi.