Cenevre'de Yapay Zeka Yönetişimi Üzerine İlk Küresel Diyalog Başladı

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, İsviçre'nin Cenevre kentinde, İsviçre'nin ev sahipliğinde ve BM Genel Kurulu'nun girişimiyle gerçekleştirilen "Yapay Zeka Yönetişimi Üzerine İlk Küresel Diyalog" toplantısının açılış konuşmasını yaptı.

Guterres, yapay zekanın hızla ilerlediğini ve ekonomileri şekillendirip çalışma hayatını dönüştürebildiğini, seçimleri etkileyebildiğini ve güvenlik dengelerini değiştirebildiğini belirtti. Bu teknolojinin, geliştirenler de dahil olmak üzere hiç kimsenin yetişemeyeceği bir hızla yaygınlaştığını ifade etti.

Guterres, toplumlar üzerinde rızaları olmadan bir deney yürütüldüğüne dikkat çekerek, bunun sürdürülebilir olmadığını vurguladı.

"Yapay zeka dünyayı dönüştürüyor. Soru şu; bu dönüşümü birlikte mi şekillendireceğiz yoksa onun bizi şekillendirmesine mi izin vereceğiz? Bugün bu sorunun cevabı Yapay Zeka Yönetişimi Üzerine İlk Küresel Diyalog'da aranıyor. İlk kez her ülke bu masada yer alıyor. Ortak bir kanıt tabanımız var. Bağımsız Uluslararası Yapay Zeka Bilimsel Paneli Eş Başkanları ilk raporlarını sunacaklar. Her bölgeden ve disiplinden 40 uzman, hükümetlerden, şirketlerden veya kurumlardan bağımsız olarak katkı sağlıyor." dedi.

İnternetin bir milyar insana ulaşmasının 15 yıl sürdüğünü, yapay zekanın ise iki yılda bu seviyeye geldiğini hatırlatan Guterres, bu sistemlerin artık talimat bekleyen araçlar olmadığını, kod yazdıklarını ve giderek daha az insan gözetimiyle seçimler yaptığını belirtti.

Guterres, "Kurumlarımız, sadece komutları takip eden makineleri yönetmek için inşa edildi. Karar veren makineler için hazır değiller. Bazı sınırlar bir kez aşıldıktan sonra geri alınamaz." dedi.

Bilimin, yapay zeka konusunda güçle ilgili uyarıları olduğunu belirten Guterres, şu ifadeleri kullandı:

"En gelişmiş sistemlerin arkasındaki bilgi işlem gücü, veri ve yetenek, birkaç şirket ve ülkede yoğunlaşmış durumda. Gelişmekte olan birçok ülke, geleceklerini şekillendirecek kararlarda söz sahibi olamadı. Ne kadar beklersek bu yoğunlaşma o kadar artar. Güç dengesizlikleri teknolojiye kodlandığında eşitsizlik de kodun bir parçası olur."

Yapay zeka konusunda gerçekle ilgili uyarılarda bulunan Guterres, makine destekli bir yalanın gerçek kadar etkili olabileceğini ve gerçek kanıtların sahte olarak reddedilebileceğini vurguladı. "Hiçbir çocuk, denetimsiz yapay zeka için kobay olmamalı." dedi.

Yapay zekanın çocukların hayatına, öğrenmelerine ve arkadaşlıklarına ulaştığına dikkat çekerek, bunun bedelinin şimdiden ödendiğini ifade etti.

Guterres, şunları kaydetti:

"(Yapay zeka ile) Arkadaş gibi davranan makineler tarafından kandırılan çocuklar, kendine zarar vermeye yönlendirilen çocuklar. Bir düğmeye basılarak oluşturulan istismar görüntüleriyle mağdur edilen çocuklar. Hiçbir çocuk, denetimsiz yapay zeka için kobay olmamalı. BM, üye ülkeler ve diğerlerinin çalışmalarına dayanarak bugün bir Yapay Zeka Çocuk Güvenliği Taahhüdü çağrısında bulunuyorum."

Guterres, hiçbir şirketin, çocuklara özel güvenlik testleri ve bağımsız denetim olmadan erişebilecekleri bir yapay zeka sistemi kullanmaması gerektiğini vurguladı; ayrıca, bu sistemlerin çocukların cinsel içerikli görüntülerini üretmesine izin verilmemesi gerektiğini belirtti.

Guterres, "Yapay zeka asla insan onurunu zedelememeli veya ayrımcılığı pekiştirmemeli. Adalet ve sağlık gibi alanlarda her yüksek riskli kararda makineler bilgi verebilir ancak insanlar karar vermeli ve cevap vermeli." dedi.

Geçen yıl yapay zeka altyapısına yapılan özel yatırımın yarım trilyon dolara yaklaştığını hatırlatan Guterres, gelişmekte olan ülkeler için yapılan kamu yatırımlarının bu rakama kıyasla çok küçük kaldığını belirtti. "Yapay zeka küresel olacaksa adil olmalı." dedi.

"Dijital uçurumun yapay zeka uçurumuna dönüşmesine izin veremeyiz. Yapay zeka uçurumunun bir kalkınma açığı, güvenlik ve egemenlik açığı haline gelmesine izin veremeyiz. Yapay zeka güçlü olacaksa yönetilmeli. Yapay zekaya güvenilecekse onu geliştirenler hesap verebilir olmalı. Yapay zeka küresel olacaksa adil olmalı. Yapay zeka geleceğe hizmet edecekse geleceği tüketmemeli. Bu, hükümetlerin acilen harekete geçmesini gerektirecek. Şirketlerin güçlerine eşit sorumluluk kabul etmelerini gerektirecek. Bilim insanları kanıtları gün ışığına çıkarmaya devam etmeli. Yapay Zeka Yönetişimi Üzerine İlk Küresel Diyalog, küresel katılımın küresel eyleme yol açtığı bir yer haline gelmeli."

Guterres, insanlık ve makinelerin bir arada yaşama koşullarını belirleyebilecek son nesil olabileceklerini belirtti ve bugün Cenevre'de 193 BM üyesi ülkenin bu süreci yönetmek için adım attığını vurguladı.

Guterres, "Bu toplantı, yönetimin teknolojiye yetişmeye başladığı an olarak hatırlansın. Yapay Zeka Yönetişimi Üzerine İlk Küresel Diyalog, gelecek yıl New York'ta yeniden toplandığında, burada başlatılan çalışmanın yapay zekayı daha güvenli, adil, erişilebilir ve etik hale getirdiğini söyleyebilelim. İnsanlık tarafından, insanlıkla birlikte, tüm insanlık için bir yapay zeka geleceğinin inşasına yardımcı olmak görevimizin ölçüsüdür." ifadelerini kullandı.

Yapay Zeka Yönetişimi Üzerine Küresel Diyalog, BM Genel Kurulu tarafından başlatılan ve tüm ülkelerin yapay zeka standartlarını belirleme sürecinde eşit söz sahibi olmasını amaçlayan kapsayıcı bir BM girişimi olarak biliniyor.

Diyaloğun temaları ve yapısı, devam eden küresel bir istişare süreciyle şekillenirken, yarına kadar devam eden toplantı kapsamında BM yetkilileri, üye ülkeler, akademi, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları görüşlerini paylaşacak.