Sağlık Bakanlığı'na bağlı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü çatısı altındaki Mikrobiyoloji Referans Laboratuvarları ve Biyolojik Ürünler Dairesi, her yıl yaklaşık 10 bin doz antivenom üretimi gerçekleştirmektedir.
Laboratuvarın başındaki Veteriner Hekim Mehmet Ali Kanat, panzehir üretimi için Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinden toplanan akreplerden faydalandıklarını açıkladı.
Kanat, laboratuvara getirilen akreplerin kontrollü bir ortamda bakıldığını ve beslendiğini ifade ederek, "Antivenomu, belirlenen aralıklarla akreplerden zehir sağarak elde ediyoruz" dedi.
El edilen venomun doğrudan kullanılmadığını belirten Kanat, "Akrepten alınan zehirde farklı doku kalıntıları bulunabiliyor ve bu durum zehrin kısa sürede bozulmasına yol açabiliyor. Bu nedenle venom uzun ve dikkatli bir saflaştırma sürecinden geçiriliyor" bilgisini verdi. Panzehir üretiminde 10 at kullanılmakta. Saflaştırılan venom, protein ve enzim analizleri ile kalite kontrol testlerinden geçirilmekte. Kanat, "Panzehir üretmek için kullandığımız 10 atımız var. Bu atlara düşük dozlarda enjeksiyon yapıyoruz. Enjeksiyonlardan sonra atların kanındaki panzehir miktarını ölçüyoruz" şeklinde konuştu.
Atların bağışıklık sistemlerinin geliştirdiği antikor seviyeleri sürekli gözlenmekte.
"Yeterli seviyeye ulaşıldığında plazma toplayıp tamamen saflaştırıyoruz. Nihai üründe sadece akrep zehrine karşı etkili antikorlar kalıyor. Tüm kontrollerin ardından sağlık müdürlüklerine dağıtıyoruz ve panzehir Türkiye genelinde vakaların tedavisinde kullanılmaktadır." dedi. Kuzey Afrika ve Orta Doğu'daki akrep türlerine karşı daha etkili Türkiye'de üretilen panzehrin özel avantajlarına da dikkat çeken Kanat, "Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan 'androctonus crassicauda' akrep türünü kullanıyoruz. Bu türün zengin protein yapısına sahip zehrine karşı ürettiğimiz panzehir, Kuzey Afrika ve Orta Doğu'daki birçok akrep sokma vakasının tedavisine uygun hale geliyor" ifadelerini kullandı. Panzehir ihtiyacı yıllık 10 bin doz. Yaz aylarında Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri ile Adana çevresinde akrep sokmalarında artış gözlenmekte ve çadırda veya açıkta uyuyanlar daha fazla risk altında.
Kanat, "Panzehrimiz çok etkili olduğu için Türkiye genelinde ölüm vakası yaşanmıyor. Son yıllarda ciddi bir ölüm vakası da görülmedi" açıklamasında bulundu.
Bir yıllık çalışma sonucunda ancak bir antivenom üretilebildiğini belirten Kanat, "Ülkemizin yılda 10 bin doz panzehir ihtiyacı var. Bu kapasiteyi karşılıyoruz ve gerekirse artırabiliriz" dedi. Çadırda kalanlar ve dışarıda uyuyanlar dikkat etmeli. Kanat, akrep sokmalarına karşı uyarılarda bulundu.
Yaz aylarında dışarıda uyuyanlar ve kırsalda çadırlarda kalanların kıyafet ve ayakkabılarına dikkat etmeleri gerektiğini belirten Kanat, şunları ekledi:
"Kıyafetlerin içinde bulunan akrepler daha fazla sokma vakasına sebep olabiliyor. Bu yüzden kıyafetlerin üzerine dikkatlice bakılmasını veya asılırken dikkat edilmesini öneriyoruz."
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol