Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından yayımlanan bir araştırma, 15-21 yaş grubu gençlerin televizyon, çevrimiçi platformlar, radyo, internet ve sosyal medya kullanım alışkanlıkları ile dijital okuryazarlık seviyelerini kapsamlı bir şekilde ele aldı.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) güncel verilerine göre yaş ve cinsiyet kotalarına uygun olarak yapılan çalışma, İBBS-2 düzeyindeki 26 ilde ikamet eden 7 bin 511 gençle, bilgisayar destekli telefon anketi (CATI) yöntemi kullanılarak gerçekleştirildi.
Sonuçlar, gençlerin %57,2'sinin yüksek, %28,9'unun orta ve %13,9'unun düşük düzeyde dijital okuryazarlığa sahip olduğunu ortaya koydu.
Araştırma ayrıca 2022 yılı ile kıyaslandığında dijital okuryazarlık seviyelerinde belirgin bir yükselme olduğunu gösterdi.
2022'de düşük dijital okuryazarlık oranı %35,6 iken, 2025'te bu oran %13,9'a geriledi. Yüksek dijital okuryazarlık seviyesi ise %29,4'ten %57,2'ye çıktı.
19-21 yaş grubundaki gençlerin %62,4'ü yüksek dijital okuryazarlık gösterirken, 15-18 yaş grubunda bu oran %53,4 olarak belirlendi. Gençlerin yaklaşık yarısı dijital ayak izi bilincinde. Ayrıca, sadece %42'si Word, Excel ve PowerPoint gibi programları etkin kullanabiliyor.
Gençlerin %55,3'ü dijital ayak izi konusunda yüksek farkındalık gösterirken, %44,7'si düşük düzeyde kaldı.
Bu bulgular, gençlerin çevrimiçi ortamlarda bıraktıkları izler hakkında daha fazla bilinçlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu. 2022'de günlük televizyon izleme süresi 1 saat 40 dakika olan gençlerin, 2025'te bu süreyi 40 dakikaya düşürdüğü belirlendi.
Ankete katılanların %77,4'ü son bir ay içinde televizyon izlediğini belirtirken, %10,1'i televizyonu her gün izlediğini ifade etti.
Televizyon izleme oranı kadınlarda %80,4, erkeklerde %74,5 olarak kaydedildi.
İsteğe bağlı yayın platformlarına yönelme eğilimi artarken, son bir ayda bu platformları kullandığını belirten gençlerin oranı %65, günlük kullanım ise %9,7 olarak belirlendi.
2022'de bu oran %40 iken, gençler arasında isteğe bağlı platform kullanımında kayda değer bir artış görülüyor. Gençlerin %28,8'i son bir ayda radyo dinlediğini, günlük radyo dinleme oranının ise %4,6 olduğunu belirtti.
Kadınların günlük radyo dinleme süresi 33 dakika, erkeklerin ise 44 dakika olarak tespit edildi.
İnternet kullanım oranı gençler arasında oldukça yüksek. Son bir ayda internet kullananların oranı %94,4 olarak kaydedildi.
Günlük internet kullanma oranı %78,1 iken, günlük internet kullanım süresi kadınlarda 4 saat 37 dakika, erkeklerde ise 4 saat 50 dakika olarak belirlendi.
19-21 yaş grubundaki gençlerin günlük internet kullanım süresi 5 saat 10 dakika olarak tespit edildi. Gençler, sosyal medyada ise ortalama 3 saat 24 dakika geçiriyor.
Gençlerin yapay zeka uygulamalarına ilgisi yüksek olup, son bir ayda %74,9'u bu tür uygulamaları kullandığını belirtti.
Sosyal medya kullanımı gençler arasında oldukça yaygın. Günlük kullanma oranı %70,8, son bir ayda ise %89,2 olarak ölçüldü.
Gençlerin günlük sosyal medya kullanım süresi ortalama 3 saat 24 dakika oldu. Kadınlar 3 saat 34 dakika, erkekler ise 3 saat 15 dakika sosyal medyada vakit geçiriyor.
Sosyal medya kullanım amaçları arasında %86,6 ile "gündemi takip etmek" ilk sırada yer aldı. Yüzde 52,1 markaları takip ederken, %46,7 çevrimiçi alışveriş yapıyor.
Gençlerin sosyal medya kullanımı yaşı üzerine yaptıkları değerlendirmelere göre, %88,1'i sosyal medya kullanımı için bir yaş sınırı olması gerektiğini ve bu sınırın en az 16 yaş olması gerektiğini düşündüğünü belirtti.
Sonuçlar, gençlerin haber kaynakları arasında sosyal medyanın %82,4 ile en sık tercih edilen mecra olduğunu gösterdi. Bunu %75,6 ile internet haber siteleri ve %53,7 ile televizyon izleme takip etti.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol