1883 yılında İzmir'de Nijerya kökenli bir ailenin çocuğu olarak doğan Ahmet Ali Çelikten, 1904 yılında deniz harp subayı olma amacıyla Haddehane Mektebi'ne kaydoldu. Çelikten, 1908'de üsteğmen rütbesiyle mezun olduktan sonra Osmanlı donanmasına katıldı.
1914'te Yeşilköy'de açılan Deniz Tayyare Mektebi'nde havacılık eğitimine başlayan Çelikten, 1916'da pilotluk diploması aldı ve askeri pilot oldu.
Havacılık tarihinde ilk siyahi erkek pilot olarak bilinen Çelikten, Birinci Dünya Savaşı sırasında Çanakkale, Konya ve İstanbul'da görev yaptı. Başarıları nedeniyle 1917'de havacılık tekniklerini geliştirmesi amacıyla Almanya'ya gönderildi. Milli Mücadele'ye gönüllü katılan Çelikten, Kurtuluş Savaşı sırasında Amasya'dan kalkan uçağıyla Anadolu Hareketi'ne destek verdi ve Konya Askeri Hava Üssü'nde gönüllü olarak görev aldı.
Cumhuriyet'in ilanından sonra, 1924'te İzmir Hava Okulu'na uçuş öğretmeni olarak atandı ve 1928'de Hava Müsteşarlığı görevine getirildi.
Türk Kurtuluş Savaşı'ndaki katkılarından dolayı Çelikten'e İstiklal Madalyası verildi. 1948 yılında albay rütbesiyle emekli oldu.
Çelikten, 24 Haziran 1969'da İzmir'de vefat etti. Oğlu emekli hava astsubay Yılmaz Çelikten, babasının evde disiplinli ve otoriter bir asker olduğunu söyledi.
Babasının görev yaptığı yerlerde sevildiğini ve mütevazı bir yaşam sürdüğünü belirten Çelikten, babasının Türk milletine derin bir bağlılık hissettiğini vurguladı.
Onun havacılığa olan ilgisini ve Almanya'daki başarılarını her zaman gururla hatırladığını belirterek, babasının Kurtuluş Savaşı'nda önemli görevler üstlendiğini anlattı. Anne ve babasının evliliği babasının kahramanlığı sayesinde olmuştu: "O dönemde subayların evlenmesi rütbe şartına bağlıydı. Annem Hatice Hanım'la evlenmek istiyor ama babamın rütbesi yeterli değil. Babam İzmir semalarında bir Yunan tayyaresini düşürünce halkın sevgisini kazanıyor. Halkın desteğiyle bu engel kalkıyor ve annemle evleniyor. Babamın adının şehirde yaşatılmasını istiyoruz."
Torunu Anda Ülkü Çelikten de dedesinin yaptıklarıyla gurur duyduğunu ifade etti.
Çelikten, "Onun katkılarının herkes tarafından bilinmesi gerektiğine inanıyorum. Gelecek nesiller de bilsin. Bir sokağa adının verilmesini veya bir büstünün dikilmesini isterim." dedi.
Güney Afrika'daki Witwatersrand Üniversitesi'nde öğretim üyesi olan Doç. Dr. Halim Gençoğlu, Çelikten'in hayatı üzerine çalışmalar yapıyor ve onun döneminin uygulamalarından farklı bir örnek olduğunu belirtti.
Gençoğlu, Çelikten'in dünya askeri tarihi açısından önemli bir figür olduğunu ve Türk milletinin ırkçılıktan ne kadar uzak olduğunu gösterdiğini ifade etti.
"Güney Afrika'da öğrenciler, son Osmanlı ordusunda siyahi bir pilotun varlığını anlamakta zorlanıyor. 1940'larda Afrikalı siyahi bir pilot mu vardı, Güney Afrika üniversitelerinde bunu anlamıyorlar. Bu bilgi öncelikle İzmir'de ve Türkiye'deki çeşitli diplomatik programlarda anlatılmalı, İzmir'de kesinlikle heykeli dikilmelidir." diye ekledi.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol