Görev süresi sona eren Matis, daha önce Macaristan Büyükelçiliği olarak kullanılan binada iki ülke ilişkilerini ve burada edindiği hayat tecrübelerini AA muhabirine aktardı.
Matis, geçmişte büyükelçilik binası olarak hizmet veren ve şu anda bir kafe zinciri olarak işletilen yapının, 1997'ye kadar Macaristan Büyükelçiliği'ne ev sahipliği yaptığını ve tarihi bir öneme sahip olduğunu söyledi.
Kızılay'a yakın konumuyla bilinen binanın, Türkiye-Macaristan ilişkilerinin gelişmesiyle birlikte yetersiz kaldığını belirten Matis, o döneme ait fotoğrafların binanın girişinde sergilendiğini ifade etti.
Matis, binanın büyükelçilik olarak kullanıldığı dönemde alt katında resepsiyon bölümü olduğunu, birinci katında diplomat odalarının yer aldığını ve büyükelçinin odasının binanın en küçük odası olduğunu anlattı.
Büyükelçi olmadan önce de Türkiye'de görev yaptığını ve 13,5 yıldır burada bulunduğunu belirten Matis, "Ailem burada bir aile oldu. İki oğlumdan biri Ankara doğumlu olduğu için Türkiye Cumhuriyeti’nin başkenti hayatımızın bir parçası olacak." dedi.
Büyükelçi Matis, "7,5 yıl boyunca Ankara'nın Çankaya ve Ayrancı bölgelerinde yaşamaya çalıştık. Her sabah simit aldığımız yer bellidir, alışveriş yaptığımız yer bellidir, bu yüzden gerçek bir Ankaralı olmaya çalıştık." şeklinde konuştu.
Hem Ankara'yı iyi tanıdığını hem de Türkiye'yi kapsamlı bir şekilde gezme fırsatına sahip olduğunu belirten Matis, şunları kaydetti:
"Belki bir Türk'ten daha fazla gezmiş olabilirim, bilemiyorum ama 81 ilden 7'sine gidemedim. Türkiye'nin 74 ilini gezdim. Bu illere sadece iş amaçlı değil, şahsi arabamla, ailemle son 7 yıl içinde gittim. Kars'tan Datça'ya kadar gezdik. Güneydoğu'da birkaç eksik var ama Edirne'den Mardin'e kadar gittik. Karadeniz, Akdeniz, her yere gittik."
Matis, Türkiye'nin doğal güzelliklerini ve UNESCO Kültürel Miras Listesi'nde yer alan her yeri ziyaret etmeye çalıştığını dile getirerek, "Gerçekten harika bir ülkeniz var, bu yabancı diplomatlar için büyük bir fırsat." dedi.
Görev süresi boyunca beğendiği ve aklında yer eden şehirleri anlatan Büyükelçi Matis, Macarlara en yakın kentin Tekirdağ olduğunu ve kültür ile tarih açısından İstanbul'u tercih ettiğini söyledi.
Matis, Ankara'nın ikinci değil birinci evi olduğunu ve özel bir yeri olduğunu belirterek, "Doğa açısından hangi şehrin daha güzel olduğunu söylemek zor. Bizim favorimiz Antalya ve çevresidir." dedi.
Mardin'in çok kültürlülüğünü ve yemek kültürünü harika olarak nitelendiren Matis, "Yemek açısından Gaziantep'ten başka bir şey söylemek zor. Orada eti, et ile yiyorlar. Sonunda tatlı geliyor. Aile olarak gittiğimiz her yerde oranın yemek kültürünü yaşamaya çalışıyoruz. Mumbar olsun, pöç olsun, yabancıların denemek istemediği şeyler olsun. Kokoreçi herkes bilir..." dedi.
Matis, Anadolu'nun kültürel zenginliğini gösteren detayları vurgulayarak, favori tatlısının önce "künefe", şimdi ise "katmer" olduğunu belirtti.
Çorbalardan mercimeği, yemek olarak da iskenderi favori olarak seçtiğini belirten Matis, "Sosyal medyadaki ilk tweetim iskenderdi." ifadesini kullandı.
Matis, görev süresi boyunca unutamayacağı anlara dair, "İlk etapta 15 Temmuz 2016 gecesi ve sabahı hayatımda unutamayacağım bir an olarak düşündüm. Ancak 2023 Şubat depremleri sırasında hiç unutulmaz bir şey yaşadık. Türklerin ne kadar güçlü bir halk olduğunu hemen orada öğrendim." dedi.
Deprem sonrasında Macar arama kurtarma ekiplerinin hızla harekete geçtiğini anlatan Matis, büyükelçilik ekibiyle birlikte Hatay'a gittiğini söyledi.
Matis, kültür ataşesi olduğu dönemde Gençlerbirliği maçına gittiğini, oradaki atmosferi çok sevdiğini ve 2010-2011 sezonunda kombine bilet aldığını ve hala masasında durduğunu anlattı.
Büyükelçi olarak atandığı ancak güven mektubunu sunmadığı dönemde, soğuk bir şubat akşamında pasosuyla maça girmek istediğini, teknik bir hata yaşandığını ve sırada beklerken insanlarla sohbet ettiğini belirten Matis, şunları dile getirdi:
"'Abi sen yabancı mısın?' Yabancıyım. 'Niye Gençlerbirliği maçına geliyorsun?' Ben de dedim ki 9 senedir desteklediğim bir takım. 'Ne iş yapıyorsun burada?' 'Macaristan Büyükelçisi'yim.' dedim. Herkes şapkalı. Karlı o akşam bana biraz garip baktılar. 'Ne işin var maraton girişinde? VIP girişinden gir.' dediler. Ben de VIP değilim, futbol maçına gitmek istiyorsam maraton tribününe girmek istiyorum ama o akşam giremedim maça. Güzel bir restoranda televizyonda maçı 300 metre uzaklıkta seyrettim."
Daha sonra birçok Gençlerbirliği maçına gittiğini ifade eden Matis, "Çocuklarımın en çok sevdiği tişörtleri Gençlerbirliği formaları." dedi.
Matis, uzun yıllar burada yaşadığı için yanında götüreceği birçok şey olduğunu belirterek, "Türkiye’de bırakacağımız şeyi söyleyeyim, o da gönlümüzün bir parçası." dedi.
Eşinin edebiyat öğretmeni olmasından ve Türk tarihine ilgi duymasından dolayı çok sayıda kitap götüreceğini anlatan Matis, ayrıca Türkiye'nin farklı bölgelerinden el işi birçok eşyayı ülkesine götüreceğini söyledi.
Büyükelçi Matis, ülkesinin Türkiye ile ilişkilerinde yaşanan gelişmelere değinerek, "Benim görevimin başladığı 2019'dan bugüne kadar Türk-Macar ilişkileri çok ciddi bir ivme kazandı. 'Ben doğru zamanda doğru yerdeydim.' diyebilirim. Bunun için çok şanslıydım ve çok mutluyum." dedi.
Kovid-19'un ticari ilişkileri yavaşlattığına dikkati çeken Matis, salgının ardından tüm ilişkilerin yeniden kurulduğu ve beklenenden daha hızlı ilerleme kaydedildiği belirtildi.
Matis, "Bugüne kadar 5,5 milyara kadar geldik. Bu, çok ciddi bir yükseliş, 2,5 katından bile daha fazla seviyeye geldi. Karşılıklı yatırımlar çok önemli." diye konuştu.
18 Aralık 2023'te Macaristan ile Türkiye arasındaki diplomatik ilişkilerin 100. yıl dönümünde stratejik seviyede olan ilişkinin "geliştirilmiş stratejik seviyeye" yükseltildiğini anlatan Matis, "Türkiye'nin sadece birkaç ülkeyle bu tür ilişkisi var. Macaristan'ın hiç yok. Bu kategoride hiç yok." dedi.
Matis, 2024'ün "Türk-Macar ortak kültür yılı" ilan edildiğini, Macar kültürünün Türkiye'de, Türk kültürünün Macaristan'da tanıtılması için çok sayıda etkinlik düzenlendiğini anlattı.
Bunun iki ülkenin turizmine, ticaretine ve eğitim alanındaki işbirliğine katkı sağladığını söyleyen Matis, 2025'in de "Türk-Macar İnovasyon Yılı" olarak belirlendiğini ve başarılı şekilde tamamlandığını ifade etti.
Matis, Türkiye'nin NATO'da kurucu üye olduğunu ve 1999'da ülkesinin bu ittifaka katıldığını belirterek, AGİT'te de harika işbirliği içinde olunduğunu vurguladı.
Büyükelçi, "Macaristan, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne girme yolunu tamamen destekliyor ve bunun için teknik detaylarla ilgili çok iyi gelişmelerimiz var." diye konuştu.
Ülkesinin Türk Devletleri Teşkilatında (TDT) gözlemci üye olduğunu anımsatan Matis, "Zaten gözlemci üyeyiz ancak aynı masanın etrafında üyelerle beraber oturuyoruz. Bu, bizim için çok büyük bir onur çünkü bu önemli." ifadelerini kullandı.
Matis, Türkiye'nin güvenlik politikaları açısından bölgede hayati öneme sahip olduğunun altını çizerek, "Hem Macaristan hem Türkiye, kendi bölgelerinde önemli bir role sahip." dedi.
Bölgede barışın ne kadar önemli olduğunu vurgulayan iki ülkenin Türkiye ve Macaristan olduğuna işaret eden Matis, "NATO'nun ikinci en büyük en kuvvetli ülkesi Türkiye olduğundan dolayı NATO Zirvesi'nin Türkiye'de yapılması, sembolik bir mesaj değil. NATO'nun gerçekten yeni bir periyoda, zamana girmesinin önemli bir simgesidir." ifadelerini kullandı.
Matis, belirsizlik olan bir dönemde tansiyonun azaltılmasında Türkiye'nin çok önemli rol oynamaya devam ettiğini sözlerine ekledi.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol