Ege Üniversitesi'nde görev yapan Prof. Dr. Pelin Güneri, Prof. Dr. Mehmet Emin Kaval, Doç. Dr. Gözde Kandemir Demirci ve diğer bilim insanları, gömülü 20 yaş dişlerinden mezenkimal kök hücreler elde etti. Bu çalışma, doktora öğrencileri Özgün Germiyan ve Ebru Eroğlu'nun da katılımıyla 2022 yılında gerçekleştirildi.
Bu kök hücreler laboratuvar ortamında çoğaltıldı ve uygun koşullarda dondurularak bir yıl boyunca saklandı. Sürekli yapılan analizlerle, hücrelerin canlılıklarını ve kök hücre özelliklerini büyük ölçüde korudukları tespit edildi.
Deney hayvanları üzerinde yürütülen araştırmalar, bu kök hücrelerin kadınlarda kısırlığa yol açan ve halk arasında "çikolata kisti" olarak bilinen endometrioma üzerinde etkili olduğunu ortaya koydu.
Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nden Doç. Dr. Gözde Kandemir Demirci, kullanılan dişlerin bugüne kadar tıbbi atık olarak kabul edildiğini belirterek, bu dokuların aslında önemli bir biyolojik kaynak teşkil edebileceğini ifade etti.
Demirci, "Normalde atık olarak görülen bu dişleri medikal tedavilerde kullanmayı hedefledik. Uzman solüsyonlar ve steril ortamlarda dişlerin içerisindeki pulpa dokusunu izole ettik. Bir yıl sonra bu dokuların kök hücre potansiyelini koruduğunu gözlemledik," dedi. Hücreler üzerinde çalışan Sağlık Bilimleri Enstitüsü Kök Hücre Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yiğit Uyanıkgil, cerrahi işlemlerden sonra elde edilen diş içi hücrelerle laboratuvar çalışmaları yaptıklarını açıkladı.
Prof. Dr. Uyanıkgil, elde edilen hücrelerin enzimler ve kimyasallarla işlendiğini belirtti. "Bir süre sonra bu hücreleri santrifüj cihazlarıyla işlemden geçirdik ve kültür ortamlarına ektik. Hücreler 3-5 gün içinde ortama yayıldı. Eksi 80 derecede saklanarak düzenli kontrolleri yapıldı," diye ekledi.
Ege Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. İsmet Hortu, bu kök hücrelerin kısırlığa yol açan çikolata kisti hastalığı tedavisinde kullanıldığını belirtti.
Hortu, bu kök hücrelerin endometrioma taşıyan deney hayvanlarına enjekte edildiğini ifade etti.
"Çikolata kisti hastalığı için oluşturduğumuz modellerde, gömülü 20 yaş dişlerinden elde edilen kök hücrelerin kistin gerilemesine katkı sağladığını gördük. Bu çalışmanın ileri aşamalarında, moleküler ve yeni tekniklerin insanlar için de uygulanabilir hale gelmesini umuyoruz. Ancak, dünya genelinde kısırlık ve çikolata kisti gibi sorunlara net bir çözüm henüz bulunamamıştır," şeklinde konuştu.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol