Çanakkale Boğazı'ndaki Deniz Savaşları'ndan kalan gemi batıklarının katodik koruma sistemiyle korunması ve dalış turizmine kazandırılması amacıyla başlatılan "Derin Miras Projesi", Eceabat ilçesindeki bir otelde düzenlenen basın toplantısında tanıtıldı.
Basın mensupları, projenin tanıtımı kapsamında, teknik dalış eğitmeni Murathan Yıldız'ın verdiği temel dalış eğitiminin ardından Anzak Koyu'ndaki 5-7 metre derinlikte bulunan "SS Milo" batığına deneme dalışı gerçekleştirdi.
Gazeteciler, 1865 yılında buharlı yolcu gemisi olarak inşa edilen, 1. Dünya Savaşı'nda İngiliz Donanma Bakanlığı'nın hizmetine giren ve sahilin aydınlatılmasını sağlayan projektörlerle donatılan tarihi gemiyi su altında görme ve görüntüleme fırsatı buldu.
Batığa, su altı fotoğrafçılarından Alex Dawson, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir ve 1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu CFO'su Murat Sarıkaya da dalış yaptı.
Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, etkinliğin devamında düzenlenen toplantıda, Gelibolu Su Altı Parkı'nda suyun altındaki hazineleri koruma ve ömürlerini uzatma amacıyla özel bir çalışma yürüttüklerini belirtti.
Gelibolu Su Altı Parkı'nın birkaç yıl önce oluşturulduğunu ve dünyanın önemli su altı dalış merkezlerinden biri haline geldiğini ifade eden Kaşdemir, şunları ekledi:
"Gelibolu Su Altı Parkı sadece bir dalış merkezi değil, tarihi ve kültürel mirasları barındıran bir su altı hazinesidir. Dalgıçlar burada sadece dalış yapmakla kalmaz, zaman tünelinde bir yolculuk yaparlar. Amacımız, dünyada en iyi yere gelmek ve bu konuda ilerliyoruz. Tarihin bize emanet ettiği kültürel miraslara ne kadar sahip çıktığımızı herkes bilir. Mavi Vatan'daki miraslara da sahip çıktığımızı ilan ediyoruz. Tüm kültürel miras öğeleri Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin koruması altındadır. Bu çalışmayla su altındaki mirasların yüzyıllarca korunmasını sağlamak istiyoruz."
1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu CFO'su Murat Sarıkaya, bu projede yer alma fırsatından dolayı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığına teşekkür etti.
Çanakkale için 321 sosyal ve çevresel proje gerçekleştirdiklerini ve bu kapsamda Birleşmiş Milletler'den özel ödül kazandıklarını belirten Sarıkaya, "Bu, yaptığımız en özel işler arasında. Ekonomiye, tarihe, doğaya ve spora katkısı olacak bir proje. Katodik koruma ile köprünün ömrünü uzatmaya çalışıyoruz. Bu kadar batığın olduğu başka bir coğrafya yok." dedi.
Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Alan Planlama ve Proje Grup Başkanı Yusuf Kartal, Derin Miras Projesi kapsamında Çanakkale batıklarına uygulanacak katodik koruma hakkında bilgi verdi.
"Geçmişi korumak geleceği planlamak" temasıyla yola çıktıklarını belirten Kartal, şu detayları paylaştı:
"Gelibolu Yarımadası'nda 29 dalış noktamız var. Çanakkale'de 100'ün üzerinde savaş batığı bulunuyor. Bunların bir kısmı savaş gemisi, bir kısmı destek gemisi. İlk koruma uygulamasını HMS Louis adlı İngiliz destroyerine yapacağız. Bu gemilerden biri, yıllarca su gemisi olarak bilinen gemilerdendi."
Kartal, batığın deniz ortamında bakteriler ve elektrik yükü nedeniyle paslandığını, bu sürecin batığın metalinden suya elektron verdiğini belirtti.
"Paslanma gerçekleşirken metalden suya elektron geçiyor. Bu, batığın pas yığını haline gelmesine neden oluyor. Koruma yapılmazsa çökecek. Metalin elektron kaybetmemesi için yanına bir kurban, yani anot yerleştiriyoruz. Çinko, bakır, alüminyum gibi malzemelerle batıkla iletişim kurarak batığın paslanmasını engelliyoruz."
Teknik dalış eğitmeni Rıza Birkan, Derin Miras dalış detayları ve katodik koruma uygulaması hakkında bilgilendirme yaptı.
Daha sonra Çanakkale Savaşı sırasında bir römorkörle çarpışarak hasar alan, ardından kuma oturan Suvla Koyu'ndaki HMS Louis batığında katodik koruma uygulaması başlatıldı.
HMS Louis çevresine ilk aşamada bir katodik koruma sistemi uygulanırken, devamında beş sistem daha yerleştirilecek.
Çevre dostu bir koruma yöntemi olan katodik koruma ile batıkların yanlarına özel bir cihaz (çinko anot) yerleştirilerek korozyon durdurulacak.
Bu proje, batıkların uzun yıllar boyunca deniz organizmaları için yaşam alanı oluşturarak biyolojik çeşitliliğin korunmasına katkı sağlayacak.
Proje kapsamında, batıkların mevcut durumlarına göre katodik koruma uygulaması peyderpey devam edecek ve bu sayede batıkların ömrü her uygulamada 30-35 yıl uzatılacak.
Etkinlikte ayrıca, 18 kilogramlık ağırlıkla su altında 81,60 metre yürüyerek genel klasmanda Guinness Dünya Rekoru'na sahip milli serbest dalış sporcusu Bilge Çingigiray, HMS Louis batığına serbest dalış yaptı.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol