1918 yılında bağımsızlığını ilan eden Azerbaycan'ın milli ordusu, Osmanlı subaylarının desteğiyle 26 Haziran 1918'de kuruldu.
28 Mayıs 1918'de Azerbaycan bağımsızlığını ilan etti ve Osmanlı subaylarının katkılarıyla kurulan ordu, bugün Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) ile işbirliği sayesinde bölgenin en güçlü orduları arasında bulunuyor.
2. Karabağ Savaşı'nda 27 Eylül-10 Kasım 2020 tarihleri arasında 44 gün boyunca gücünü gösteren Azerbaycan ordusu, kuruluş yıl dönümünü topraklarını işgalden kurtarmanın gururuyla kutluyor.
Azerbaycan ordusu, 26 Haziran 1918'de hükümetin aldığı kararla daha önce Çarlık Rusyası ordusunda görev yapan Azerbaycanlı subaylar tarafından oluşturuldu.
Azerbaycan hükümeti, kuruluş döneminde Osmanlı Devleti ile Batum'da imzaladığı anlaşma çerçevesinde askeri yardım talep etti. Bunun üzerine Harbiye Nazırı Enver Paşa'nın talimatıyla kardeşi Nuri Paşa (Killigil) komutasında Kafkas İslam Ordusu oluşturularak Azerbaycan'a gönderildi.
Kafkas İslam Ordusu ve Azerbaycan birlikleri, 15 Eylül 1918'de Bakü'yü Ermeni ve Bolşevik güçlerden kurtardı. Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Osmanlı birlikleri Azerbaycan'dan ayrılmak zorunda kaldı, ancak bazı Osmanlı subayları ülkede kalarak Azerbaycan ordusunun eğitimine katkıda bulundu.
Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, 28 Nisan 1920'de Sovyet işgaliyle sona erdi ve milli ordu dağıtıldı. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından 1991'de bağımsızlığını yeniden kazanan Azerbaycan, milli ordusunu tekrar kurdu.
Bağımsızlığını yeniden kazanan Azerbaycan'ı tanıyan ilk ülke Türkiye oldu. 1992'den itibaren iki ülke arasında askeri alanı kapsayan çok sayıda anlaşma ve protokol imzalandı. Türkiye, savunma sanayisinin geliştirilmesi ve askeri personelin eğitimi konularında Azerbaycan'a destek verdi.
Bu kapsamda birçok Azerbaycanlı subay ve öğrenci, Türkiye'deki askeri eğitim kurumlarında eğitim aldı. Azerbaycan Harp Okulu da Türkiye'nin katkılarıyla NATO standartlarına uygun eğitim veren bir yapıya kavuştu.
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki askeri işbirliği sonraki yıllarda genişletildi. 2013 yılında imzalanan mutabakat doğrultusunda düzenli ortak tatbikatlar gerçekleştirilmeye başlandı. Gürcistan ve Pakistan'ın da katılımıyla üçlü tatbikatlar düzenlenirken "TurAz Kartalı" ve "TurAz Şahini" tatbikatlarıyla iki ülkenin hava kuvvetleri arasındaki koordinasyon güçlendirildi.
Savunma sanayisi alanındaki işbirliği de aynı dönemde önemli ölçüde ilerledi. Azerbaycan, Türk savunma sanayisinin ürettiği çeşitli silah, mühimmat ve askeri sistemleri envanterine dahil ederek operasyonel kapasitesini artırdı.
Azerbaycan ordusu, yıllar boyunca kazandığı eğitim ve tatbikat tecrübesini, 27 Eylül 2020'de başlayan 2. Karabağ Savaşı'nda sahaya yansıttı.
44 gün süren savaş sırasında 5 şehir, 4 kasaba ve 286 köy işgalden kurtarılırken Ermenistan, ateşkes anlaşmasını kabul etmek zorunda kaldı.
Savaş sırasında Azerbaycan envanterindeki Bayraktar TB2 silahlı insansız hava araçları etkin şekilde kullanıldı. Ermenistan'a ait çok sayıda tank, zırhlı araç, füze sistemi ve askeri mevzi bu araçlarla etkisiz hale getirildi.
Karabağ Zaferi'nin ardından Azerbaycan ordusu, kuruluş yıl dönümlerini işgalin gölgesinde değil, elde edilen askeri başarının ve toprak bütünlüğünün yeniden sağlanmasının gururuyla kutlamaya başladı.
2. Karabağ Savaşı sonrasında Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinin Türk Silahlı Kuvvetleri modeli esas alınarak yeniden yapılandırılması süreci başlatıldı.
Bu kapsamda komando birlikleri oluşturuldu. Büyük bölümü Türkiye'de eğitim alan ve farklı savaş koşullarında görev yapabilecek şekilde yetiştirilen mavi bereli komandolar, Azerbaycan ordusunun en önemli caydırıcı unsurlarından biri olarak öne çıktı.
Komando birlikleri, Eylül 2022'de Ermenistan sınırında yaşanan gerilim sonrasında düzenlenen operasyonlarda kısa sürede stratejik yükseklikler ve kritik noktalarda kontrolü sağlayarak etkinliklerini ortaya koydu.
Azerbaycan ordusu, 19 Eylül 2023'te Karabağ bölgesindeki yasa dışı silahlı unsurların etkisiz hale getirilmesi ve anayasal düzenin yeniden tesisi amacıyla antiterör operasyonu başlattı.
Yaklaşık 24 saat süren operasyon sonucunda bölgede bulunan Ermeni silahlı unsurlar, silah bırakarak mevzilerini terk etti. Silahların Azerbaycan ordusuna teslim edilmesinin ardından sözde Ermeni yönetimi kendisini feshetti.
Böylece Azerbaycan, Karabağ üzerinde egemenliğini tamamen tesis ederken ülkenin toprak bütünlüğü ve anayasal düzeni, tüm bölgelerde yeniden sağlanmış oldu.
Milli Savunma Bakanlığı, Azerbaycan Silahlı Kuvvetler Günü'nü ve ordunun 108. kuruluş yılını kutladı.
Bakanlığın sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda şu ifadelere yer verildi:
"Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinin 108'inci kuruluş yıl dönümü kutlu olsun. Kardeş Azerbaycan'ın güvenliği ve huzuru için gece gündüz demeden görev yapan kahraman Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerini selamlıyoruz. Her zaman tek yürek, tek yumruk olmaya devam edeceğiz."
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol