İklim değişikliği, yağış rejimlerindeki düzensizlik ve artan su tüketimi, Türkiye'nin su kaynakları üzerindeki baskıyı artırıyor. Kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarının 1.297 metreküpe gerilemesiyle Türkiye, su stresi altında bulunan ülkeler arasında yer alıyor.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Sapanca Gölü Eylem Planı'nın tanıtımında yaptığı açıklamada, su kaynaklarının korunmasının önemine dikkat çekti. Göllerin sürdürülebilir yönetimi için hazırlanan eylem planları kapsamında yatırımların hayata geçirileceğini belirten Yumaklı, Sapanca Gölü havzasına yönelik projelerin ayrıntılarını paylaştı.
Türkiye su stresi kategorisinde
Dünya genelinde tatlı su kaynaklarının sınırlı olduğuna işaret eden Yumaklı, yaklaşık 2,2 milyar insanın temiz suya erişim sorunu yaşadığını belirtti. Falkenmark Su Stres Endeksi'ne göre ülkelerin su kaynakları bakımından durumunun değerlendirildiğini aktaran Yumaklı, Türkiye'de kişi başına düşen kullanılabilir su miktarının 1.300 metreküpün altına indiğini vurguladı.
Yumaklı, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Dünyanın sadece yüzde iki buçuğu tatlı su kaynaklarına sahip, bununda sadece yüzde 1'ini kullanabiliyoruz, elimizde sonsuz bir kaynak yok. Dünya nüfusunun yarısından fazlası kentlerde yaşıyor olsa da bugünün öngörülerine göre, dünyada 2 milyar 200 bin insanın temiz suya ulaşım sorunu var. Falkenmark Endeksi var bu endeks ülkelerin su fakirimi, su zengini mi, su stresi altında mı onu ölçer. 1313 metreküpteydi Türkiye'de kişi başına düşen su miktarı anca dedik ki; 300 metreküpün altına düşersek su stresi altında bir ülkeyiz. Bugün itibariyle yapılan hesaplamalarda ülkemizde kişi başına düşen kullanılabilir su miktarı 1297 metreküp ve ülkemiz su stresi altında bir ülke."
Su verimliliği seferberliği sürüyor
Su kaynaklarının korunması için ulusal su planının uygulamaya alındığını belirten Yumaklı, su verimliliğinin çalışmaların merkezinde yer aldığını söyledi. 2023 yılında başlatılan su verimliliği seferberliğinin uluslararası alanda da gündeme taşındığını ifade eden Yumaklı, şehirlerde ve kurumlarda farklı kademelerde su verimliliği belgelerinin uygulandığını aktardı.
Kurakçıl peyzaj uygulamalarının da yaygınlaştırıldığını belirten Yumaklı, bu çalışmaların su tasarrufu açısından önem taşıdığını kaydetti.
Tarımsal üretimde suyun yüzde 77'si kullanılıyor
Türkiye'de kullanılan suyun yüzde 77'sinin tarımsal üretime ayrıldığını belirten Yumaklı, tarımda suyu merkeze alan üretim planlamasına geçildiğini ifade etti. Tarla içi sulama sistemlerinde yüzde 70 oranında hibe desteği verilmeye devam edildiğini bildiren Yumaklı, taşkın risklerine karşı da çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.
25 havzada taşkın yönetim planlarının tamamlanarak uygulamaya alındığını belirten Yumaklı, Sapanca Gölü'nü besleyen derelerde de risk analizlerinin yapıldığını aktardı. Son dönemde 15 ilde yaşanan su taşkınlarına 485 iş makinesi ve ağır ekipman ile 772 personelin müdahale ettiğini kaydetti.
Sapanca Gölü havzasına 5 yılda 25,5 milyar lira ayrılacak
Sapanca Gölü'nün hem içme ve kullanma suyu hem de doğal yaşam açısından önemli bir kaynak olduğunu vurgulayan Yumaklı, gölün mevcut durumunun kötüleşmesinin Kocaeli ve Sakarya için ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Havzada iklim değişikliğinin etkilerine de değinen Yumaklı, sıcaklık artışının 4 dereceye ulaşmasının ve yıllık toplam yağışların yüzde 5 azalmasının öngörüldüğünü söyledi. Kullanım ve iklim değişikliğinin etkisiyle 2025 yılında Sapanca Gölü'nde yaklaşık 72 milyon metreküp su azalması yaşandığını, bu miktarın yüzde 22'sinin buharlaşmadan kaynaklandığını açıkladı.
Sapanca Gölü Eylem Planı kapsamında 6 ana eylem ve 12 tedbir belirlendiğini ifade eden Yumaklı, yatırım programına ilişkin şu bilgileri verdi:
"Bu planda, su gıda ekosistem bağlantısında bir göl yönetimi, su güvenliği ve verimliliğinin sağlanması, veri temelli yapay zeka destekli karar mekanizmasının oluşturulması var. Ben bunları başlık olarak söylüyorum ama bu stratejilere dayalı 6 ana eylem ve 12 tedbir var. Bunlara ilişkin de bir yatırım planı yaptık. 5 yıl içinde yaklaşık 25 buçuk milyar liralık bir yatırım sadece bu eylemin içindekileri hayata geçirmek için yapılmış olacak. Havzamıza yaklaşık yılda 114 milyon metreküplük bir su kazandırmayı planlıyoruz."
Alternatif su kaynakları devreye alınacak
Sapanca Gölü üzerindeki su çekim baskısını azaltmak amacıyla alternatif kaynakların da devreye alınacağını belirten Yumaklı, Kocaeli İhsaniye Barajı'nın isale hattı ve arıtma tesisinin tamamlandığını, buradan içme suyu verilmeye başlandığını açıkladı.
Ballıkaya Barajı'nın 2027 yılında su tutmaya başlayacağını bildiren Yumaklı, barajın faaliyete geçmesiyle Sapanca Gölü'nden alınan su miktarının azaltılmasının hedeflendiğini söyledi. Avcıdere Barajı sulaması ve içme suyu projesinin de ilerleyen dönemde yatırım programına alınacağını ifade etti.
İçme suyu şebekelerindeki kayıp ve kaçakların yüzde 25'e düşürülmesiyle yılda 16 milyon metreküp su tasarrufu sağlanmasının planlandığını belirten Yumaklı, gölde kurulacak izleme sistemleriyle buharlaşmanın da takip edileceğini kaydetti.
Sapanca Gölü'nde elde edilen verilerin anlık olarak akıllı su yönetimi sistemine aktarılacağını belirten Yumaklı, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
"Artık devir konuşma devri değil uygulama devri"
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol