Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), bp ve ConocoPhillips ile işbirliği yaparak, Kerkük'teki petrol sahalarını geliştirmek amacıyla kurulan konsorsiyuma yüzde 15 oranında katılım sağladı. Bu adım, Türkiye'nin yurt dışındaki petrol üretimini artırma ve enerji arz güvenliğini sağlamlaştırma hedefinin bir parçası olarak atıldı.
Bu anlaşma, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'yi kabulünden önce imzalandı. bp, ConocoPhillips ve TPAO'dan oluşan konsorsiyum, Kerkük'teki Baba ve Avanah kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarında petrol üretimini artırmak için ortak çalışmalar yürütecek.
Türkiye ile Irak arasında toplamda 5 anlaşma imzalandı.
Irak'ın Maden Çıkaran Endüstriler Şeffaflık Girişimi'nin (EITI) son açık verilerine göre, TPAO'nun ortak olduğu sahalarda günlük yaklaşık 300 bin varil petrol üretiliyor. Bu üretimin 133 bin varili Bai Hassan, 107 bin varili Baba ve Avanah kubbeleri, 38 bin varili Jambur ve 25 bin varili Khabbaz sahalarından elde ediliyor.
Proje başlangıç aşamasında 3 milyar varil petrol eşdeğerinden fazla hidrokarbon kaynağını kapsıyor. bp ise sözleşme alanının potansiyel olarak 20 milyar varil petrol eşdeğerine ulaşabileceğini öngörüyor.
TPAO, Kerkük merkezli bir bp şirketinin yüzde 15 hissesini satın aldı.
Bu ortaklık, Türkiye ile Irak arasındaki enerji ilişkilerinin yalnızca petrol taşımacılığını değil, aynı zamanda ortak üretim, yatırım ve enerji altyapısı projelerini de içerecek şekilde genişlediği bir dönemde gerçekleşti.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması'nın sona ermesinin ardından, tarafların doğal gaz ve enerji altyapısını da kapsayan yeni bir işbirliği modeli üzerinde çalıştığını açıklamıştı.
Bayraktar, BOTAŞ'ın petrol taşımaya bir yıl daha devam etmesini öngören bir geçiş düzenlemesi teklif edildiğini ve bu süre zarfında yeni bir boru hattı anlaşmasının müzakere edileceğini belirtmişti.
Irak'ın günlük 750 bin varil taşıma kapasitesine ihtiyaç duyduğunu belirten Bayraktar, mevcut kapasitenin günlük yaklaşık 180-200 bin varil olduğunu, Türkiye'nin ise bu kapasiteyi sağlayabileceğini ifade etmişti.
Yeni anlaşma, petrolün yanı sıra enerji altyapısını da kapsayacak ve mevcut boru hattının Basra'ya kadar uzatılması hedefleniyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Irak ile kapsamlı bir enerji işbirliği anlaşması imzalamayı hedeflediklerini dile getirmişti.
Kerkük ortaklığı, TPAO'nun günlük 1 milyon varil petrol ve doğal gaz üretimi hedefleri doğrultusunda önemli bir adım olarak değerlendirilirken, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, ülkesinin Türkiye'ye günlük 1 milyon varil petrol sağlayabilecek kapasiteye sahip olduğunu belirtmişti. Washington Arap Körfez Ülkeleri Enstitüsü'nden Kate Dourian, TPAO'nun Kerkük ortaklığının, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı konusundaki müzakerelerle doğrudan bağlantılı olduğunu söyledi.
Dourian, mevcut anlaşmanın sona ermesinin ardından tarafların nihai bir anlaşma üzerinde çalıştığını belirtti. Geçiş dönemini kapsayan düzenlemenin, Irak ham petrolünün Ceyhan Limanı'na ihracatının sürmesini sağlayacağını, yeni anlaşmanın ise doğal gaz ve elektrik akışını da içereceğini ifade etti.
TPAO'nun projeye katılımının stratejik bir anlam taşıdığını vurgulayan Dourian, bu durumun Kerkük sahalarının daha fazla geliştirilmesini gerektireceğini, TPAO'nun bp ve ConocoPhillips ile olan ortaklığının yeni projeler için kapı açabileceğini belirtti.
Londra Enerji Kulübü Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Öğütçü, bu ortaklığın Türkiye'nin enerji üretimi ve yönetim stratejisinde önemli bir değişiklik olduğunu dile getirdi.
Öğütçü, enerjide güvenliğin sadece alımlarla değil, üretim ortaklıklarıyla güçlendirileceğini belirtti. Kerkük'ün dünyanın en büyük petrol rezervlerinden biri olduğunu ve TPAO'nun bp ve ConocoPhillips gibi şirketlerle aynı projede yer almasının Türkiye'nin konumunu güçlendireceğini söyledi.
Öğütçü, TPAO'nun Kerkük'teki varlığının uluslararası üretim portföyünü büyüteceğini, döviz gelirini artıracağını ve Türkiye'nin enerji arz güvenliğine katkıda bulunacağını belirtti. Ayrıca, Kerkük-Ceyhan Boru Hattı'nın yeniden etkin kullanılmasının Türkiye'nin bölgesel enerji ticaret merkezi olma hedefini destekleyeceğini ifade etti.
Bu yatırımın, TPAO'nun gelecekte daha büyük uluslararası projelerde rol almasına yardımcı olabileceğini kaydetti. Öğütçü, bu anlaşmanın sadece yüzde 15'lik bir ortaklık olarak görülmemesi gerektiğini, TPAO'nun bp ve ConocoPhillips gibi küresel enerji şirketleriyle aynı projede yer almasının uzun vadeli stratejik bir kazanım olduğunu vurguladı. Gelecekte enerji sahasında güçlü ülkelerin sadece tüketen değil, aynı zamanda üretime katılan ve rezerv geliştiren ülkeler olacağını ifade etti.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol