Rusya'nın Bitki Sağlığı Denetim Kurumu Rosselhoznadzor, 27 Temmuz itibarıyla Ermenistan'dan yapılan süt ve süt ürünleri ithalatını durduracağını duyurdu.
Kurumun yaptığı incelemelerde, 14-21 Temmuz tarihleri arasında Ermenistan'daki süt işleme tesislerinde, ürünlerin izlenebilirliği, veteriner belgeleri, ham madde kontrolleri ve üretim güvenliği konularında ihlaller tespit edildiği belirtildi.
Rosselhoznadzor, hastalıklı hayvanlardan elde edilen sütün, Rusya'ya gönderilen bazı ürünlerde kullanıldığı yönündeki iddialarını dile getirerek, Ermenistan'da yeterli bir denetim sisteminin bulunmadığını savundu.
UN Comtrade'in verileri, 2025 yılında Ermenistan'ın Rusya'ya gerçekleştirdiği süt ürünleri, yumurta ve bal ihracatının 16 milyon dolar civarında olduğunu gösterirken, bunun 13,5 milyon dolarlık bölümünü peynir ve lor ürünleri oluşturuyor.
Mayıs ayından itibaren Rusya, Ermenistan'dan çiçek ithalini durdururken, Gürcistan sınırındaki Yukarı Lars Sınır Kapısı'nda denetimleri sıkılaştırarak, Jermuk markalı maden suyu, alkollü içecekler, meyve-sebze ve balık ürünlerine aşamalı kısıtlamalar getirdi. Sektör verilerine göre, Ermenistan'ın konyak ve şarap ihracatının yüzde 80'den fazlası Rusya'ya yapılıyor.
Rus yetkililer, alınan kararları bitki ve hayvan sağlığı kurallarının ihlalleri, zararlı organizma tehlikeleri, ürün güvenliği ve belgelerdeki eksikliklerle gerekçelendiriyor.
Ermenistan İstatistik Komitesi'ne göre, Erivan'ın 2025 yılı boyunca Rusya'ya yaptığı ihracat 3 milyar dolar civarındaydı ve Rusya'nın ülkenin toplam ihracatındaki payı yüzde 35,3 oldu. Rusya'nın uyguladığı kısıtlamalar, özellikle hızlı bir şekilde alternatif pazar bulamayan Ermenistan tarım ve gıda üreticilerini etkiliyor. Erivan, üreticilere destek sağlama amacıyla yeni programlar başlattı. Başbakan Yardımcısı Mher Grigoryan, meyve, şarap, konyak ve maden suyu ihracatçılarına yönelik yeni teşvik mekanizmalarının hazırlandığını belirtti.
Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, bazı Asya ve Körfez ülkeleriyle Ermeni ürünlerine yönelik indirimli gümrük tarifeleri için diplomatik görüşmeler yürüttüklerini ifade etti.
Ekonomi Bakanı Gevorg Papoyan ise Rusya'nın kısıtlamalarına değinerek, ülkesinin ekonomik çıkarlarını savunurken, bağımsızlık ve egemenlik konusunda ödün vermeyeceklerini belirtti. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, AB'nin Ermenistan'a kapsamlı bir ekonomik destek paketi sağlayarak, ülkenin ekonomisini çeşitlendirmek ve Rusya'nın kısıtlamalarının etkilerini azaltmak istediğini ifade etti.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ermenistan'ı ziyareti sırasında, Rusya'nın Ermenistan üzerinde ciddi ekonomik baskı uyguladığını söyleyerek, ülkeye 18 milyon avro ek destek sağlanacağını açıkladı.
Von der Leyen, daha önce açıklanan 52 milyon avroluk bir yardım paketinin parçası olarak, ticaretin çeşitlendirilmesi için bu desteğin kullanılacağını ve Ermenistan'ın AB pazarına yüzde 80 oranında gümrüksüz erişim sağlamasının planlandığını belirtti.
Kremlin, kısıtlamaların siyasi bir adım değil, teknik denetimlerin bir sonucu olduğunu öne sürdü. Rus yetkililer, Ermenistan'ın Rusya'nın önderliğindeki Avrasya Ekonomik Birliği'nde kalmasının, AB ile ticari bütünleşmeyi hukuki ve ekonomik olarak zorlaştırabileceğini belirtti.
Rusya, Ermenistan'ın en büyük ihracat pazarı ve enerji tedarikçisi olmaya devam ederken, siyasi gerilimlerin ticaret kısıtlamaları üzerinden ülke ekonomisine yansıma riski bulunuyor. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksey Overçuk, Ermenistan'ın Batı ile yakınlaşması durumunda Avrasya Ekonomik Birliği'nin sağladığı avantajlarla bağdaşılamayacağını vurguladı.
Overçuk, iki farklı ekonomik ve ticaret rejimi arasında bir tercih yapılması gerektiğini belirterek, Avrasya Ekonomik Birliği üyeliğinin sunduğu fırsatların AB ile olası bir ticari ortaklık durumunda hukuki açıdan korunamayacağını açıkladı.
Avrasya Ekonomik Birliği ve AB kurallarının aynı anda yürütülemeyeceğini vurgulayan Overçuk, "Ermenistan'ın Batı merkezli bir entegrasyonu seçmesi, AEB pazarına erişim şartlarının otomatik olarak değişmesi anlamına gelir." dedi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ermenistan'ın dış politika tercihlerini kendi egemen hakkı olarak görürken, ekonomik gerçeklerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti.
Putin, Moskova'nın Erivan'ı cezalandırma yönünde bir planı olmadığını vurgulayarak, "Ermenistan, kendi kararlarını verir. Ancak hem Avrasya Ekonomik Birliği'nin sunduğu avantajlardan faydalanıp hem de birlik kurallarıyla çelişen yapılar içinde olmak ekonomik olarak anlamlı değil. Bu durum, iki farklı ekonomik sistemin doğal ve hukuki sonucudur." dedi.
Rusya'nın son kısıtlama kararlarının ardından, iki ülke liderleri 27 Temmuz'da telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Ermenistan hükümetinden yapılan açıklamada, Başbakan Nikol Paşinyan'ın Putin'e, Ermenistan ürünlerine yönelik ithalat kısıtlamalarının ikili anlaşmalara ve AEB kurallarına aykırı olduğunu ilettiği ifade edildi.
Açıklamada, Paşinyan'ın bu sorunların çözümü için Putin'in desteğini istediği ve tarafların ikili ekonomik ilişkilerdeki sorunları görüştükleri kaydedildi. Kremlin Sarayı'ndan yapılan açıklamada ise ticaret ve ekonomik iş birliğinin görüşüldüğü ifade edildi.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol