Oxford Enerji Araştırmaları Enstitüsü (OIES) tarafından yayımlanan bir rapora göre, uzun süredir yakın seyreden Avrupa doğal gaz fiyatları, Rusya'nın Ukrayna üzerinden gaz akışını durdurmasıyla birlikte farklılaştı. Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) girişlerine yakın olan ülkeler daha düşük maliyetle gaz temin ederken, Orta ve Doğu Avrupa’da fiyatlar kalıcı olarak daha yüksek seviyelere ulaştı.
Fransa, Belçika, Hollanda ve İngiltere gibi LNG ithalatının yoğunlaştığı bölgelerde ticaret merkezleri daha düşük fiyat seviyelerine ulaştı. Buna karşılık, Almanya'nın doğusundan itibaren Orta ve Doğu Avrupa'daki merkezlerde fiyatlar kademeli bir artış gösterdi.
Fransa'da TRF, Belçika'da ZTP, Hollanda'da TTF ve İngiltere'de NBP gibi ticaret merkezlerinde en düşük fiyatlar gözlemlenirken, Almanya'nın THE merkezi bu seviyenin üzerinde yer aldı. Çekya, Avusturya ve Slovakya'da ise fiyatlar daha yüksek seviyelerde oluştu. Bu durumun LNG'nin ağırlıklı olarak Kuzeybatı Avrupa limanlarında sisteme dahil edilmesi ve gazın doğuya taşınmasının bir sonucu olduğu belirtildi. Bu eğilim 2026'nın ilk yarısında da devam etti.
Rus gazının azalmasına rağmen, Avrupa gaz piyasası işlem hacmi bakımından büyümeyi sürdürdü. 2025 yılında Avrupa’da ticareti yapılan doğal gaz hacmi bir önceki yıla göre yüzde 16 artarken, fiziksel gaz talebi yüzde 8 yükseldi ve toplam işlem hacmi 100 bin teravatsaat seviyesini aştı. Raporda, bu gelişme Avrupa gaz piyasasının yeni arz yapısına hızla uyum sağladığını gösterirken, "Avrupa'nın ticareti yapılan doğal gaz piyasaları zorlu koşullar karşısında dayanıklılığını kanıtladı." değerlendirmesi yapıldı. TTF, küresel referans değerini sağlamlaştırdı.
Hollanda merkezli TTF'nin işlem hacmi geçen yıl yüzde 14 artış gösterdi ve bu merkezdeki toplam işlem hacmi diğer sekiz büyük Avrupa gaz merkezinin toplamının 4,5 katına ulaştı. TTF ayrıca İngiltere NBP'nin yaklaşık 9, Almanya THE'nin yaklaşık 20 ve İtalya PSV'nin 52 katından fazla bir işlem hacmine sahip oldu.
Avrupa'daki doğal gaz işlemlerinin yüzde 81'i TTF üzerinden gerçekleştirildi. LNG ticaretindeki artışla birlikte Kuzey Amerika ve Asya’dan daha fazla piyasa katılımcısı TTF'de işlem yapmaya başladı ve TTF-Henry Hub fiyat farkına dayalı işlemler yaygınlaştı. Raporda öne çıkan bir diğer gelişme de Belçika'nın ZTP ticaret merkezindeki yükselişti. ZTP'de işlem hacmi 2025 yılında yüzde 165’in üzerinde arttı. Bu artış, Belçika'nın LNG ithalatını artırmasına, İngiltere ve Fransa'dan gelen gaz akışının doğuya yönelmesine bağlandı.
Buna karşılık, Rus gazına daha bağımlı olan Orta Avrupa'daki bazı ticaret merkezlerinde işlem hacimleri geriledi. Özellikle Slovakya'daki SVOB merkezinde işlem hacmi yüzde 77, Çekya'daki VOB'da ise yaklaşık yüzde 18 azaldı. Raporda, bu düşüşün temel sebebi olarak Rus gazı akışının kesilmesi sonrasında bölgedeki ticaret rotalarının değişmesi gösterildi.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol