ABD ile İsrail ve İran arasında çıkan savaş, bu yılın ilk yarısında emtia piyasasında dalgalanmalara yol açtı. Bu dalgalanmalar özellikle değerli metaller gibi emtiaları etkiledi.
Yılın ilk ayında rekor seviyelere ulaşan altın, gümüş ve platin fiyatları savaşın başlamasıyla gerileme eğilimine girdi, paladyum da bu düşüşten etkilendi.
Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerin enflasyonist baskıları artıracağına dair endişeler, Fed'in şahin duruş beklentilerini güçlendirerek değerli metal fiyatlarının düşmesine neden oldu.
Orta Doğu’daki gerginliğin ticaret politikalarındaki belirsizliklerle aynı zamana denk gelmesi, petrol fiyatlarındaki artışın enflasyonist baskıları artırabileceği endişesini güçlendirdi.
Enflasyon endişeleriyle tahvil faizlerindeki artış, emtia fiyatları üzerinde baskı kurdu. Yatırımcıların riskten kaçma ve likiditeye yönelme isteği doların güçlenmesine yol açtı. Jeopolitik risklerin küresel ekonomik aktiviteyi olumsuz etkileyeceği endişeleri, sanayide kullanılan gümüş, platin ve paladyumda düşüşlere neden oldu.
Geçen ay Fed, politika faizini yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutarken, faiz artırımı sinyali vermesi ve enflasyon ile faiz oranı tahminlerini yukarı yönlü revize etmesi, değerli metal fiyatlarının düşmesinde etkili oldu.
Bu gelişmelerle para piyasalarında Fed'in yıl sonuna kadar iki kez faiz artıracağı beklentisi güçlendi. Yılın başlarında Fed’in bağımsızlığına ilişkin endişeler, değerli metal fiyatlarına destek olmuştu.
Ancak Fed Başkanı Kevin Warsh’un faiz kararında “fiyat istikrarı” vurgusu, bankanın bağımsızlığına dair endişeleri azaltarak altın başta olmak üzere değerli metal fiyatları üzerinde satış baskısı oluşturdu.
Gümüş, sanayi metalleriyle bağı nedeniyle küresel büyüme endişelerine daha duyarlı hareket ederek altına göre daha sert kayıp yaşadı.
Dünya Platin Yatırım Konseyi raporuna göre, platinde bu yılın ilk çeyreğinde arz fazlası bekleniyor. Bu fazlanın nedeni ise maden üretimindeki artış ve yatırım talebindeki düşüş oldu.
Çin'deki otomotiv sektöründeki yapısal değişim, elektrikli araçların hızla pazar payı kazanması ve geleneksel motorlarda kullanılan paladyuma olan talep beklentilerini düşürdü, bu da paladyum fiyatlarını etkiledi.
Yıla 4 bin 313 dolardan başlayan altının onsu, ocak ayında 5 bin 600 dolara çıkarak rekor kırdı. Ocak ayını yüzde 12,4 artışla 4 bin 849 dolardan kapatan altın, şubatta da yükselişini sürdürdü.
Altının onsu, şubat ayını yüzde 8,5 artışla 5 bin 263 dolardan tamamladı. Orta Doğu'daki gelişmelerle değer kaybetmeye başlayan altının onsu, martta 4 bin 99 dolara kadar gerilese de ayı yüzde 11,32 düşüşle 4 bin 667 dolardan bitirdi. Bu düşüş, 2008 krizinden bu yana en sert aylık gerileme olarak kaydedildi.
Nisanda yüzde 1 değer kaybeden altının onsu, mayıs ayında yüzde 1,77 gerileyerek mayıs ayını 4 bin 540 dolardan kapadı. Haziran ayında ise yüzde 11,7 düşüşle 4 bin 7 dolardan tamamladı. Altının onsu yılın ilk yarısında yüzde 7,1 değer kaybetti.
Söz konusu sebepler gümüş fiyatlarını da etkiledi. Finansal bir varlık olmasının yanı sıra güneş paneli yapımı gibi önemli endüstriyel alanlarda kullanılması, gümüş fiyatlarındaki oynaklığı artırdı.
Yıla 71 dolardan başlayan gümüşün onsu, ocak ayında 121,7 dolara çıkarak rekor kırdı. Ocak ayını yüzde 17,2 artışla 83,3 dolardan tamamlayan gümüş, şubatta da yükselişini sürdürdü.
Şubat ayını yüzde 12,6 artışla 93,8 dolardan tamamlayan gümüş, Orta Doğu’daki savaşın etkisiyle martta sert düşüş yaşadı. Mart ayında 61 dolara kadar gerileyen gümüş, ayı yüzde 19,9 düşüşle 75,1 dolardan, nisan ayında yüzde 1,8 düşüşle 73,7 dolardan tamamladı.
Gümüşün onsu, mayıs ayı sonunda yüzde 2,1 artışla 75,3 dolara çıkmasına karşın haziran ayında yüzde 22,1 düşüşle 58,7 dolara geriledi.
Gümüş, yılın ilk yarısını yüzde 17,4 kayıpla tamamladı.
Yıla 2 bin 54 dolardan başlayan platinin onsu, ocak ayında 2 bin 923,3 dolarlık rekor seviyeye ulaştı.
Ocak ayını yüzde 6,2 artışla 2 bin 182,2 dolardan tamamlayan platinin onsu, şubat ayını da yüzde 8,5 artışla 2 bin 366,5 dolardan kapadı. Mart ayında jeopolitik risklerin artması ve doların güçlenmesiyle yüzde 17,2 düşüşle 1.960,1 dolardan tamamladı.
Platinin onsu, nisanda yüzde 1,6 artışla 1.991,4 dolara çıkarken, mayıs ayında tekrar düşüşe geçerek 1.922,6 dolara indi.
Platin haziran ayını yüzde 19,2 düşüşle 1.553 dolardan kaparken, yılın ilk yarısında yüzde 24,4 değer kaybetti.
Yıla 1.603 dolardan başlayan paladyumun onsu, ocak ayında yüzde 7 artışla 1.713,3 dolara, şubat ayında yüzde 4,4 artışla 1.788,7 dolara çıktı.
Mart ayında yüzde 17 gerilemeyle 1.484,8 dolara düşen paladyumun onsu, nisan ayında yüzde 3,3 artışla 1.533,9 dolara çıktı. Mayıs ayında ise yüzde 11,4 kayıpla 1.359,6 dolara inen paladyum, haziran ayında yüzde 10,8 düşerek 1.212 dolara geriledi.
Paladyum, yılın ilk yarısında yatırımcısına yüzde 24,2 kaybettirdi.
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yılbaşında geçen yıla göre gümüşte daha düşük bir performans beklediklerini belirtti.
Özellikle geçen sene faiz indirimlerinin ön plana çıktığını ifade eden Ergezen, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Bu durumun ekonomik büyümede toparlanmaya yol açacağı beklentisi vardı. Bu nedenle gümüş talebinde ciddi bir toparlanma bekleniyordu. Fiyatlara da yansıdı fakat savaşla birlikte enflasyonun yüksek gelmesi ve bunun faizleri bir süre daha yüksek tutacağı beklentisi küresel büyüme beklentilerini olumsuz etkiledi. Raporlarda da bu yönde revizyonlar olduğunu gördük."
Faizlerin bir süre daha yüksek kalacağını belirten Ergezen, "Faiz indirimleri başlamadan gümüş fiyatlarında yeni bir yükseliş trendi görmek zor." dedi.
Ergezen, gümüşte olası yükselişlerin kar satışlarıyla karşılaşabileceğine vurgu yaparak, faiz artırımlarının gümüş üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti. "Gümüşte tepki alımları olabilir."
Ergezen, fiziki talebin artacağını söylemenin zor olduğunu ifade ederek, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Fiziki talebin artmayacağını söylersek, burada yükselişler görebiliriz ama bu yükselişler ciddi bir yükseliş trendi olmayacaktır. Ne zaman ki faiz indirimlerinin fiyatlanacağı bir piyasa görürüz, o zaman yukarı yönlü hareketler olasıdır. Kısa vadede 120 dolar seviyesinin görülmesi zor. Yükselişin 80 dolar bandında son bulması muhtemeldir."
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol