Çin'de devletin kabine işlevini gören Devlet Konseyi tarafından hazırlanan 34 maddelik "Yurt Dışı Yatırım Düzenlemesi", 1 Temmuz itibarıyla uygulanmaya başlandı.
Düzenleme, Çinli şirketlerin yurt dışı yatırımlarında ihracat kontrolü altında olan hassas ürün, teknoloji, hizmet ve verilerin onaysız transferini yasaklıyor. Ayrıca, Çin'in ulusal çıkarlarına zarar verdiği düşünülen yabancı kuruluşlara karşı mütekabil tedbirler alınması için hükümete yetki veriyor.
Bunun yanı sıra, şirket devri yoluyla teknoloji transferi, teknik personelin ve danışmanların yurt dışında görevlendirilmesi ve yurt dışında düzenlenen eğitim programları gibi dolaylı transfer olasılıkları için de detaylı denetimler öngörülüyor.
Pekin yönetimi, 27 Nisan'da Çinli yapay zeka uygulaması Manus'un ABD'li teknoloji şirketi Meta'ya satışını durdurmuştu. 5 Mayıs'ta hazırlanan bu düzenleme, özellikle şirket devri yoluyla hassas teknoloji transferini engellemek amacı taşımaktadır.
Hubey eyaletinin Vuhan kentinde kurulan "Butterfly Effect PTE. LTD." tarafından geliştirilen Manus, otonom görevleri yerine getirebilen yapay zeka uygulamasıyla ülkede hızla popülerlik kazanmıştı.
ABD'li Meta şirketinin, Mart 2025'te piyasaya sürülen uygulamayı Aralık 2025'te 2 ila 3 milyar dolar arasında olduğu tahmin edilen bir bedelle satın aldığı belirtilmiş, ancak satış bedeli kamuya açıklanmamıştı.
Vuhan'da kurulan şirket, devir işlemleri sırasında internet ve yapay zeka düzenlemelerinin daha esnek olduğu Singapur'a taşınmıştı.
Meta, projeyi satın aldıktan sonra Manus'un teknolojisini WhatsApp ve Instagram gibi uygulamalarına entegre etmeye başladığını duyurmuştu.
Çin Ticaret Bakanlığı, Ocak 2026'da Manus'un Meta'ya devriyle ilgili soruşturma başlatmış ve soruşturma sonucunda devir işleminin yatırım kurallarını ihlal ettiği belirlenerek satış 27 Nisan'da durdurulmuştu.
Diğer yandan, Hollanda hükümetinin Çinli Wingtech şirketinin hakimiyetinde olan çip üreticisi Nexperia'ya el koymasıyla yaşanan gerilim de düzenlemenin hazırlanmasındaki nedenlerden biri olarak öne çıkıyor.
Hollanda'nın bu adımı, ABD'nin ihracat kontrolü uygulanan "Varlık Listesi"ndeki şirketlerin "yüzde 50 ortak olduğu" iştirakleri de kontrol kapsamına alma kararının ardından gelmişti.
Wingtech, Aralık 2024'te Washington yönetimi tarafından Varlık Listesi'ne dahil edilmişti.
Hollanda, kuralın yürürlüğe girdiği 30 Eylül 2025'ten bir gün sonra, 1 Ekim 2025'te şirkete geçici kontrol tedbirleri uygulayacağını açıklamış ve ardından şirketin yönetimine el koymuştu.
Pekin yönetimi de şirketin Çin biriminin ihracatını durdurmuş, bu durum Nexperia'nın çip sağladığı birçok üreticiyi tedarik sorunlarıyla karşı karşıya bırakmıştı.
Otomobil pencerelerinden lambalara, sensörlerden hava yastıklarına kadar temel uygulamalarda kullanılan, "kalıt çip" adı verilen basit teknolojili çipleri üreten Hollandalı şirket, Avrupa, ABD ve Japonya'nın en büyük otomobil üreticilerinin kilit tedarikçileri arasında yer alıyor.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol