Benzin ve dizel yakıt fiyatlarındaki hızlı artış, üretim ve nakliye maliyetlerine yansıyor ve bu durum Rusya Merkez Bankasını faiz indirimlerinde daha temkinli olmaya zorluyor.
Bu durum, savaşla birlikte iç talepte yaşanan yavaşlama nedeniyle satışları baskı altında kalan şirketleri daha da zorluyor. Artan enerji ve lojistik maliyetleri, işletme sermayesine ve yatırım finansmanına uzun süre yüksek maliyetli erişimi zorlaştırarak şirketler üzerindeki baskıyı artırıyor.
Ülkenin 40'tan fazla bölgesinde akaryakıt satışına çeşitli kısıtlamalar getirilirken, hükümet iç piyasadaki arzı arttırmak amacıyla benzin, motorin ve uçak yakıtı ihracatını durdurdu.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, yakıt krizinin temel nedenleri arasında Ukrayna'nın İHA saldırıları nedeniyle bazı rafinerilerin kısmen devre dışı kalmasını, yaz döneminde talebin artmasını ve teslimat güzergahlarındaki değişimi gösterdi.
Dünyanın önde gelen petrol tedarikçilerinden biri olan Rusya'nın ihracatı sınırlaması, sorunu ülke içi piyasanın ötesine taşıyarak Avrupa ve Asya'daki enerji piyasalarında da gündeme getirdi.
Rusya Federal İstatistik Kurumu (Rosstat) verilerine göre, benzin fiyatları 30 Haziran-6 Temmuz haftasında yüzde 2,1, dizel yakıt fiyatları ise yüzde 3,4 arttı. Aynı dönemde haftalık enflasyon yüzde 0,31 olarak gerçekleşti.
Benzin fiyatları 1 Ocak-6 Temmuz döneminde yüzde 13,9, dizel yakıt fiyatları ise yüzde 14,7 artarken, tüketici fiyatlarındaki genel artış yüzde 4,5'te kaldı. Akaryakıttaki fiyat artışı genel enflasyonun üç katını aştı. Rusya Merkez Bankası, bu etkilerin uzun süreli olabileceğine dikkat çekti.
Merkez Bankası, benzin ve motorinin tüketici sepetinde yer aldığına işaret ederek, fiyat artışlarının enflasyonu doğrudan artırdığını ve nakliye ile üretim maliyetleri üzerinden diğer mal ve hizmetlerin fiyatlarına yansıdığını belirtti.
Banka, akaryakıt piyasasındaki gelişmeler ile ikincil etkilerin büyüklüğünü sonraki para politikası kararlarında dikkate alacağını vurguladı.
Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina, haziran enflasyonunun akaryakıt fiyatlarındaki sıçramadan etkileneceğini belirtti. Hükümetin gerekli önlemleri aldığı ancak arzın yeniden tesis edilmesinin zaman alabileceğini ifade etti.
Merkez Bankası, haziranda yayımladığı raporda şirketlerin artan maliyetleri fiyatlarına nasıl yansıttığına dair önemli veriler ortaya koydu. Rapora göre, şirketlerin toplam maliyetlerinde akaryakıt, enerji ve su giderlerinin payı yüzde 7 düzeyinde.
Banka, talebin güçlü ve enflasyon beklentilerinin yüksek seyrettiği dönemlerde şirketlerin artan maliyetleri daha hızlı yansıttığını belirtirken, gıda ve hafif sanayi gibi sektörlerin maliyet değişimlerinin fiyatlara en hızlı aktarıldığını belirtti.
Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş, tarım, gıda, perakende, inşaat ve ulaştırma gibi sektörlerin giderlerine eklenirken, motorin arzındaki sorunlar yaz döneminde gıda fiyatlarını artırıyor.
Rusya Merkez Bankası 19 Haziran’da politika faizini 25 baz puan indirerek yüzde 14,25’e çekti, ancak akaryakıt piyasası ve bütçe harcamalarından kaynaklanan riskler para politikasında gevşeme alanını daralttı.
Rus ekonomisinin yılın ilk yarısında yaklaşık yüzde 0,5 büyüdüğünü tahmin eden banka, üretim artışının devlet destekli sektörlerden kaynaklandığını belirtti. Yüksek kamu talebinin devam etmesi, özel tüketim ve yatırımların daha ılımlı bir görünüm sergilemesini zorunlu kılıyor.
Özel sektör, iç talepteki yavaşlama, pahalı kredi ve artan girdi maliyetleriyle karşı karşıya gelirken, akaryakıt fiyatlarındaki artış enflasyonu yukarı çekiyor ve Merkez Bankası'nın faiz indirimlerinde temkinli olmasına neden oluyor.
Ekonominin soğuma sürecinde bulunduğu Rusya'da, arz sorunları yatırımların ve üretim kapasitesinin genişletilmesi üzerinde baskı oluşturuyor. Krizin uluslararası boyutu ihracat yasaklarıyla önem kazanıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı, Rusya'nın ihracatındaki düşüşlerin küresel fiyat farklarını yükselttiğine dikkat çekiyor. Rus ürünlerinin uluslararası piyasada azalması, alternatif tedarik arayışını güçlendiriyor.
Rusya Başbakan Yardımcısı Novak, akaryakıt talebinin arttığını ve üretimdeki düşüşün teslimat güzergahlarını değiştirdiğini belirtti. Hükümet, rafinerilerin kapasite kullanımını artırırken, yakıt stokları piyasaya yönlendiriliyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ülkenin enerji sisteminin dayanıklılık seviyesinin yüksek olduğunu belirterek, yakıt sorunlarının geçici olduğunu ifade etti.
Sektör yetkilileri, yakıt arzının normale dönüş hızının birçok unsur üzerinde belirleyici olacağını vurguluyor.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol