İsrail Toplumu Gazze'deki 1000 Günlük Krize Büyük Ölçüde Sessiz

Ekim 2023'te Hamas tarafından esir alınan İsraillilerin aileleri, "Esirler ve Kayıp Aileleri Platformu" adıyla, daha sonra "Esirler Meydanı" olarak anılacak Tel Aviv Sanat Müzesi Meydanı'nda hükümete esirlerin geri getirilmesi çağrısıyla küçük çaplı gösteriler düzenlemeye başladı.

İsrailli esirler için düzenlenen ilk büyük gösteri 11 Kasım 2023'te Tel Aviv'de binlerce kişinin katılımıyla gerçekleşti ve son İsrailli esirin cenazesinin teslim edildiği 27 Ocak 2026 tarihine kadar iki yıl üç ay boyunca devam etti.

İsrailli esirlerin serbest bırakılması için yapılan protestoların gölgesinde, İsrail ordusu, sağlanan üç ateşkese rağmen Gazze Şeridi'nde sivil ayrımı gözetmeden şiddetli saldırılarına devam etti.

Gazze'de 1000. gününe giren krizde, İsrail tüm bölgeyi bir ateş çemberine çevirdi.

Gazze Şeridi'nde çoğunluğu kadın ve çocuk olan 73 bin kişinin yaşamını yitirmesine neden olan krizin boyutu, İsrail askeri sansürüne rağmen sosyal medyaya ve zaman zaman ülke basınına yansıdı.

Ancak meydanları dolduran İsrailliler, Tel Aviv'den yalnızca bir buçuk saat uzaklıkta gerçekleşen bu krize büyük ölçüde sessiz kaldılar ve esirlerin serbest bırakılmasını sağlayacak bir anlaşma talebini dile getirmekten öteye geçmediler.

Filistinlilere yönelik sistematik ayrımcılıkla mücadele amacıyla kurulan ve iki devletli çözümü savunan sivil toplum kuruluşu Zazim Direktörü Raluca Ganea, İsrail'in işgal politikalarına karşı çıkan aktivist Ofer Neiman ve İsrail'in Gazze'ye saldırılarına karşı paylaşımları nedeniyle bir süre görevden alınan İsrailli tarih öğretmeni Meir Baruchin, İsrail toplumunun Gazze'deki krize sessizliğini değerlendirdi. İsrailli aktivist Ofer Neiman, İsrail ordusunun Gazze Şeridi'ndeki saldırılarının "Batı'nın suç ortaklığında yürütülen açık bir kriz" olduğuna dikkat çekti ve insan hakları örgütlerinin, Holokost uzmanlarının ve tarihçilerin de bu görüşte olduğunu belirtti.

İsrail'in Gazze'de yürüttüğü saldırılarla daha güvenli bir yere dönüşmediğini vurgulayan Neiman, son 1000 günde yapılanların ardından İsrail'in artık sürdürülemez bir duruma geldiğini ifade etti. Gazze'deki krizin, İsraillilerin açmaya korktuğu Pandora'nın Kutusu olduğunu belirtti.

Neiman, İsrail toplumunun, genel olarak kendisine itiraf ettiğinden daha fazlasını ancak yine de bilmesi gerekenden çok daha azını bildiğini söyledi. İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nde yürüttüğü saldırıların siyaseten merkezde duranlar ve hatta liberal kesim tarafından büyük ölçüde desteklendiğini dile getirdi.

Mevcut koalisyon hükümetinin parçası olan aşırı sağcıların krize "memnun olduğunu", siyasi olarak merkezdeki İsraillilerin ise Gazze hakkında hiçbir şey duymak istemediğini söyledi. Neiman, "Umursamıyorlar, bilmek istemiyorlar ve bu sorunun bir şekilde kendi kendine yok olabileceğini düşünüyorlar." dedi.

İsrail toplumunun, Gazze'de 1000'inci gününe giren krize genel tavrına ilişkin Neiman, İsraillilerin içten içe Filistinlilere çok yanlış bir şey yaptıklarının farkında olduğunu düşündüğünü söyledi. Ancak bu konuyu konuşmaya başladıklarında, yüzleşmeleri gereken sorunların büyüyeceğini ve bunun 1948'e, Nekbe'ye ve Siyonizm'in kökenlerine kadar uzanacağını belirtti. Bu nedenle ortalama bir Siyonist Yahudi İsraillinin açmak istemediği bir Pandora'nın Kutusu olduğunu ifade etti.

Meir Baruchin, Tel Aviv'den yaklaşık 70 kilometre uzaklıkta gerçekleşen krize karşı sessizliğe ilişkin, "Ülkemdeki Yahudilerin çoğu bunu bilmiyor ya da bilmek istemiyor ya da açıkçası umursamıyorlar. Rutin hayatlarına devam ediyorlar." dedi.

Toplumdaki sessizliğin sebeplerine ilişkin, İsrail sisteminin Filistinlileri "insan dışı varlıklar" olarak gösterme politikasına işaret eden Baruchin, İsrail'deki çoğu Yahudi'nin Filistinlileri insan olarak görmediğini söyledi. Bu yüzden krizi meşrulaştırmanın onlar için çok kolay olduğunu ifade etti.

Bu süreçte ana akım İsrail basını, eğitim sistemi ve siyasetin rolüne vurgu yapan Baruchin, "Filistinlileri insan dışılaştırmak uzun bir süreçtir. Bu eğitim sisteminde var, ana akım medyada, siyasette, kültürde, her yerde var." dedi.

Filistinlilere yönelik sistematik ayrımcılıkla mücadeleyi ve iki devletli çözümü savunan sivil toplum kuruluşu Zazim Direktörü Raluca Ganea, İsrail toplumunda Gazze Şeridi'ndeki durum hakkında konuşmanın çok zor olduğunu belirtti.

Ganea, bu durumun tüm İsraillilerin Filistinlilerden nefret ettiği veya yaşananlardan mutlu olduğu anlamına gelmediğini, ancak korkunun karşı tarafı canavarlaştırmaya dönüştüğünü belirtti. Bunu değiştirmenin büyük bir çaba gerektireceğini vurguladı.

İsraillilerin toplum olarak bir geleceğe sahip olmasının ancak Gazze'de yaşananlarla yüzleşmekle mümkün olabileceğine işaret eden Ganea, İsrail hükümetinin sorumlu olduğu bu sonsuz şiddet sarmalının içinde sıkışıp kaldıklarını söyledi.

Ganea, Gazze'de yaşananların ne Gazze'ye, ne devlet destekli yerleşimcilerin sistematik şiddeti ve etnik temizliği altında acı çeken Batı Şeria halkına, ne de İsrail'in güneyindeki halka bir fayda sağlamadığını belirtti. Gazze'de sağlanan ateşkeslere rağmen saldırıların Netanyahu'nun siyasi motivasyonu nedeniyle sürdüğünü ifade etti.

Netanyahu ve mevcut hükümetin misyonunun Filistin Devleti'nin kurulmasını engellemek olduğunu vurgulayan Ganea, Netanyahu'ya karşı muhalefet yürüten İsrailli siyasetçilerin ise bir alternatif ortaya koyamadığına işaret etti.