Ekim 2023'te Filistin'de başlattığı soykırımın hemen ardından Gazze Şeridi'ne yoğun saldırılar düzenleyen İsrail ordusu, Lübnan, Yemen, Suriye, İran ve Katar'ı da hedef aldı. Geleneksel savaş yöntemlerinin yanı sıra yapay zeka algoritmalarını içeren geniş veri işleme yöntemlerinin kullanılması, saldırıların boyutunu artırdı.
Anadolu Ajansı (AA), İsrail ordusunun Filistin topraklarındaki askeri faaliyetlerinde yapay zekayı kitle imha ve gözetim aracına nasıl dönüştürdüğünü ve bu süreçte yer alan sistemlerin işleyişini inceledi. ABD destekli Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi, İsrail ordusunun saha operasyonlarını dijital istihbarat ağlarıyla bağlantılı hale getiriyor.
Bu merkezde uydu görüntüleri, biyometrik veriler, insansız hava aracı (İHA) sinyalleri ve telekomünikasyon kayıtları gibi anlık veriler, yapay zeka sistemleri tarafından tek bir havuzda işlenerek doğrudan askeri unsurlara aktarılıyor.
Süreçte aktif rol oynayan ABD merkezli Palantir firmasının "Maven" platformu, farklı kaynaklardan gelen istihbaratı birleştirerek hedefleme süreçlerini otomatik hale getiriyor. Diğer taraftan ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) destekli Dataminr şirketi, sosyal medya verileri üzerinden gerçek zamanlı risk analizleri sunuyor.
Karmaşık saha bilgileri bu sayede dış kaynak ve veri merkezleri tarafından işlenerek İsrail unsurlarına eş zamanlı somut bilgi ve analiz olarak aktarılıyor. İsrail, Palantir ve Dataminr gibi küresel şirketlerin sağladığı verilerle operasyonlarını başka bir boyuta taşıyor. "Algoritma hatası" olarak nitelendirilen sivil kayıplar yaşanıyor.
İsrail'in Gazze'deki operasyonlarında "Lavender" ve "Where's Daddy" gibi yapay zeka tabanlı hedef tespit sistemlerini etkin şekilde kullandığı biliniyor. Bu uygulamalar, binlerce Filistinlinin takip ve gözetiminde kullanılıyor.
"Where's Daddy? (Babam nerede?)" adlı sistem, Filistin'de insanları ev ve iş yerlerine kadar takip ederek İsrail unsurlarına bilgi veriyor ve hedef alınan kişilerin evleri, kim olduklarına bakılmaksızın bombalanıyor.
"Lavender (Lavanta)" adlı sistem ise Filistinlilerin Hamas ve diğer gruplarla olası bağlantılarını analiz ederek İsrail'in kanaat oluşturmasına destek oluyor. Bu sistemlerin arkasında Palantir'in kurucu ortağı Alex Karp yer alıyor.
İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ve Savunma Bakanlığı yetkilileriyle Ocak 2024'te stratejik ortaklık anlaşması imzalayan Palantir, savaşla ilgili görevlerde İsrail ordusuna hedef belirleme odaklı destek sağladığını kabul ediyor.
Yapay zekanın silah haline getirilmesi, İsrail'in sivil ölümleri "algoritma hatası" diyerek geçiştirmesine ve hukuki sorumluluktan kaçmasına imkan tanıdığı gerekçesiyle eleştiriliyor.
İsrail, sınır denetimi ve Filistinlilerin kimlik tespiti için ABD'li Easy Aerial firmasının dronları ile İsrail merkezli Elbit Systems şirketinin yüz tanıma teknolojilerini kullanıyor. Bu sistemler, Filistinlilerin kimliklerini belirleyip hareketlerini izliyor.
Sistem topladığı bilgileri, bireyin kim olduğuna bakmaksızın İsrail ordusuna sağlıyor ve bu da İsrail'in askeri ve operasyonel altyapısını destekliyor. Aynı zamanda büyük veri için de arşiv oluşturuyor.
Palantir'in kurucu ortakları Alex Karp ve Peter Thiel, Ocak 2024'te İsrail'e yaptıkları ziyaretle şirket ve Tel Aviv arasındaki işbirliğini daha da somut hale getirdi.
İsrail ordusuyla anlaşma imzalayan Palantir, orduya hedef belirleme ve veri analizi sağlayan yapay zeka teknolojileri sunacağını duyurdu, ancak anlaşmanın detaylarına ilişkin bilgi vermedi.
Şirketin yöneticisi Karp, Ekim 2023 sonrası İsrail'in teknoloji talebinin artmasıyla daha önce vermedikleri farklı ürünler sağlamaya başladıklarını belirtti.
Google ve Amazon'un Tel Aviv hükümetiyle Nisan 2021'de imzaladığı 1,2 milyar dolarlık "Nimbus Projesi", İsrail'in yapay zekayı askeri amaçlarla kullanmasında önemli bir proje olarak öne çıkıyor.
Proje kapsamında İsrail'de bulut depolama merkezleri kuruldu ve devlet kurumları ile orduya gelişmiş yapay zeka ve makine öğrenimi hizmetleri sunuldu. İsrail bu sayede topladığı verileri kendi altyapısında işleyebiliyor.
Sızdırılan belgelere göre Google Cloud platformu, İsrail'e yüz tanıma, görüntüleri otomatik sınıflandırma, nesne takibi ile ses ve fotoğraflar üzerinden duygu analizi yapabilme imkanı sağlıyor.
Sistemdeki "AutoML" adlı yapay zeka aracı, Filistinli tutuklu kayıtları, saldırı planları ve keşif raporları gibi verileri aynı anda inceleyerek senaryo ve hedef koordinatları oluşturabiliyor.
Sistem yazılı belgeleri analiz ederek "İsrail karşıtı" olarak tanımladığı ifadeleri kullananları tespit ediyor ve fişliyor. Sokak kameraları ve İHA'lardan gelen görüntüleri anlık inceleyerek kişi ve nesne takibi yapabiliyor.
Bu özellikler, İsrail'in bulut teknolojisini askeri operasyonların planlama ve karar alma süreçlerinde aktif şekilde kullandığını gösteriyor. İsrail'in Gazze'deki saldırıları, Ekim 2023'ten bu yana 1000. gününe ulaşarak ağır bir etnik temizlik ve soykırıma dönüştü.
Filistin topraklarının yüzde 80'inden fazlasının işgal edildiği süreçte, 223 bin tondan fazla patlayıcı kullanılarak bölgenin yüzde 90'ında toplu yıkım gerçekleşti.
Hastanelere ulaştırılan cenaze sayısı 73 bin 66'yı bulurken, Filistin'de hayatını kaybedenlerin yüzde 55'ini çocuklar ve kadınlar başta olmak üzere savunmasız siviller oluşturuyor.
Filistin'de tüm fertleri katledilerek nüfus sicilinden tamamen silinen binlerce ailenin yanı sıra geride kalan 173 bin 514 yaralı, çöken sağlık sistemi ve felç olan eğitim altyapısı bölgedeki insani dramın boyutunu gösteriyor.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol