Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile Fransa arasındaki askeri temaslar yoğun bir şekilde devam ediyor. Bu iş birliği çerçevesinde yürütülen 'CYFRA 04/26' kodlu arama-kurtarma tatbikatına, helikopter taşıma yeteneğine sahip bir Fransız savaş gemisi ile Rum tarafına ait hava ve deniz birlikleri de dahil oldu.
Son yıllarda artan askeri iş birliği, Doğu Akdeniz bölgesinde gerçekleştirilen yeni bir manevra ile sürdürüldü. Bu 'CYFRA 04/26' kodlu operasyon, Fransız savaş gemisinin helikopter desteğiyle Rum hava ve deniz unsurlarıyla birleşti. Bu faaliyetler, Fransa ile GKRY arasında Kuvvetlerin Statüsü Anlaşması’nın (SOFA) 8 Haziran 2026 tarihinde resmen imzalanmasından yaklaşık iki ay öncesinde gerçekleşti.
Rum medyası tarafından aktarılan bilgilere göre, bu 'CYFRA 04/26' tatbikatı, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin yetki alanı içinde kabul edilen deniz bölgesinde icra edildi. Operasyonun temel amacı, Fransa ile Rum arasındaki arama-kurtarma çalışmalarındaki operasyonel koordinasyonu ve iş birliğini güçlendirmekti. Fileleftheros gazetesi, tatbikata katılan tüm personelin detaylarını yayınlayarak, Fransız savaş gemisinin helikopter desteğinin yanı sıra, Rum Yönetimi’ne ait hava ve deniz araçlarının ve 'MEDEVAC' özel ambulans hizmetlerini sağlayan ekiplerin de bu faaliyete dahil olduğunu bildirdi.
Güney Kıbrıs’taki Arama-Kurtarma Koordinasyon Merkezi, bu tatbikatın temel hedefini, Fransız Silahlı Kuvvetleri ile mevcut iş birliği seviyesini daha yüksek bir mertebeye taşımak olarak tanımladı. Tatbikat süresince Fransız ve Rum ekipleri, arama-kurtarma olaylarının ortak yönetimini ve uygulanacak operasyonel prosedürleri içeren ayrıntılı eğitimler gerçekleştirdi. Rum tarafı, bu etkinliğin iki ülke arasındaki arama-kurtarma faaliyetleri alanında mevcut olan 'mükemmel iş birliğinin' devam ettiğini ifade etti. Ancak 'CYFRA 04/26' tatbikatı, Fransa ile GKRY arasındaki askeri ilişkilerin sadece arama-kurtarma faaliyetleriyle sınırlı kalmayıp, son dönemde önemli ölçüde genişleyen askeri bağlam içinde yürütüldü.
Kuvvetlerin Statüsü Anlaşması (SOFA), 8 Haziran tarihinde resmi olarak imzalandı.
Fransa ile GKRY arasındaki askeri ilişkilerde önemli bir gelişme 8 Haziran 2026 tarihinde yaşandı. Rum Savunma Bakanı Vasilis Palmas ile Fransa Silahlı Kuvvetler ve Gaziler Bakanı Catherine Vautrin, Lefkoşa’da bir araya gelerek görüşmeler yaptılar. Bu görüşmelerin hemen ardından iki taraf, savunma alanındaki iş birliğini düzenleyecek olan Kuvvetlerin Statüsü Anlaşması’nı imzaladı. Rum Savunma Bakanlığı, anlaşmanın imzalandığını resmi olarak duyurdu. Görüşmeler sırasında, ikili savunma iş birliğinin yanı sıra Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’daki genel güvenlik durumu da masaya yatırıldı. SOFA ile iki tarafın askeri ilişkilerinin hem hukuki hem de operasyonel zeminini genişletme hedefi belirlendi.
Fransız askeri birliklerinin Ada’ya konuşlandırılması konusu da yakın zamanda gündeme geldi.
KKTC Dışişleri Bakanlığı, anlaşmanın ardından yaptığı açıklamada SOFA’nın kapsamına dikkat çekerek sert bir tepki gösterdi. Bakanlık, anlaşmanın sadece Fransız askeri unsurlarının Ada’da konuşlandırılmasını değil, aynı zamanda askeri teknolojilerin paylaşımını, ortak askeri tatbikatların düzenlenmesini, askeri eğitim faaliyetlerinin yürütülmesini, askeri tesislere teçhizat desteğini ve Fransa-GKRY savunma sanayisi iş birliğinin geliştirilmesini de içerdiğini belirtti. KKTC Dışişleri Bakanlığı, bu tür adımların Ada ve bölgedeki güvenlik ve istikrar açısından hassas dengeyi bozmaya yönelik olduğunu iddia etti ve söz konusu düzenlemelerin KKTC ile Kıbrıs Türk halkı açısından 'yok hükmünde' olduğunu vurguladı.
Askeri iş birliğinin temellerinin atıldığı tarih 2017 olarak kaydediliyor.
Fransa ile Rum tarafı arasındaki askeri yakınlaşma, 2026 yılındaki SOFA ile başlamadı. Fransa Dışişleri Bakanlığı kayıtlarına göre, iki ülke arasındaki savunma alanındaki iş birliği anlaşması Nisan 2017’de imzalandı ve bu anlaşma Ağustos 2020’de yürürlüğe girdi. Bu anlaşmanın ardından Fransız Deniz Kuvvetleri ile Rum Milli Muhafız Ordusu arasında düzenli ortak tatbikatlar düzenlemeye başladılar. Fransa Dışişleri Bakanlığı, bu savunma ilişkilerini 'stratejik' olarak tanımlarken, Fransız Donanması’nın Rum tarafıyla düzenli olarak tatbikatlar yaptığını ve Fransa’nın Güney Kıbrıs’ın önemli silah tedarikçilerinden biri olduğunu öne sürdü.
Fransa, Güney Kıbrıs’ı stratejik bir destek noktası olarak konumlandırıyor.
Fransa Savunma Bakanlığı’nın geçmiş açıklamaları, Ada’nın Fransız ordusu için taşıdığı askeri önemi hakkında ipuçları veriyor. Fransız Bakanlığı, 2022 yılında Charles de Gaulle uçak gemisinin görev grubu kapsamında gerçekleştirilen TALOS tatbikatının ardından, Güney Kıbrıs’ın coğrafi konumu sebebiyle Fransız Silahlı Kuvvetleri için 'önemli bir stratejik destek noktası' olduğunu belirtmişti. Bu açıklamada, Fransız kuvvetlerinin bölgede kısa sürede operasyonel bir mola alabileceği, Charles de Gaulle uçak gemisi görev grubunun bu bölgedeki imkanlardan faydalandığı ve Fransız askeri uçaklarının Baf’taki hava üssüne konuşlandırılabileceği ifade edilmişti. TALOS 2022 tatbikatı kapsamında Charles de Gaulle’den havalanan dört Rafale Marine savaş uçağı, Rum Milli Muhafız Ordusu ile bir hava savunma tatbikatı gerçekleştirdi.
İki ülke arasındaki ilişkiler 2025 yılında 'stratejik ortaklık' seviyesine yükseltildi.
Askeri yakınlaşmanın bir diğer kritik aşaması ise 15 Aralık 2025 tarihinde Paris’te gerçekleşti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Güney Kıbrıs Rum lideri Nikos Hristodulidis arasında 'Stratejik Ortaklık' imzalandı. Fransa Dışişleri Bakanlığı, bu anlaşmanın iki ülke arasındaki ilişkileri daha üst bir seviyeye taşıdığını ve özellikle güvenlik ve savunma alanındaki iş birliğini güçlendirdiğini açıkladı. Böylece 2017 tarihli savunma anlaşmasıyla kurulan askeri iş birliği, 2025 Stratejik Ortaklık Anlaşması ve Haziran 2026’da imzalanan SOFA ile daha bütüncül bir yapıya kavuştu.
Mistral hava savunma füzelerinde de iş birliği mevcut.
Fransa ile GKRY arasındaki askeri ilişkiler silah tedariki alanına da genişledi. Fransa, Belçika, GKRY, Estonya ve Macaristan ülkeleriyle 2023 yılında, Fransız MBDA şirketinin ürettiği Mistral hava savunma füzelerinin ortak tedariki konusunda niyet mektubu imzaladı. Haziran 2024’te ise ortak Mistral füze tedariki için bir çerçeve iş birliği düzenlemesi imzalanarak bu süreç somutlaştırıldı. Fransa Silahlanma Genel Müdürlüğü, bu ortak alımın katılımcı ülkelerin hava savunma kapasitelerinin güçlendirilmesini amaçladığını belirtti.
Arama-kurtarma tatbikatı, genişleyen askeri iş birliğinin doğal bir sonucu olarak ortaya çıktı.
"CYFRA 04/26" tatbikatı, Fransa ile GKRY arasındaki askeri ilişkilerin hızlandığı bir dönemde icra edildi. 2017’de imzalanan savunma iş birliği anlaşması, Fransız savaş uçaklarının ve deniz unsurlarının katıldığı ortak tatbikatlar, 2025’te ilişkilerin Stratejik Ortaklık seviyesine yükseltilmesi ve Haziran 2026’da Fransız askeri unsurlarının Ada’daki statüsünü içeren SOFA’nın imzalanmasının ardından, Fransız savaş gemisi bu sefer 'CYFRA 04/26' çatısı altında Rum unsurlarıyla Doğu Akdeniz’de ortak operasyonel faaliyetler yürüttü.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol