ABD ordusu, kimyasal silah bulunduğunu gerekçe göstererek işgal ettiği Irak'tan 23 yıl sonra çekilme kararı aldı. Amerikan işgali sürecinde ülkedeki isyanlar, terör faaliyetleri ve iç savaş durumları hızlandı. Bu çatışmalar sonucunda yalnızca doğrudan savaş eylemleri nedeniyle en az 200 bin sivilin hayatını kaybettiği tespit edildi.
ABD'nin Irak işgali süreci 23 yıl önce tamamlandı. Ordu, kimyasal silah iddiasıyla işgal ettiği Irak'tan geri çekildi. İşgalin yol açtığı çatışmalar sonucunda, binlerce çocuk dahil olmak üzere en az 200 bin sivil hayatını kaybetti. Irak işgali sonrasında şiddet kaynaklı sivil ölümleri belgelemek amacıyla kurulan bağımsız sivil toplum araştırma projesi olan Iraq Body Count (IBC), 2003 yılından bu yana Irak'ta doğrudan şiddet olayları nedeniyle 200 binin üzerinde sivilin ölümü kaydetti. Bu kurum, medya haberleri, hastane ve morg kayıtları, sivil toplum kuruluşu verileri ve resmi belgeleri inceleyerek şiddet kaynaklı ölümleri veri tabanına dahil etti. Yapılan hesaplamalara göre, işgal nedeniyle hayatını kaybeden sivil sayısının 200 bini aştığı, muharip ölümleri de dahil edildiğinde bu rakamın yaklaşık 300 bin civarında olduğu ortaya çıktı.
ABD merkezli Brown Üniversitesi tarafından 2023 yılında yayımlanan ve 'Savaşın Maliyetleri' başlığını taşıyan bir çalışma, Mart 2003 ile Mart 2023 tarihleri arasındaki dönemde Irak'ta 186 bin 694 ile 210 bin 38 sivilin doğrudan savaş nedeniyle öldüğünü belirledi. Bu hesaplamaya, hayatını kaybeden Iraklı polis ve askerler ile muhalif savaşçıların ölümleri dahil edildiğinde, doğrudan ölümlerin toplamı 280 bin ila 315 bin aralığında yükseldi.
İngiliz bir araştırma şirketi, ölü sayısını 1,03 milyon olarak duyurdu.
İngiliz araştırma şirketi Opinion Research Business, 2008 yılında yayımladığı bir raporla, savaşın ilk dört buçuk yılında ölen Iraklıların sayısının yaklaşık 1,03 milyon olduğunu açıkladı. Şirket, 2 bin 414 yetişkinle yüz yüze yaptığı görüşmelerin sonuçlarına dayanarak, katılımcıların yüzde 20'sinin hanelerinde çatışmalar sebebiyle en az bir kişinin hayatını kaybettiği verisini kullandı. Bu veriye dayanarak, 1997 yılındaki 4,05 milyon haneye sahip ülke için tahmini ölü sayısının 1,03 milyona ulaşacağını hesapladı.
Binlerce çocuk bu süreçte hayatını kaybetti.
Birleşmiş Milletler'in (BM) Irak'taki 2003 işgalini ve 2004 ile 2007 yılları arasındaki savaşın en yoğun dönemlerini kapsayan verileri inceledi. Ayrıca 2008'den başlayarak 2022 yılının sonuna kadar olan dönemi de değerlendirdi. Bu verilere göre, sadece bu belirli dönemde Irak'ta 3 binden fazla çocuk hayatını kaybetti ve 5 binden fazlası da yaralandı. BM'nin hazırladığı bu veriler, işgalin yalnızca şiddet sonucu ortaya çıkan ve resmi kayıtlara geçebilen ölümleri yansıttığı için gerçek durumu tam olarak göstermediği belirtildi.
Savaşın sağlık sistemi, altyapı, gıda tedariki ve genel yaşam koşulları üzerindeki yıkıcı etkileri göz önünde bulundurulduğunda, ABD'nin Irak savaşının insan hayatı üzerindeki toplam etkisinin çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor.
Brown Üniversitesi araştırmacıları, Irak'taki dolaylı ölümlerin, doğrudan ölümlere kıyasla iki ila dört katına ulaşmış olabileceği tahmininde bulunuyorlar.
Yorumlar
Yorum yapabilmek için giriş yap veya üye ol